Bu yıl prime esas kazanç tavanı, asgari ücretin 9 katı seviyesine yükseltildi. Uzmanlar, bu durumun özellikle düşük prim ödeyen SSK ve Bağ-Kur’luların emekli maaşlarının en düşük düzeyde belirlenmesine yol açacağına dikkat çekti.
Bağ-Kur’luların Prim Durumu
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından sağlanan verilere göre, 2024 yılı itibarıyla Bağ-Kur kapsamındaki prim ödeyenlerin sayısı 3 milyon 66 bin 874 olarak tespit edilmiştir. Bununla birlikte, bu bireylerin 3 milyon 56 bin 387’i primlerini asgari ücret baz alınarak ödemekte. Bunun yanında, asgari ücreti aşarak prim ödeyen Bağ-Kur’lu vatandaş sayısı ise yalnızca yaklaşık 10 bin kişiyle sınırlıdır. Bu durum, düşük prim ödeyenlerin sayısının ne kadar fazla olduğunu gözler önüne sererken, prime esas kazanç tavanı seviyesinin 7,5 katı üzerinden prim ödeyen bireylerin sayısı da sadece 543'te kalmıştır.
Emekli Maaşının Hesaplanma Süreci
SGK’ya bildirilen prime esas kazancın yüksek olması, yalnızca kurumun prim gelirlerini artırmakla kalmaz, aynı zamanda emekli maaşlarının belirlenmesinde de önemli bir etki yaratır. Emekli aylıkları, bireylerin çalışma yaşamları süresince bildirdikleri kazançlar göz önüne alınarak hesaplandığı için, düşük prim ödenmesi durumunda emeklilikte alınacak maaşın da düşük seviyelerde kalma riski bulunmaktadır. Bu durum, özellikle bütün çalışma hayatını asgari ücretle geçiren bireyler açısından gelecekte maddi zorluklarla karşılaşma ihtimalini artırmaktadır.
Uzmanlar, emeklilik sistemindeki yetersizlikler hakkında önemli uyarılarda bulunuyor. 2019 yılından bu yana yürürlükte olan en düşük emekli maaşı uygulaması, prim gün sayısı ve kazancı düşük olan bireylerin emekli maaşlarından kaynaklanan kayıpları azaltmaya yönelik bir çaba olarak öne çıkıyor. Ancak yetkililer, özellikle asgari ücretle çalışan SSK’lı bireyler ve primlerini asgari ücret üzerinden ödeyen BAĞ-KUR’lu vatandaşların, önümüzdeki yıllarda yalnızca bu taban maaşı ile yetinmek zorunda kalabileceklerini vurguluyor.
Asgari Ücretle Çalışanların Durumu
Asgari ücretle çalışan bireylerin emekli maaşları, genel olarak düşük olmaktadır. Bunun başlıca nedeni, birçok çalışanın kazançlarını asgari ücret üzerinden beyan etmesidir. Özellikle SSK'lı çalışanlar, daha yüksek kazanç beyan etmeyi engelleyen çeşitli faktörler ile karşı karşıya kalıyorlar. Bu durum, sosyal güvenlik sisteminde azalan birikimlere yol açarak, yaşlılık dönemlerinde mali sıkıntılarla karşılaşmalarına neden olabilir. Çalışanların büyük çoğunluğunun asgari ücret ile iş gücüne katılması, emekli maaşlarının da alt seviyelerde kalmasına yol açıyor. Uzmanlar, bu durumun, bireylerin gelecek yıllar için emeklilik planlarını olumsuz etkileyebileceğine işaret etmektedir.
BAĞ-KUR’lu Şirket Sahipleri ve Emeklilik Sorunları
BAĞ-KUR kapsamında yer alan küçük esnaflar, primlerini genellikle asgari ücret seviyesinde yatırmak zorunda kalıyorlar. Bunun en büyük nedeni, iş yapma maliyetlerinin yüksek olması ve küçük işletmelerin enflasyon karşısında yaşadığı ekonomik zorluklardır. Esnafın gelirleri, genellikle düzensiz olduğundan, aylık prim ödemelerini artıracak miktarda kazanç elde etmekte zorlanıyorlar. Uzmanlar, bu durumun, bu bireylerin emekli maaşlarının düşük kalmasına ve dolayısıyla emekli olduklarında yaşam standartlarının ciddi şekilde düşmesine yol açabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor. Bu belirsizliğin, esnafın kendi sigortasını yeterince sağlıklı bir şekilde tamamlayamaması sebebiyle, devlet desteklerine olan bağımlılığı da artırabileceği vurgulanıyor.
Gelecekteki Etkiler ve Çözüm Yolları
Emekli maaşlarının azaltılması konusundaki endişeler, ilerleyen dönemlerde toplumsal bir sorun haline gelebilir. Düşük maaşlarla emekli olmanın getireceği zorluklar, bireylerin yaşam kalitesini doğrudan etkileyecektir. Bu durum, yalnızca emeklileri değil, aynı zamanda ailelerini de olumsuz yönde etkileyebilir. Uzmanlar, bu sorunun çözümü için, asgari ücretin yeniden değerlendirilmesi, gelir düzeyinin arttırılmasına yönelik politikaların uygulanması gerektiği görüşündedirler. Ayrıca, bireylerin prim gün sayılarının artırılması ve daha fazla katkı payı ödemeleri teşvik edilebilir. Eğitim ve bilinçlendirme çalışmaları ile bireylerin emeklilik sistemi hakkında daha fazla bilgi sahibi olmaları sağlanabilir.
