Nefes alan, geniş pencereli, çam, kestane ve iğde kokulu, bugünleri görsün diye dualarla virdlerle yüzyılları devirebilecek kudrette emek emek inşa ettiğiniz o canım evler, bakımlarının zorluğu ve yangın riskine karşı şimdilerde çaresizce betona dönüşmeyi bekliyor.
Olur da bu şaheserlere “nispeten” kıyamayan bir torun çıkarsa, evleri yıkmadan ama hemen dibine diktiği beton evlerle yapının nefes almasına istemeden de olsa mâni oluyor.
Zamanında çam kozalağı, adaçayı tütsüsü, özel yağlar ve nicesiyle üzerine titreyip sürekli havalandırdığınız odalarınızın camları yan evlerin beton duvarlarıyla bitişince rutubet içinde bakımsız, havasız, karanlık bir şekilde yıkılacağı günü bekliyor.Sizlerin nesiller boyu üç aile sığdığınız ahşap evlere artık yazın 15 gün zar zor gelen torunlarınız sığamıyor ki her bir çocuğuna birer kat vermek için boy boy beton evler dikip duruyor.
Her çocuğa bir kat meselesi de az alengirli bir konu değil; sizin zamanınızda nasıldı bilinmez ama bugünlerde Karadeniz aile whatsapp (bir tür hızlı mektup) grupları miras kavgalarından geçilmiyor.
Portikal halanın bayramdan bayrama caminin yolunu bulamayan oğlu bile kız kardeşine arsa payı vermemek için kapı kapı kendine uygun bir fetva arıyor, amca oğullarıyla da zaten mahkemelik.
Yakub’un Emine gibi teyzelerse Karadeniz kadını uyanıklığıyla, kâğıt üzerinde kızlarına verdiremediği payı evinin her odasına bir kızının ismini vererek sağlamaya çalışıyor “Şaziye’nin odası boş da orada kilabilürsün” gibi tekniklerle kulağımızı odaların gerçek sahiplerine alıştırıyor.
Whatsapp gruplarının bir başka vaz geçilmez içeriği de kuzen arsa sahiplerine sabah sürprizi olarak hukuki hak iddiası gütmeyi kolaylaştırmak için bir gecede dikilen gecekondular.Yazın 15 günlük köy gezileriyse başka bir şenlik.
Torunlarınızın çocukları 1400 rakımlı köyümüze ayak basar basmaz öncelikle internet kalitesini sorguluyor, “File de mi yok?!” diye kazadaki marketleri beğenmiyor.
Sizlerin ve beykanayla annelerimizin ömürlerini verdiği yaylalara, çamlara, mantarlara, likapalara , derelereyse ancak story (hareketli resim) paylaşmak için ekranın ardından bakıyor.Ahırlardan yükselen tezek ve süt kokusunun yerini paket gıda ve cipsler almış.
Eskiden ahırlardaki inekler sayesinde karpuz kabuğundan artan yemeklere kadar her şeyin bir talibi olurdu.
Bahçelerdeki fasulye, mısır, patatesten umulmadık maharetlerle çeşit çeşit yemekler hatta mısır unuyla baklavalar yapılırdı. Şimdilerdeyse paket gıdaların çöplerini sığdıracak çöp bulamamaktan evlerin kapıları, kokulara üşüşen tilkilerden geçilmiyor.Camiler de betonlaşmadan payını almış.
Sizin zamanınızdaki doğayla uyumlu taş ve ahşap camilerde herkesin bir miktar emeği olur; yapımında, tamirat gerektiren durumlarda, temizlikte hatta imamın evine yemek gönderme konusunda gönüllüler iş tutardı.
Hafızlar, Ahmediyye ve Muhammediyye gibi kurucu metinlerden bölümleri makamlı bir şekilde ezbere bilen gençler olurdu.
Kentleşmeyle birlikte köydeki camiler de boşaldı.Her şeye rağmen yaz şenliklerinde camilerin toparlayıcılığını görmek umut verici.
Yeni yeni cami ve ev inşaatlarında doğal malzeme kullanımına da rastlanabiliyor.Sizin köy evleriniz ve düzeninizle hasbelkader seyahatlerle; ince işçilikli ahşap evlerle Alplerde ve şehir merkezinde bile korunmuş dereler, kuşlar ve güneşin çok yakmadığı açık renkli çimleriyle Hollanda’da hasret giderebildim ama orada da o ruh ve ünsiyeti bulamadım.Hasılı 300 yıl sonrasından pek de iyi haberler veremeyerek mektubumu sonlandırıyorum.Ellerinizden öperim.Bu yazının başlığı yazardan bağımsız editoryal olarak hazırlanmıştır.
