İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin talimatıyla hazırlanan "2026-2027 Motosiklet Denetimleri Eylem Planı" ile hedeflenen, motosiklet kazalarının minimize edilmesi, denetim faaliyetlerinin etkinliğinin artırılması ve güvenli sürüş alışkanlıklarının yayılmasına katkıda bulunmaktır. Bakanlık yetkililerinden alınan bilgilere göre, Türkiye'de motosiklet kullanımında son yıllarda dikkate değer bir artış gözlemlenmiştir. 2019 yılında motosikletler toplam taşıt sayısının %14,1'ini oluştururken, bu oran 2026 yılı itibarıyla 7,3 milyon motosikletle birlikte %21,3'e yükselmiştir. Söz konusu yılın ilk yedi ayında, ülke genelinde meydana gelen 138 bin 833 ölümlü veya yaralanmalı trafik kazasının 69 bin 131'inin motosikletlerle ilgili olduğu tespit edilmiştir.
Motosiklet Kazalarının Azaltılması İçin Stratejiler
Artan motosiklet sayısı ve kaza verileri göz önüne alındığında, Bakan Çiftçi'nin yönlendirmesi ile hazırlanan eylem planı, çeşitli stratejileri bünyesinde barındırmaktadır. Bu plan, kazaların önüne geçmek, sürücülerin trafikte daha görünür olmalarını sağlamak ve toplumsal farkındalığı artırmak amacıyla oluşturulmuştur. Eylem planının çerçevesinde yasal düzenlemeler hayata geçirilirken, ayrıca denetim etkinliğinin artırılmasına yönelik 1 ana amaca, 4 hedefe ve 34 performans göstergesine ulaşmak hedeflenmektedir. Çalışmalar, 25 farklı paydaş kurumun işbirliği ile gerçekleştirilecektir.
Trafik Işıklarında Motosikletler İçin Bekleme Alanları
Eylem planının önemli bir çalışma alanı, motosiklet sürücülerinin kavşaklarda diğer araç sürücüleri tarafından daha belirgin hale getirilmesidir. Bu bağlamda, motosikletlerin diğer araçların arasında sıkışmasının ve dönüşler sırasında çarpışmaların önlenmesi için trafik yoğunluğunun yüksek olduğu bölgelerde özel motosiklet bekleme alanları oluşturulması planlanmaktadır. Trafik ışıklarında motosikletlerin, diğer taşıtların önünde yer alacağı "motosiklet rezerv alanları" hayata geçirilmeyi bekliyor. Bu uygulama ile sürücülerin daha görünür hale gelmesi, trafik ışığı değişimlerinde güvenli ve düzenli bir alışveriş yapılmasını sağlamak amaçlanıyor. Yapılacak araştırmalar sonucunda bir uygulama rehberi hazırlanacak.
Kontrol Edilebilir Şerit Paylaşımı Test Edilecek
Şehir içi trafiğinde motosikletlerin duran veya düşük hızla hareket eden araçlar arasında kontrollü bir şekilde ilerlemelerini sağlayacak "şerit paylaşımı" uygulaması da eylem planı çerçevesinde ele alınmaktadır. Bu uygulamanın Türkiye'deki uygulanabilirliği, trafik güvenliği ve akışı üzerindeki olası etkileri incelenecek ve motosiklet kullanıcılarının maruz kalabileceği riskler değerlendirilecektir. Araştırma sonuçlarına göre, belirlenen pilot bölgelerde bu uygulamanın test edilmesi planlanmaktadır. Ayrıca, motosikletlerin, yolcuların ve taşıma kutularının geceleri ya da düşük görünürlük koşullarında daha iyi fark edilmesini sağlamak için yansıtıcı materyallerin kullanımı teşvik edilecektir. Bu kapsamda bilinçlendirme ve yaygınlaştırma çalışmaları yapılacaktır.
Güvenli Olmayan Modifikasyonların Önlenmesi
Eylem planı, motosiklet ve motorlu bisikletlerde yasaya aykırı motor güç artırımı veya teknik değişikliklerin önüne geçmeye yönelik de önlemler almaktadır. Güvenlik standartlarının korunması ve teknik olarak güvenli olmayan modifikasyonlardan kaçınılması için denetim ve bilgilendirme faaliyetlerinin artırılması amaçlanmaktadır. Motosikletlerde bulunan ABS gibi güvenlik teknolojilerinin önemine dikkat çekmek için kamuoyuna yönelik farkındalık kampanyaları düzenlenecek. Bu uygulamanın, mümkün olan tehlikeleri azaltmak için sürücülere yönelik teşvik edici çalışmalar yapılacaktır.
Denetim Faaliyetlerinin Güçlendirilmesi
Motosiklet kullanıcılarının trafik kurallarına uyumunu artırmak ve ihlalleri azaltmak için denetim faaliyetleri sıkılaştırılacak. Elektronik denetim sistemleri ve diğer teknolojik olanaklar kullanılarak yapılacak denetimlere, resmi ve sivil ekiplerin de katılımı sağlanacak. Müşterek denetimler, tehlikeli sürüş, koruyucu ekipman kullanmama ve mevzuat dışı araç değişikliklerini önlemek amacıyla gerçekleştirilecektir. Ayrıca, motosiklet ve motorlu bisiklet sürücülerine yönelik güvenli sürüş eğitim programları oluşturulacaktır. İlk ve ortaöğretim okullarında öğrencilere, motosiklet sürücülerine ise özel eğitimler verilecek. Kamu spotları, broşürler ve afişler gibi bilgilendirme materyalleri ile güvenli sürüş kültürünün yaygınlaştırılması sağlanacaktır.
