CAATSA ve F-35: Türkiye'nin Savunma Tercihleri Üzerine Kritik Bir Değerlendirme

Uğur ERGANEn kibar tabiriyle “Hastalıklı kafa”nın NATO Zirvesi nedeniyle geldiği Ankara’ya iner inmez aklına estiği gibi yaptığı açıklamalar, özellikle iktidar medyasını çok memnun etti.“CAATSA’yı (ABD'nin Hasımlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşılık Verme Yasası) kaldıracağız, Türkiye’ye F-35’leri vereceğiz” sözlerini duyunca, “Büyüksün Trump” diyerek, zil takıp oynamadıkları kaldı neredeyse.Ne “Hastalıklı kafa”nın daha Türkiye’ye varmadan, kendisi için Ankara’da özel hazırlanmış otel odasında İran’ı vur emri vermesini kafasına koymuş olmasının önemi vardı, ne de çoluk, çocuk, kadın demeden Gazze’yi dümdüz eden İsrailli faşist Netenyahu’ya “Bu soykırımı işlemesi” için açık destek vermesinin.Ankara’dan ayrıldığı gün hem İsrail’den bilinen tepkilerin yoğunlaşması, hem de belli ki danışmanlarından gelen uyarılar sonrası F-35 konusunda “Henüz tamamen kararımı vermedim” diyerek pozisyonunu esnetince, zaten yüzler asıldı.F 35’ten bağımsız olarak, CAATSA’nın ABD Başkanı istedi diye “Kalıcı” olarak kalkması mümkün değil.Başkan ABD’nin ulusal güvenlik çıkarlarını gerekçe göstererek CAATSA yaptırımlarını “Geçici sürelerle” askıya alabilir.Başkan’ın bu yetkiyi kullanabilmesi için de Kongre’ye resmi bir rapor ve taahhüt sunması şart.Dolayısıyla “Trump isterse CAATSA’yı kalıcı olarak kaldırır” görüşü doğru değil.CAATSA’nın “Tamamen kalıcı olarak kalkması” için yasal değişiklik yapılması zorunlu.Zaten MSB’de dünkü açıklamasındaki “Açık veya örtülü tüm kısıtlamalar kalksın” vurgusuyla bunun mesajını veriyor.Tıpkı 14 Temmuz 2022’de Hindistan’a özel CAATSA muafiyeti öngören yasa değişikliği maddesinin kabul edilmiş olması gibi.Rusya’dan S-400 satın almış olan Hindistan, Çin tehdidi nedeniyle CAATSA’dan muaf tutuldu.Ve unutulmaması gereken en önemli gerçek:“Hindistan ile İsrail arasındaki özel stratejik ortaklık.”CAATSA ve F-35 konularının Türkiye savunması ve savunma sanayi açasından önemli meseleler olduğuna şüphe yok.Türkiye için öncelik hangisinde olmalı diye sorarsanız, CAATSA’nın kalıcı kalkmasının F-35 tedariğinden daha önemli olduğu düşüncesindeyim.Çünkü bu CAATSA öyle lanet bir şey ki, küçük bir civata parçasının ABD’den tedariği nedeniyle bile, savunma alanında yapacağınız bir çok hamleyi önlüyor.Örneğin, “Türkiye’de yapacağınız bir silah veya İHA için dünyanın herhangi bir ülkesinden küçük bir parçayı tedarik etmek, üretim maliyeti açışından çok daha uygun” diyelim.Ancak üçüncü ülkeden alacağınız bu küçük parçada ABD yapımı minicik bir conta varsa bile CAATSA’ya takılabilirsiniz.CAATSA sadece Türk savunma sanayininin bilinen devlerini değil, birçok küçük elektronik bileşen üreten küçük ve orta ölçekli Türk savunma kuruluşlarını da olumsuz etkiliyor.CAATSA’nın kalıcı kalkması için sarıp, sarmalıyıp hangarda tuttuğumuz S-400’den kurtulmak şart.Bu konuda her kafadan bir ses çıkıyor.Dün itibariyle yaptığım görüşmeler sonucu, “Şu an için” şunu söyleyebilirim:* S-400’lerin BEA’ye, Azerbaycan veya diğer Orta Asya Türk Cumhiriyetlerinden birine satılması gibi bir şey daha ortada yok.* Rusya’nın üçüncü bir ülkeye satış için izin verdiğini söyleyen de yok.“Türkiye’nin F-35’e sahip olması Rusya’yı memnun etmeyeceğine göre, S-400’e neden satış izni versin?” sorusu da ortada.“Envanterinde S-400 olmayacak” şartından vazgeçmeyen Washington’un, “Türkiye topraklarında ABD’nin denetiminde olsun” görüşünü başından beri kabul etmediği de yıllardır biliniyor.Bakalım, butlan Kemal Kılıçdaroğlu’nun çok sevdiği Ahmet Davutoğlu’nun “Rus uçağının düşürülmesi talimatını ben verdim” tutumuyla başımıza dert olan S-400 meselesi nasıl çözülecek?Türkiye için üretilmiş ve sonrasında el konulmuş ilk F-35 savaş uçağının, 21 Haziran 2018’de Teksas’da Fort Worth şehrindeki Lockheed Martin tesislerinde tanıtım ve teslim törenini yerinde izleyen Türk gazeteciler arasındaydım.F-35’i gördükten sonra kafamda beliren soru, o zamandan beri geçerliliğini koruyor:“Türkiye ve İsrail bölgedeki iki önemli güç. Özellikle Hava Kuvvetleri’nde İsrail’in gücü belli. İsrail, Türkiye’nin F-35’lerle özellikle havada kendisi gibi güçlü olmasını ister mi?”O nedenle, S-400 meselesi olmasa bile İsrail ve Musevi lobisinin ABD yönetimine inanılmaz boyutta “Türkiye’ye bu uçağı vermeyin” baskısı yapacağını düşünenlerdenim ki, İsrail’den yapılan açıklamalar da bunu teyid ediyor.Zaten “Hastalıklı kafa”nın Ankara’da 24 saat içinde 180 derece dönüş yapması da, bunun en somut kanıtı.Kimse açıkça söylemese de, sanırım Türkiye’nin Eurofihgter’e ve elindeki F-16’ları modernize etmesine yönelmesinin arkasındaki gerçek de bu.