Hayvancılık sektöründe 2010 yılından bu yana süregelen ithalat, 16 yıl boyunca kesintisiz bir şekilde devam ediyor. İlk başta döviz kıymetlerini düşürmek amacıyla başlatılan bu uygulama, zamanla kapsamını genişleterek sürdürülen bir politika haline geldi.
İthalatın Sürekliliği ve Yerli Üretime Yansıması
Ülkemizdeki kırmızı et fiyatlarının baskı altına alınması için 2010 yılında başlatılan ithalat işlemleri, başlangıçta kısa dönemli bir çözüm olarak değerlendiriliyordu. Ancak beklenmedik bir şekilde her yıl daha geniş bir boyutta sürdürülmeye devam ediyor. Yerli üreticilerin korunması ve desteklenmesi gereken ekonomik kaynaklar, ithalat işlemlerine kaydırılarak çiftçilerinin maliyetleri artırılıyor. 2026 yılının ilk yarısı itibarıyla, canlı hayvan ve kırmızı et ithalatı için 1 milyar 173 milyon 867 bin dolar harcama yapılırken, bu dönemde hayvancılık destekleme hizmetleri için yalnızca 405 milyon dolarlık bir bütçe ayrıldı. Bu veriler, ithalata aktarılan döviz miktarının, üreticiyi desteklemek amacıyla ayrılan kaynakların yaklaşık 2,9 katına ulaşarak ülkenin tarımsal üretim politikasını sorgulatmaktadır.
İthalat Verileri ve Sektör Analizi
Ocak ile Haziran 2026 döneminde Türkiye, toplamda 412 bin 744 baş canlı hayvan ve 43 bin 995 ton kırmızı et ithal etti. Canlı hayvan ithalatındaki miktar, geçen yılın aynı dönemine kıyasla gerilerken, ödenen döviz miktarı 725,8 milyon dolardan 736,9 milyon dolara yükselerek dikkat çekici bir artış gösterdi. Ayrıca kırmızı et ithalatında, hem miktar hem de maliyet anlamında önemli bir artış kaydedildi. İthal edilen et miktarı 34 bin 951 tondan 43 bin 995 tona çıkarak, ithalat faturası da 248 milyon dolardan 436,9 milyon dolara fırlayarak yaklaşık yüzde 76 oranında bir artış sergiledi. Bu durum, iç piyasada yerli üretimin yetersiz olduğunu ve ithalata bağımlılığın bulunduğunu gözler önüne seriyor.
Kamu Kaynaklarının İthalata Yönlendirilmesi
Hazine Bakanlığı tarafından sağlanan verilere göre, tarım alanındaki kamu olanakları, üretime yönelik verilenden daha büyük bir kısmı ithalat süreçlerine aktarıyor. Yılın ilk altı ayında hayvancılık destekleme hizmetlerine toplamda 18 milyar 208 milyon TL tahsis edilirken, bu miktar ortalama döviz kur hesaplamalarıyla yaklaşık 405 milyon 59 bin dolara denk geliyor. Buna karşın yalnızca canlı hayvan ve kırmızı et ithalatı için bu dönemde 1,17 milyar dolara varan bir harcama yapıldı. Bu veriler, hayvancılık destekleme bütçesinin yetersizliği ve sektördeki ithalata bağımlılığı ortaya koymakta.
Paraguay ile Yeni İthalat Süreci
Son gelişmelere göre, Paraguay'dan canlı hayvan ve sığır eti ithalatına yönelik önemli adımlar atılmakta. Türk veteriner heyetleri, Paraguay'da Türkiye'ye ihracat yapacak işletmelerin denetimini gerçekleştirmek için sürecin en kritik aşamasına geçtiler. Eğer denetimler olumlu sonuç verir ve gerekli şartlar sağlanırsa, Paraguay, Türkiye'nin canlı hayvan ve kırmızı et ithalatı için yeni bir tedarikçi ülkesi haline gelecektir. Böylece, ithalat çeşitliliği artarken, aynı zamanda piyasadaki dengeleri değiştirme potansiyeli taşıyan bir durum da ortaya çıkabilir.
