Çin'de yaklaşık 2 bin yıldır muson yağmurlarına rağmen ayakta kalan kaya resimlerinin sırrını araştıran bilim insanları dikkat çekici bulgulara ulaştı.
Yapılan kimyasal analizlerde, resimlerin kayaya tutunmasını sağlayan karışımda insan ve hayvan kanına ait protein izleri tespit edildi.
Araştırmacılar, insan kanının doğum sırasında elde edilmiş olabileceğini öne sürerken, bazı uzmanlar bu yorum için kanıtların henüz yeterli olmadığı uyarısında bulundu.Çin'in Zuojiang Nehri Vadisi'ndeki kireçtaşı kayalıklarında bulunan binlerce yıllık kırmızı resimlerin nasıl bu kadar iyi korunduğuna ilişkin yeni bir araştırma gerçekleştirildi.Journal of Archaeological Science dergisinde yayımlanması planlanan çalışmada, Zuojiang Huashan Kaya Sanatı Kültürel Peyzajı'ndaki resimlerden kopan parçaların kimyasal yapısı incelendi.Yaklaşık 2 bin yıldır yağmura direniyorKaya resimlerinin MÖ 5. yüzyıl ile MS 2. yüzyıl arasında Güney Çin'de yaşayan Luoyue halkı tarafından yapıldığı değerlendiriliyor.Yaklaşık 700 yıllık bir dönemde oluşturulan eserler, Zuojiang Nehri boyunca 260 kilometrelik bölgede 80 farklı noktaya yayılıyor.
Resimlerde insan figürlerinin yanı sıra ritüeller, davullar, çanlar ve çeşitli tören sahneleri görülüyor.Bilim insanlarının uzun süredir cevap aradığı soru ise resimlerin yoğun muson yağmurlarına rağmen yaklaşık 2 bin yıldır nasıl korunabildiğiydi.Boyanın altında farklı bir astar bulunduShandong Üniversitesi'nden Meng Wu liderliğindeki araştırmacılar, üç farklı bölgeden kopmuş kaya parçalarını kızılötesi analiz ve elektron mikroskobuyla inceledi.Sonuçlar, Luoyue sanatçılarının kayaları doğrudan boyamadığını gösterdi.
Araştırmacılara göre önce ısıl işlem görmüş kireçtaşı ve hayvan kemiklerinden bir sıva hazırlandı.
Ardından karışıma su ve kan eklendi.Ortaya çıkan sıvı karışım kaya yüzeyine astar olarak sürüldü.
Demir oksit bakımından zengin kırmızı kil ise bu tabakanın üzerine uygulanarak resimler oluşturuldu.Kan proteinleri pigmentleri kayaya bağlamış olabilirAraştırmacılar, kandaki proteinlerin resimlerin günümüze kadar ulaşmasında önemli rol oynadığını düşünüyor.Sönmüş kirecin havadaki karbondioksitle tepkimeye girmesi sırasında kan proteinlerinin kalsiyum karbonat oluşumunu etkilediği ve pigmentlerin kaya yüzeyine güçlü biçimde bağlanmasını sağladığı değerlendiriliyor.Bu yöntem sayesinde boya yalnızca kayanın üzerinde kalan bir tabaka haline gelmek yerine yüzeyle çok daha güçlü bir yapı oluşturmuş olabilir.İnsan kanı izi de tespit edildiAraştırmanın en dikkat çekici sonucu ise karışımın içerisinde hem hayvanlara hem de insanlara ait proteinlerin belirlenmesi oldu.İnsan kanının kaynağını araştıran ekip, örneklerde prolaktinle indüklenen protein ve laktoferrin izlerine rastladı.
Araştırmacılar bu proteinlerin gebeliğin ileri dönemleriyle bağlantılı olabileceğine dikkat çekti.Luoyue toplumunda soyun kadın üzerinden takip edildiğinin düşünülmesi ve kaya resimlerinde hamilelik ile doğum sahnelerinin bulunması üzerine araştırmacılar farklı bir teori ortaya attı.Buna göre resimlerin hazırlanmasında kullanılan insan kanının, kadınlardan doğum sırasında elde edilmiş ve doğurganlık ritüellerinin parçası olarak kullanılmış olması mümkün.Araştırmacılar bir metrekarelik resim için yalnızca birkaç mililitre kanın yeterli olabileceğini hesapladı."Kanıtlar henüz yeterli değil"Çalışmada yer almayan Cambridge Üniversitesi paleoproteomik uzmanı Matthew Collins ise sonuçlara daha temkinli yaklaştı.Araştırmayı kapsamlı bulan Collins, örneklerdeki insan kanı izlerinin oldukça zayıf olduğuna dikkat çekerek bunların kesin biçimde hamile kadınlardan geldiğinin söylenemeyeceğini belirtti.Proteinlerin yaklaşık 2 bin yıllık hava koşullarına maruz kalmaya uygun kimyasal değişimleri göstermemesinin laboratuvar kaynaklı kirlenme ihtimalini de gündeme getirdiği ifade edildi.Bu nedenle araştırma, kaya resimlerinin yapımında kan kullanıldığına ilişkin yeni bulgular ortaya koyarken, insan kanının özellikle doğum sırasında elde edildiği yönündeki iddia şimdilik araştırmacıların hipotezi olarak kalıyor.Bulgular doğrulanırsa çalışma, antik kaya sanatında doğum sırasında açığa çıkan insan kanının kullanıldığına ilişkin ilk biyokimyasal kanıtlardan birini ortaya koymuş olacak.
