Türkiye genelinde çevre kirliliğinin önüne geçmek ve sürdürülebilir bir geri dönüşüm ağı kurmak amacıyla 1 Temmuz itibarıyla hayata geçirilen Depozito Yönetim Sistemi'ne (DOA), vatandaşlar yoğun ilgi gösterdi. Şişe başına 1 TL teşvik ödemesi yapılırken sisteme ilgi her geçen gün arttı.
Ancak bu sistem kağıt toplayıcılarının kazancını vurdu.
Kağıt toplayıcıları isyan ederek 'Eskiden 1 saatte topladığımızı şimdi 5 günde bulamıyoruz' dedi.1 Temmuz’da başlayan DOA uygulaması vatandaşların yoğun ilgisiyle karşılandı.
Makinelere atılan pet şişe ve ambalajlar için 1 TL teşvik ödemesi yapılması, sisteme olan ilgiyi zirveye çıkardı. Sisteme ilgi devam ederken kağıt toplayıcıları için zor günler başladı.
Yıllardır sokaklarda kağıt ve plastik toplayarak geçimini sağlayan geri dönüşüm işçilerinin iş modellerinde zorunlu bir değişim meydana geldi. Sokaklarda artık pet şişe bulmakta zorlanan toplayıcılar, geçim kaynaklarını sürdürebilmek için karton, naylon ve diğer dönüşüm malzemelerine yoğunlaşmaya başladı.Yıllardır sokaklardan topladığı atıklarla geçimini sağlayan geri dönüşüm işçisi Sefer, uygulamanın kendilerini nasıl etkilediğini anlattı.
Günlük kazançlarının 1000 TL’den 600 TL’ye düştüğünü söyleyen Sefer, şunları dedi:“Bu uygulama bizim işlerimizi çok etkiledi.
Eskiden bir çöp konteynerine girdiğimizde en az 15 tane pet şişe bulabiliyorduk.
DOA uygulaması geldikten sonra pet şişe bulmak neredeyse imkansız hale geldi.
Biz aslında belediyelere ve çevreye yardımcı oluyorduk; konteynerlerin fazla dolmasını önlüyorduk. Şimdi bu yeni durum nedeniyle otomatik olarak farklı işlere yönelmek zorunda kaldık.
Aslında makinenin yaptığı ayrıştırmayı biz de kendi imkanlarımızla yapıp haftalık biriktiriyorduk.
Karton, plastik ve naylonu ayrı ayrı topladığımız için bizlere de bu sistem içinde bir yer verilmeli.
Bizim kimsenin ekmeğinde gözümüz yok ama ne yapacağımızı şaşırdık.
Pet şişe toplayamadığımız için günlük kazancımız 1000 TL'den 600 TL'ye indi.
Eskiden binalarla anlaşıyorduk; onlar şişeleri biriktirip bize veriyordu, biz de karşılığında onlara temizlik malzemesi alıyor ya da para veriyorduk.
Artık bu süreç de tamamen durdu.”Bir diğer sokak toplayıcısı Hasan, pet şişe bulmanın artık neredeyse imkansız hale geldiğini kaydederek 'Biz normal şartlarda bir el arabası dolusu pet şişeyi sadece 1 saat içinde toplayabiliyorduk. Şimdi ise 5 gün boyunca sokakları gezdik ama o kadar şişeyi bir araya getiremedik.
Sokaklarda hiç pet şişe çıkmıyor, bulamıyoruz.
Vatandaşlar haklı olarak kendileri makinelere götürüyor, bu durum bizim işlerimizi oldukça zorlaştırdı' ifadelerini kullandı.
