Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Anadolu Ajansı Editör Masası'nda dış politika ve dünya gündemine ilişkin soruları yanıtladı.Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın yer aldığı Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na ilişkin önemli bilgiler paylaşan Fidan, yeni ittifakın herhangi bir ülkeyi hedef almadığının altını çizdi.
Ortadoğu'daki sistemsizlik üzerinde uzun süredir çalıştıklarını belirten Fidan, bölge ülkeleri arasındaki iyi ilişkileri daha kalıcı hale getirmeyi amaçladıklarını söyledi.Bölgede bir savunma ittifakına ihtiyaç bulunduğunu dile getiren Fidan, anlaşmanın hazırlık sürecine ilişkin, “Daha çok başındayız.
Tam 2 yıl 8 aydır ben imza attığımız ortaklarımızla kesintisiz konuşuyorum.
Bunu fikir düzeyinden anlaşma noktasına geçmesi bu kadar sürdü. Üç ülke birbirinin güvenliği ile yakından ilgilenecek” dedi.Fidan, bölgedeki istikrarsızlıkların giderilmesi veya en azından durdurulması ve bölge halklarının refahının artırılması yönünde ortak bir irade bulunduğunu belirtti.Anlaşmanın NATO'nun kolektif savunmayı düzenleyen 5. maddesine benzediğine yönelik değerlendirmelere de yanıt veren Fidan, dikkat çeken ifadeler kullandı.Fidan, “NATO'nun 5. maddesiyle teknik olarak aynı.
Bizim bir bakanlar komitesi olacak aynı NATO'da olduğu gibi.
Siyasi ve askeri komite liderlerin vizyonunu karar bağlayan çalışmaları yapan komite.
Genel sekreterlik alınan kararların uygulanmasını kontrol edecek” ifadelerini kullandı.Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın dış politikalarında yayılmacı bir anlayış bulunmadığını söyleyen Fidan, kurulacak yapının savunma amaçlı olduğunu vurguladı.
Fidan, “İster bölge içinden ister dışından saldırıya uğramadığı sürece bu ittifakın bir eylemi olmaz.
Altını çiziyorum İran bu ittifakın hedefi değildir.
Bize saldırmayan hiçbir ülke hedefimizde değil” dedi.İttifaka katılmak isteyen başka ülkelerin de bulunduğunu açıklayan Fidan, üç ülkenin kurucu olarak kalmasının planlandığını, diğer ülkelerin ise kurucuların onayıyla yapıya dahil olabileceğini söyledi.
Fidan, bunun bölgeye kalıcı istikrar getirebilecek önemli adımlardan biri olduğunu ifade etti.Yeni ittifakın yapılanmasına ilişkin detaylar da paylaşan Fidan, NATO'daki tecrübelerden yararlanılacağını belirtti.
Sekretaryanın merkezinin Suudi Arabistan'da kurulacağını açıklayan Fidan, ortak tatbikat ve eğitimlerin de gerçekleştirileceğini söyledi.
Fidan, ortak askeri ittifaklarda birlikte hareket edebilmek için bu çalışmaların gerekli olduğuna dikkat çekti.Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeleri de değerlendiren Fidan, önceliğin boğazın yeniden açılmasını sağlayacak bir uzlaşmaya varılması olduğunu söyledi.Fidan, geçici de olsa 60 günlük bir çözüm üzerinde çalışıldığını belirterek bölge ülkeleri ile ABD, Avrupa ve Asya ülkelerinin boğazın bir an önce açılmasını istediğini ve bu konuda yoğun baskı bulunduğunu ifade etti.Gazze'deki gelişmelere ilişkin de konuşan Fidan, Hamas'ın Filistin halkını önceleyen yaklaşımını “takdire şayan” olarak nitelendirdi. İsrail'in uluslararası alanda giderek yalnızlaştığını savunan Fidan, “Artık hiç kimsenin İsrail'i destekleyecek tek cümlesi bile kalmadı” dedi.Fidan, İsrail'e yönelik uluslararası siyasi izolasyonun kesintisiz şekilde devam ettirilmesi gerektiğini söyledi.Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, tarafların taviz vermediği ortamda çatışmaların şiddetlenerek devam edebileceği uyarısında bulundu.
Savaşın durdurulması gerektiğini vurgulayan Fidan, cephedeki yıpranmanın cephe gerisine taşınması halinde meselenin çok daha ciddi bir noktaya ulaşabileceğini ifade etti.Karadeniz'de gemilere yönelik saldırılara da değinen Fidan, hedef alınan Türk gemilerinin sayısının diğerlerine göre daha az olduğunu ancak durumun Türkiye açısından ciddi endişe kaynağı olduğunu söyledi.Kıbrıs meselesine ilişkin Türkiye'nin pozisyonunun değişmediğini belirten Fidan, ideal çözümün iki devletli yapının hayata geçirilmesi olduğunu söyledi.
Adanın kuzeyi ile güneyi arasında enerji ve su gibi alanlarda iş birliği yapılabileceğini belirten Fidan, adadaki mevcut istikrarın Türk askerinin varlığı sayesinde korunduğunu savundu.
Fidan, tarafların kalıcı bir anlaşmaya varmadığı şartlarda Türk askerinin adadaki durumunda değişiklik beklenemeyeceğini ifade etti.Meclis'teki süreç yasası görüşmelerine de değinen Fidan, çerçeve yasanın güvence sağlayan hükümler içerdiğini söyledi.
