Sigara fiyatları, Türkiye'deki ekonomik dalgalanmalarla birlikte yeniden şekilleniyor. Artan yaşam maliyetleri, tiryakilerin cebini etkilerken, sigara ürünlerine gelen zamlar da gözle görülür bir şekilde artış gösteriyor. Son dönemlerde uygulanan vergi politikaları ve piyasa dinamikleri, sigara tüketimini olumsuz yönde etkiliyor. Bununla birlikte, sigaranın toplum sağlığına ve ekonomiye olan maliyetlerinin oldukça yüksek olduğu ifade ediliyor.
Sigaranın Ekonomik Yükü
Cumhurbaşkanlığı Sağlık Politikaları Kurulu Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, sigara içmenin Türkiye ekonomisine yıllık maliyetinin yaklaşık 24 milyar dolar olduğunu belirtti. Sigara kullanımının yol açtığı hastalıklar ve bunun için yurt dışından getirilen ilaçlar, dolaylı maliyetler, hastalık ve işsizlik gibi unsurlar bu rakamı daha da artırıyor. Sigara kullanımı ile ilgili bu istatistikler, toplumda sigara bağımlılığı ile mücadele gerekliliğini bir kez daha gündeme getiriyor. Sigara ve onun yanında gelen sağlık harcamaları, bireylerin yaşam kalitesini olumsuz etkilediği gibi, ülke ekonomisi üzerinde de ağır bir yük oluşturuyor. Bu durum, sağlık hizmetleri için ayrılan kaynakların da israf edilmesine neden olmaktadır.
Artan Fiyatların Tüketim Üzerindeki Etkisi
Prof. Dr. Ergüder, sigara fiyatlarında gerçekleşen %10’luk bir artışın, sigara tüketiminde %8 oranında bir azalma ile neticelendiğini vurguladı. Maliye Bakanlığı'nın sigarayla mücadelede en önemli kurumlardan biri olduğu görüşünde, uygulanan vergi politikalarının sigara tüketim alışkanlıkları üzerinde etkili olduğunu belirtiyor. Özellikle 2008-2012 yılları arasında sigara ürünlerine yönelik getirilen vergi yükünün artırılması, sigara kullanımını %14 oranında azaltmıştı. Ancak, 2013 yılından sonra Türkiye'de sigara fiyatlarının satın alma gücüne göre artırılmaması, sigara içme oranlarının yüksek kalmasına yol açıyor. Onun için günümüzde Türkiye, OECD ülkeleri arasında en ucuz sigara satışına sahip ülkelerden biri olarak öne çıkıyor.
Gelecek Öngörüleri ve Öneriler
Uzmanlar, sigara fiyatlarının yükseltilmesi gerektiğini ve asgari bir paket fiyatının en az 300 TL olması gerektiğini ifade ediyor. Prof. Dr. Ergüder, çok uluslu şirketlerin sigara fiyat artışlarının engellenmesi yönünde baskı yapmasının da dikkat çekici bir durum olduğunu belirtiyor. Maliye Bakanlığı ile yapılan çalışmalarda sigara fiyatlarıyla enflasyon ilişkisine dair bir bağ bulamadıklarını da sözlerine ekledi. Sigarayı ekonomik olarak değerlendirdiğimizde, fiyatlarının dünya genelinde benzin fiyatlarına oranla benzer seviyelerde olması gerektiği vurgulanıyor. Bu anlamda, sigara fiyatlarının artışı, hem sağlık sorunlarıyla mücadelede hem de ekonomik denklemlerin sağlığı açısından önem taşıyor.
Kapalı Alanlarda Sigaraya Yönelik Yeni Düzenlemeler
Türkiye’de kapalı alanlarda sigara içme yasağının artırılması gündemde. Yeni düzenlemeler ile kafelerde sigara içme alanları yeniden ele alınarak, halkın sağlığının korunması hedefleniyor. Sigara içmenin oluşturduğu sağlık tehditleri sadece kişiyi değil, çevresindekileri de etkiliyor. Bu sebeple, sağlık politikaları çerçevesinde kapalı alanlarda sigara yasağının genişletilmesi, sağlık bilincini artırmak ve sigara kullanımında düşüş sağlamak adına önemli bir adım olarak görülüyor. Sigaranın zararları konusunda toplumsal bir farkındalık oluşturmak için bu tür yasakların gerekliliği, birçok uzman tarafından benimseniyor.
