HABER MERKEZİ Başta Akdeniz olmak üzere birçok bölgeyi saran orman yangınları, ekstrem hava olayları ve su krizi gibi olaylar gözlerin yeniden iklim krizine çevrilmesine neden oldu.
Yaz aylarının gelmesiyle birlikte artan kara ile denizdeki sıcaklık rekorları ve orman yangınları iklim krizine karşı acilen adım atılması gerektiğini bir kez daha gözler önüne serdi. World Weather Attribution’ın (Dünya Hava Olayları İlişkilendirme Girişimi, WWA) yeni araştırması, Avrupa sularında kaydedilen rekor yükseklikteki deniz yüzeyi sıcaklıklarının iklim krizinden kaynaklandığını ortaya koydu.
Bu yaz, İrlanda’dan Akdeniz’e kadar uzanan bir bölgede deniz sıcak dalgaları yaşanırken ve bazı bölgelerde deniz yüzeyi sıcaklıkları normalin 6°C üzerinde kaydedildi. SU ÜRÜNLERİ ETKİLENİYOR İsviçre, İsveç, Amerika Birleşik Devletleri, İrlanda ve Birleşik Krallık’tan çeşitli bilim insanları, Kelt bölgelerinden Akdeniz’e kadar dört farklı kıyı bölgesini analiz etti.
Tüm bölgelerde, küresel ısınmanın ortalama hızını aşan artış eğilimleri tespit eden bilim insanları, Akdeniz’de ise bu artışın, küresel ortalamanın iki katı olduğunu gördü.
Bu gözlemleri, iklim modellemeleri ile birleştiren bilim insanları, bu ısınma eğiliminin büyük kısmının iklim değişikliğinden kaynaklandığını belirtti. Bu anomalilerin ciddi ekolojik sonuçlar doğurduğunu gösteren işaretlerin üzerinde duruldu.
Yapılan araştırmalar ve görüşmelerde, Birleşik Krallık’ta balıkçılar, ahtapot popülasyonlarında ani artışlar olduğu ifade edildi.
Başka türlerin ise daha serin sulara doğru kuzeye kayması sonucunda besin zincirlerinin, kıyı balıkçılığının ve su ürünleri yetiştiriciliğinin etkilendiği raporlandı. Raporda öne çıkan bulgular şöyle: • İncelenen bölgelerin çoğunda gözleme dayalı veriler, ısınmanın 1,4°C'lik küresel ortalamanın üzerinde olduğunu gösteriyor.
Tahminlere göre, en yüksek deniz yüzeyi sıcaklıklarındaki artış daha kuzeyde 1,2°C civarındayken, Akdeniz’de yaklaşık 3°C’ye ulaşıyor. • Bilim insanları, iklim krizinin Akdeniz’de yaklaşık 2°C, Biskay Körfezi ve İber Yarımadası merkezli bölgede 1,4°C ve Kelt bölgesinde 1,3°C’lik ısınmaya doğrudan neden olduğunu tespit etti. • 2026 yılında, Biskay Körfezi/İber Yarımadası kıyı bölgesinin %90’ı ve Batı Akdeniz’in %80’i, deniz sıcak dalgası koşulları deneyimledi.
Oysa insan kaynaklı iklim krizinin olmadığı bir senaryoda, bu oranların yaklaşık %40 olması beklenirdi.
Doğu Akdeniz’de ise mevcut %70’lik oran %9’a düşerdi.
Kelt bölgesinde ise %80 olan oranın %30 olması beklenirdi. • Deniz sıcak dalgaları, kıyı kentlerinde gece sıcaklıklarını ve atmosferik nemi artırarak karada yaşanan sıcaklık stresini doğrudan şiddetlendiriyor.
Sıcak su ise sezonun ilerleyen dönemlerinde yıkıcı fırtınaları tetikleyebilecek aşırı atmosferik nemi besliyor. *** VAKİT KAYBEDEMEYİZ Belçika’da kaydedilmiş en büyük orman yangınları yaşanırken Sosyalist Parti tarafından hazırlanan acil iklim yasa tasarısı önümüzdeki hafta parlamentoya sunulacak.
Tasarı fosil yakıtlara desteği keserken bu alanda çalışan ailelere sosyal yardım içeriyor. İklim krizi karşısında kaybedecek zaman yok diyen Sosyalist Parti Başkanı Paul Magnette, “Vatandaşlarımızı korumak, risklere öngörmek ve ülkemizi hazırlamak yarının işi değil, bugünün işi” sözleri ile Avrupa genelindeki kuraklık ve durdurulamayan orman yangınlarını hatırlattı. FOSİL YAKITLARA DESTEK KESİLECEK Yasa tasarısının detayları arasında pek çok düzenleme yer alıyor.
Tasarı haziran ayında parti tarafından hazırlanan “sıcak hava dalgası planı”nı içerirken, fosil yakıtlar ile bağlantılı yatırımlara sağlanan avantajları kesmeyi ön görüyor.
Fosil yakıt sübvansiyonlarının kademeli olarak kesilmesi, geçiş süreci boyunca bu alanlardaki ailelere ve işçilere destek olacak sosyal yardımlar yapılmasını kapsıyor. TARİHLERİNİN EN BÜYÜK YANGINI Belçika'nın doğusundaki Almanya sınırında yer alan Hautes Fagnes bölgesinde cumartesi günü çıkan orman yangını, yaklaşık 1600 hektarlık alanı etkileyerek ülkede yaşanan en büyük yangın olarak kayıtlara geçmişti. Belçika'da bu yaz diğer Avrupa ülkeleri gibi sıcak hava dalgası yaşanıyor. Ülkede hafta sonunda bazı bölgelerde sıcaklık 37 dereceye kadar çıkmıştı. *** TÜRKİYE ORTALAMA ÜSTÜ Türkiye genelinde temmuz ayında ortalama sıcaklıklar, uzun yıllar ortalamasının üzerine çıktı.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre 1991-2020 döneminde 25 derece olan temmuz ayı ortalama sıcaklığı, 2026 yılının aynı ayında 25,3 derece olarak ölçüldü. Bu değerle birlikte 2026 Temmuz ayı, son 56 yılın en sıcak 19. temmuz ayı olarak kayıtlara geçti.
Temmuz ayında Türkiye'nin en düşük sıcaklığı 4,6 dereceyle Kangal'da, en yüksek sıcaklığı ise 46,8 dereceyle Cizre'de ölçüldü. AKDENİZ YANIYOR Akdeniz Bölgesi'nde de sıcaklık artışı dikkat çekti.
Uzun yıllar temmuz ortalaması 27,1 derece olan bölgenin bu yılki ortalaması 27,8 derece oldu.
En yüksek sıcaklık 43,8 dereceyle Kozan'da kaydedildi.
