Radyasyon denildiğinde akla genellikle nükleer santraller, hastanelerdeki görüntüleme cihazları veya laboratuvarlar geliyor.
Ancak ABD'de milyonlarca kişinin verileri üzerinden yapılan kapsamlı bir araştırma, radyasyonla ilişkili kanser riski açısından dikkat çeken bir meslek grubunu gündeme taşıdı.Kanser riski en yüksek meslek hangisi?JAMA Internal Medicine'da yayımlanan analizde, 500'den fazla meslek grubunda çalışan ve hayatını kaybeden milyonlarca kişinin verileri incelendi.
Araştırmada özellikle çevresel radyasyonla ilişkili kanser türleri mercek altına alındı.Sonuçlarda kabin memurları ilk sırada, pilotlar ise ikinci sırada yer aldı.Neden kabin memurları ve pilotlar?Araştırmacılara göre bunun temel nedenlerinden biri, uçuş sırasında maruz kalınan kozmik iyonlaştırıcı radyasyon.
Dünya atmosferi, uzaydan gelen yüksek enerjili parçacıkların önemli bölümünü yeryüzüne ulaşmadan engelliyor.
Ancak yüksek irtifalara çıkıldığında atmosferin sağladığı koruma azalıyor.Uçuş süresi uzadıkça maruz kalınan radyasyon miktarı da artıyor. Özellikle kutuplara yakın rotalarda Dünya'nın manyetik alanının koruyucu etkisinin azalması nedeniyle kozmik radyasyon maruziyetinin daha yüksek olabileceği belirtiliyor.Araştırmaya göre hava yolu çalışanları yılda ortalama 3 ila 6 milisievert kozmik radyasyona maruz kalabiliyor.
Karşılaştırma açısından, yılda yaklaşık 10 uzun mesafeli uçuş gerçekleştiren bir yolcunun aldığı dozun yaklaşık 0,4 milisievert seviyesinde olduğu aktarılıyor.12,7 milyon kişinin verileri incelendiAraştırmacılar çalışmada ABD Ulusal Hayati İstatistik Sistemi'nin 2020-2024 yıllarına ait verilerinden yararlandı.
Toplam 12,7 milyon kişinin ölüm belgesi incelenirken 503 farklı meslek grubu değerlendirildi.
Araştırmacılar kanser vakalarını çevresel radyasyonla ilişkili olanlar ve diğer kanserler şeklinde ayrı kategorilerde ele aldı.Ortaya çıkan tablo dikkat çekiciydi.
Kabin memurlarının genel kanser oranları diğer mesleklerle benzer seviyelerde bulunurken, radyasyonla ilişkilendirilen meme, tiroid, prostat kanseri, lösemi ve melanom gibi hastalıklarda risk daha yüksek çıktı.Araştırmada radyasyonla ilişkili kanser olasılığının kabin memurlarında diğer mesleklere kıyasla yüzde 50, pilotlarda ise yüzde 36 daha yüksek olduğu belirtildi.Tek risk kozmik radyasyon değilUzmanlar, uçuş personelinin maruz kaldığı riskin yalnızca kozmik radyasyonla açıklanamayacağına dikkat çekiyor.
Uçakların yüksek irtifada seyretmesi nedeniyle UV ışınlarına maruziyet, kabin ekiplerinin çalışma düzenindeki değişkenlik ve uzun uçuşların neden olduğu uyku düzensizlikleri de araştırılması gereken faktörler arasında gösteriliyor.Özellikle sürekli değişen vardiyalar ve biyolojik saatin bozulmasının uzun vadeli sağlık üzerinde etkileri olabileceği belirtiliyor.Uçuş ekipleri için yeni önlemler gündemdeAraştırmacılar, havacılık sektöründe çalışanların maruz kaldığı radyasyonun daha yakından takip edilmesi gerektiğini savunuyor.
Uçuş personeli için daha düzenli cilt kontrolleri ve belirli kanser türlerine yönelik taramaların yanı sıra, uçuş sırasında alınan radyasyon dozunun daha sistematik biçimde ölçülmesi öneriliyor.Araştırmanın ortaya koyduğu veriler, gökyüzünde çalışanların karşı karşıya kaldığı sağlık risklerinin yalnızca klasik iş güvenliği başlıklarıyla sınırlı olmadığını da gündeme getiriyor.
