ÇAYKUR, çay üretiminden geriye kalan lifli atıkları katma değerli bir ürüne dönüştürmek ve topraksız tarımda yerli üretimi desteklemek amacıyla önemli bir Ar-Ge çalışmasına imza attı.
ÇAYKUR Genel Müdürü Yusuf Ziya Alim’in önerileri doğrultusunda başlatılan çalışma kapsamında çay üretimi sırasında ortaya çıkan lifli atıklar işlenerek topraksız tarımda kullanılabilecek yeni bir yetiştirme ortamına dönüştürüldü. Geliştirilen ürüne “ÇAYKOPİT” adı verilirken ürünün telif hakkı da alındı.
ÇAYKUR Ar-Ge’den bilimsel projeye dönüştü
ÇAYKUR Ar-Ge birimi ile Atatürk Çay ve Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü tarafından yürütülen ilk çalışmaların olumlu sonuç vermesinin ardından proje daha kapsamlı bir bilimsel araştırmaya dönüştürüldü.
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi yürütücülüğünde gerçekleştirilen projeye Karadeniz Teknik Üniversitesi, Ankara Üniversitesi ve Atatürk Çay ve Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü de ortak olarak katkı sağlıyor.
Bilimsel çalışma kapsamında ÇAYKOPİT’in topraksız tarım uygulamalarında kullanım olanakları ve ticari potansiyeli araştırılıyor. Farklı yetiştirme ortamlarının bitkilerin gelişimi ve verimi üzerindeki etkileri karşılaştırmalı olarak inceleniyor.
Domates denemelerinde ÇAYKOPİT dikkat çekti
Projenin deneme aşamasında kokopit, kayayünü ve ÇAYKOPİT-torf karışımı olmak üzere farklı yetiştirme ortamlarında domates üretimi gerçekleştirildi.
Aynı koşullarda yapılan denemeler sonucunda, ÇAYKOPİT-torf karışımında yetiştirilen domateslerin gelişim ve verim açısından kokopit ve kayayününde yetiştirilen ürünlere göre daha başarılı sonuçlar verdiği belirlendi.
Araştırmada domateslerin yalnızca gelişim ve verim değerleri değil, duyusal özellikleri de değerlendirildi.
Tat ve aromada da yüksek puan aldı
Hasat edilen domatesler kodlanarak panelistlere sunuldu. Gerçekleştirilen duyusal analizlerde tat, aroma ve lezzet açısından en yüksek puanların ÇAYKOPİT-torf karışımında yetiştirilen domateslerden elde edildiği bildirildi.
Elde edilen sonuçların, ÇAYKOPİT’in topraksız tarımda kullanılabilecek alternatif bir yetiştirme ortamı olma potansiyelini güçlendirdiği değerlendiriliyor.
Çay atıkları katma değerli ürüne dönüşecek
Projenin ticarileştirilmesi durumunda çay sektöründe üretim sürecinde ortaya çıkan lifli atıkların yeniden ekonomiye kazandırılması hedefleniyor.
Böylece hem çay atıklarının değerlendirilmesi hem de topraksız tarım sektöründe büyük ölçüde ithal edilen yetiştirme ortamlarına yerli bir alternatif sunulması amaçlanıyor.
ÇAYKOPİT’in başarılı şekilde ticarileştirilmesinin çay sektöründe döngüsel ekonomiye katkı sağlamasının yanı sıra, Türkiye’de giderek yaygınlaşan topraksız tarım uygulamalarında dışa bağımlılığın azaltılmasına da katkı sunabileceği değerlendiriliyor.
