Hatay / Mehmet Burğaç / YeniçağKahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen 11 ilde teslim süreçleri başlayan konutlarda yaşanan fiyat ve ödeme karmaşasına resmi mevzuat noktayı koydu.Kamuoyunda oluşan bilgi kirliliğinin aksine; AFAD Hak Sahipliği ile TOKİ Sosyal Konut projelerinin tamamen farklı yasal esaslara, fiyatlandırmalara ve taksit modellerine tabi olduğu ortaya çıktı.Deprem felaketinin ardından Kahramanmaraş, Hatay, Adıyaman, Malatya, Gaziantep, Şanlıurfa, Diyarbakır, Adana, Osmaniye, Kilis ve Elazığ’da inşa edilen konutlara dair hak sahiplerine gönderilen SMS tebligatları büyük bir tartışmayı beraberinde getirdi.Bir tarafta aylık 8.500 TL civarında sabit taksitle teslim edilen konutlar yer alırken, diğer tarafta 3,9 milyon TL’yi bulan satış bedelleri ve enflasyona endeksli taksit modelleri vatandaşın kafasını karıştırdı.Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, AFAD ve TOKİ’nin resmi şartnameleri doğrultusunda, kamuoyundaki yanlış algıyı ortadan kaldıracak iki ayrı konut modelinin detayları şöyle:1.
MODEL: AFAD AFET KONUTLARI (7269 SAYILI KANUN KAPSAMI)Doğrudan depremde evi yıkılan, acil yıkılacak veya ağır hasar gören ve AFAD tarafından "Afetzede Hak Sahibi" kabul edilen vatandaşlar için uygulanan resmi modeldir.Devlet Desteği (Sübvansiyon): İnşaat maliyetinin yaklaşık %65’i devlet tarafından karşılanır.Ödeme Planı: Konut tesliminden itibaren 2 yıl ödemesiz dönem uygulanır.Taksit Yapısı: Kalan borç 18 yıl vadeye bölünür. Ödemeler %0 faizli ve tüm süreç boyunca SABİT TAKSİTLİ’dir (Aylık ortalama 8.500 TL - 9.000 TL bandında).
Taksitler enflasyon veya memur maaş artışından etkilenmez.Peşin İndirim: Borcun tamamının peşin ödenmesi durumunda yaklaşık %74 oranında indirim sağlanır.2.
MODEL: TOKİ GENEL SOSYAL KONUT PROJELERİ (250 BİN / 500 BİN KONUT HAMLESİ)Deprem bölgesinde yer alsa dahi, AFAD hak sahipliği üzerinden değil; TOKİ’nin genel kurayla belirlenen veya standart "Sosyal Konut" programı kapsamında inşa edilen konutlar için uygulanan modeldir.Fiyatlandırma Esası: AFAD modelindeki %65’lik doğrudan kanuni sübvansiyon bu grupta uygulanmaz.
Satış bedeli; arsa, altyapı, imar ve ihalenin yapıldığı güncel inşaat maliyet endeksine göre belirlenir (Örn: Hassa'da 3,9 milyon TL).Peşinat ve Vade: Satış bedelinin %10’u peşin alınır, kalan borç 240 ay (20 yıl) vadeye bölünür.Endeksli Taksit Artışı: Taksitler sabit değildir.Her yılın Ocak ve Temmuz aylarında, bir önceki 6 aylık Memur Maaş Artış Oranı dikkate alınarak borç bakiyesi ve taksitler güncellenir.Ödeme Başlangıcı: Taksitler, Gayrimenkul Satış Sözleşmesi’nin imzalandığı ayı takip eden ay itibarıyla başlar.BİLGİ KİRLİLİĞİNİN KAYNAĞI NEDİR?Kamuoyundaki kafa karışıklığının temel nedeni, iki projenin de şantiyelerde TOKİ marifetiyle inşa edilmesidir.Ancak uygulayıcı müteahhit veya kurum TOKİ olsa da, vatandaşın eve "hangi mevzuat maddesiyle" hak kazandığı ödeme şartlarını belirleyen tek ana faktördür.Evini felakette kaybedip AFAD hak sahibi olan bir afetzede sabit taksitli ve sübvansiyonlu modelden yararlanırken; TOKİ'nin genel sosyal konut kurasına katılan bir vatandaş maliyet endeksli ve enflasyona bağlı ödeme planına tabi tutulmaktadır.Bölgedeki hak sahipleri ve temsilciler, deprem bölgesindeki tüm sosyal konut projelerinin de afet şartları göz önünde bulundurularak AFAD modeline benzer şekilde sabit taksitli kapsama alınması yönünde taleplerini iletmeye devam etmektedir.
