Türkiye İstatistik Kurumu, 2024 yılı Bölgesel Satınalma Gücü Paritesi raporunu yayımlayarak, ülkenin yaşam maliyetlerine dair çarpıcı veriler sundu. Paylaşılan bilgilere göre, Türkiye genelinde fiyat seviyeleri bölgeler arasında belirgin farklılıklar gösterirken, en yüksek maliyetli bölge İstanbul olarak belirlendi. Mardin, Batman, Şırnak ve Siirt illerinin yer aldığı TRC3 bölgesi ise en düşük fiyat seviyesine sahip olan yer olarak kaydedildi. TÜİK’in çalışması, vatandaşların hangi şehirlerde temel harcamalarının daha pahalı ya da daha uygun olduğunu net bir şekilde ortaya koyarak, yaşam koşullarını gün yüzüne çıkardı.
Bölgesel Satın Alma Gücü Paritesi Nedir?
Bölgesel Satınalma Gücü Paritesi, belirli bölgelerde aynı mal ve hizmet sepetinin ne kadar maliyete satın alınabileceğini gösteren önemli bir gösterge olarak kabul edilmektedir. TÜİK tarafından oluşturulan bu endeks, Türkiye ortalamasını 100 olarak baz alır. Endeks değerinin 100’ün üzerindeyse ilgili bölgede fiyatların ülke ortalamasının üzerinde olduğu, 100’ün altında olması ise daha düşük maliyetleri ifade eder. 2024 yılına ait veriler, özellikle metropollerle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri arasındaki fiyat farklılıklarını tekrar gözler önüne serdi.
İstanbul, Ülke Ortalamasının Üzerinde Kaldı
Elde edilen verilere göre TR10 kodlu İstanbul bölgesi, 112,6 seviyesinde bir fiyat düzeyi endeksi ile Türkiye’nin en pahalı bölgesi olma unvanını taşıyor. Bu durum, İstanbul’daki fiyatların ülke ortalamasından yüzde 12,6 daha yüksek olduğunu işaret ediyor. Konut, ulaştırma, sağlık ve eğitim gibi temel harcama kalemlerindeki yüksek maliyetler, İstanbul’un zirvede yer almasının başlıca sebepleri arasında gösterilmektedir. Özellikle kira fiyatlarındaki artış, İstanbul’u diğer bölgelerden bariz bir şekilde farklılaştıran en belirgin unsur olarak öne çıkıyor. Yoğun nüfus, artan talep ve sınırlı konut temini, bu şehirdeki yaşam maliyetini her geçen yıl artıran faktörler arasında yer alıyor.
TRC3 Bölgesi En Uygun Fiyatlı Yer Olarak Belirlendi
TÜİK verilerine göre, en düşük fiyat seviyesine sahip bölge, Mardin, Batman, Şırnak ve Siirt illerini kapsayan TRC3 bölgesi oldu. Bu bölgenin fiyat düzeyi endeksi 91,5 olarak tespit edildi. Söz konusu değer, TRC3 bölgesindeki fiyatların Türkiye ortalamasının yüzde 8,5 altında olduğunu ortaya koyuyor. Gıda, ulaşım ve temel hizmetlerde daha düşük maliyetlerin etkili olduğu bu bölgede, yaşam giderlerinin genel olarak daha uygun olduğu dikkat çekiyor. Bölgesel gelir seviyeleri ve tüketim alışkanlıkları da bu durumun oluşmasında önemli bir rol oynamaktadır.
Gıda ve Giyim Harcamalarında Bölgesel Farklılıklar Belirginleşti
Gıda ve alkolsüz içecekler kategorisinde en yüksek fiyat düzeyi Balıkesir ve Çanakkale illerinde ölçüldü. Bu bölgede endeks değeri 106,0 olarak hesaplanırken, aynı harcama grubunda en düşük fiyatlar ise TRC3 bölgesinde görüldü. Giyim ve ayakkabı harcamalarında da benzer bir durum söz konusu. Balıkesir ve Çanakkale, bu alanda en pahalı bölgeler arasında bulunurken, Ağrı, Kars, Iğdır ve Ardahan illerini içeren bölge en düşük fiyat düzeyine sahip oldu. Yerel üretim, ulaşım masrafları ve mağaza yoğunluğu, bu farklılıkların başlıca nedenleri arasında sayılmaktadır.
Konut ve Ulaşım Harcamalarında İstanbul’un Farkı Açıkça Ortaya Çıkıyor
Konut ve kira masraflarında İstanbul’un durumu daha da belirginleşiyor. TÜİK’in verilerine göre, İstanbul’daki konut harcamaları endeksi 147,3 olarak hesaplandı ve bu oran, Türkiye genelindeki en yüksek seviyeyi temsil ediyor. En düşük konut maliyetleri ise 73,8 endeks değeri ile Ağrı, Kars, Iğdır ve Ardahan bölgesinde tespit edildi. Ulaşım harcamalarında da İstanbul yine ilk sırada yer almakta. Toplu taşıma, yakıt ve araç kullanma maliyetlerinin yüksekliği, İstanbul’un ulaşımdaki en pahalı şehir olmasında etkili oluyor. Aynı kategoride en uygun fiyatların ise TRC3 bölgesinde olduğu belirlenmiştir.
