Nesli tehlike altında bulunan deniz kaplumbağalarının ilk yavru çıkışı, Akdeniz'in en büyük yuvalama alanı olan Belek'te 11 Temmuz tarihinde gerçekleşti. Uluslararası Doğayı Koruma Birliği'nin (IUCN) nesli tehlikede kategorisinde yer alan caretta caretta türü deniz kaplumbağalarının en fazla yuvalandığı bölgeler Türkiye'nin Akdeniz sahillerinde bulunmaktadır.
Belek'te İlk Yavru Çıkışı
Türkiye'de Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesinde toplamda 21 yuvalama kumsalı mevcuttur. Belek kumsalı, 29,5 kilometrelik uzunluğu ile bu alandaki en büyük yuvalama alanıdır. İlk yuvanın 12 Mayıs'ta oluştuğu tespit edilen Belek'te, 2026 yılının ilk yavru çıkışı, 11 Temmuz Cumartesi günü gerçekleşti. Bu yılın ilk yavrularının çıkışı, bölgedeki nesli tehlike altındaki deniz kaplumbağalarının korunması adına önemli bir gelişme olarak kaydedildi.
32 Yıllık Koruma Projesi
Antalya'nın Serik ilçesinde yer alan Belek, dünya çapında ünlü bir turizm merkezi olarak dikkat çekiyor. 1994 yılından itibaren caretta caretta deniz kaplumbağalarını korumayı hedefleyen projenin halen yürütüldüğü bildirildi. Bu kapsamda 32 yıl boyunca yapılan çalışmalar sayesinde, denize ulaştırılan yavru sayısının 1,5 milyonun üzerini geçtiği kaydedilmiştir. Proje Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü ve Belek Turizm Yatırımcıları Birliği'nin (BETUYAB) destekleri ile Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) tarafından titizlikle yürütülmektedir. Bu türün korunmasına yönelik yürütülen projeler, bölgedeki biyoçeşitliliğin ve ekosistem dengesinin korunmasında hayati öneme sahiptir.
Kuluçka Süreci ve Yavru Gelişimi
Deniz kaplumbağalarının yumurtaları, hava sıcaklıklarının etkisi altında yaklaşık 45-60 gün süren bir kuluçka sürecine tabi tutulmaktadır. Bu yıl ilk yavru çıkışı, yumurtaların yaklaşık iki ay süren gelişim süreçlerinin ardından gerçekleşti. Yavrular, denizle buluşarak doğal yaşam yolculuklarına ilk adımlarını atmış durumdalar. Her bir yavrunun denizdeki yaşam serüveni, onların geleceklerini belirleyen önemli bir aşama olarak öne çıkıyor. Bu çıkışlar, deniz ekosisteminin sürdürülebilirliği için de büyük bir önem taşımakta.
Koruma Çalışmaları ve İzleme Faaliyetleri
Yavru çıkışları sonrası, EKAD tarafından yürütülen izleme ve koruma çalışmaları aralıksız devam ediyor. 1800'den fazla yuva, yapılan gözlemlerle kayıt altına alındı. Dr. Fuat Ali Canbolat, yuvaların düzenli bir şekilde izlenerek doğal ve insan kaynaklı tehditlere karşı korunduğunu ifade etti. Yürütülen çalışmalar çerçevesinde, yuvalama sezonu boyunca gece ve gündüz arazi faaliyetleri, yuva tespiti, koruma, veri toplama ve toplum bilinçlendirme faaliyetleri sürdürülmektedir. Bu tür projeler, deniz kaplumbağalarının korunmasında hayati bir katkı sağlamaktadır.
Hava Şartlarının Etkisi
Bu yıl, ilkbahar ve yaz başındaki hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin altında seyretmesi nedeniyle yuvalama döneminin önceki yıllara göre daha yavaş ilerlediği belirlendi. Dr. Canbolat, sıcaklıkların artış göstermesiyle birlikte hem yeni yuva sayısının hem de önümüzdeki günlerde yavru çıkışlarının artarak devam etmesinin beklendiğini belirtti. İklim koşullarının deniz kaplumbağalarının yaşam döngüsündeki etkileri, koruma ve izleme çalışmalarının ne denli önemli olduğunu göstermektedir.
Yapay Işık Uyarısı ve Koruma Tedbirleri
Yavru çıkış dönemiyle birlikte kumsal alanlarını kullanan ziyaretçilere uyarılarda bulunuldu. Dr. Canbolat, gece saatlerinde yapay ışık kullanımının minimuma indirilmesi ve yavruların denize ulaşımını engelleyebilecek davranışlardan kaçınılmasının son derece önemli olduğunu vurguladı. Deniz kaplumbağalarının yaşam döngüsünün bu kritik aşamasında Belek kumsallarındaki koruma ve izleme faaliyetlerinin sezon bitene kadar süreceği ifade edildi. Bu önlemler, deniz kaplumbağaları için sürdürülebilir bir gelecek sağlamak açısından büyük bir önem taşımaktadır.
