ABD Dışişleri Bakanlığı, 24 Haziran 2026'da Kongre'ye yabancı askeri satışla ilgili resmi bir bildirimde bulundu. Bu kapsamda, NATO müttefiki olan ülkelere sunulan 15 günlük inceleme süresi içinde Türkiye'ye yapılacak savunma malzemeleri ve hizmetlerinin satışını durdurmak amacıyla bazı Kongre temsilcileri tarafından ortak bir karar tasarısı hazırlandı. Tasarı, Temsilciler Meclisi ile Senato'ya toplamda 9 Kongre üyesi tarafından sunuldu ve burada, ABD yönetiminin Türkiye'ye yönelik belirli satışlarının engellenmesi talep edildi. Ancak, tasarının belirlenen inceleme süresi içinde Kongre'nin gündemine alınmamış olması dikkat çekti.
İnceleme Sürecinin Tamamlanması
9 Temmuz itibarıyla, söz konusu 15 günlük inceleme süresi sona erdi. Bu durum, Türkiye’ye F110 motorlarının satış sürecinin Kongre’de herhangi bir engel ile karşılaşmadan devam etmesine olanak tanıdı. İlgili satış bildirimi, KAAN savaş uçağında kullanılacak olan F110-GE-129E/F motorlarının entegre edilmesi, montajı, dış modifikasyonu, sertifikasyonu, test edilmesi gibi aşamaları içeriyor. Ek olarak, bu süreçte yer alan savunma hizmetleri ve teknik veri paylaşımı da dikkate alınıyor.
Temsilciler ve Tasarının Arka Planı
Ortak karar tasarısını sunan isimler arasında Demokrat Parti Nevada Temsilcisi Dina Titus ön plana çıkıyor. Bu tasarıya destek veren diğer 8 Kongre üyesi, Türkiye’ye yönelik savunma satışlarına karşı daha önce itiraz eden isimler olarak biliniyor. Temsilciler Meclisi’nden bazı üyeler, geçmişte Türkiye’ye yapılacak F-16 satışları gibi çeşitli savunma ihracatlarına karşı çıkmıştı. Bu grupta yer alan isimler arasında Brad Sherman, Chris Pappas ve Jim McGovern gibi isimler öne çıkıyor. Diğer imzacılar ise, Ermeni, Yunan ve İsrail diasporalarının etkili olduğu bölgeleri temsil eden Jim Costa, Josh Gottheimer, Mike Quigley ve George Latimer gibi Politika yapıcılar.
Kongre'nin Yasa Süreci ve Sonuçları
ABD’de yabancı ülkelere yönelik büyük ölçekli silah satışları, Dışişleri Bakanlığı'nın Kongre'ye resmi bildirimde bulunmasının ardından belirli bir inceleme aşamasına tabi tutulmaktadır. NATO müttefiki ülkelere uygulanacak olan bu süre 15 gün olarak belirlenmektedir. Bu süre zarfında, Kongre üyeleri, satışın durdurulmasını sağlamak amacıyla ortak karar tasarısı sunma hakkına sahiptir. Ancak bu tasarının etkili olabilmesi için, önce Temsilciler Meclisi ve Senato tarafından kabul edilmesi ve ardından Başkan tarafından imzalanması gerekmektedir. Eğer Başkan tasarıyı veto ederse, Kongre’nin bu vetoyu aşabilmesi için Temsilciler Meclisi’nde üçte iki çoğunluk ve Senato’da 67 oy gerekmektedir. Ancak, Türkiye’ye F110 motorlarının satışını durdurmayı hedefleyen ortak karar tasarısı, inceleme döneminde Kongre gündemine alınmadığı için herhangi bir yasama süreci başlatılamadı.
İlerleyen Süreç ve Beklentiler
15 günlük inceleme süresinin tamamlanmasının ardından, konu Temsilciler Meclisi veya Senato Genel Kurulu'nda ele alınmadan satış süreci kesintiye uğramadan devam etmektedir. Bundan sonraki aşamalarda, F110 motorlarının tedarikiyle ilgili teknik ve ticari müzakereler, ABD yönetimi, ilgili kurumlar ve üretici firma ile Türkiye’deki ilgili makamlar arasında sürdürülecektir. Sürecin ilerleyen dönemlerinde, motorların teslimat takvimleri, entegrasyon çalışmaları, test ve sertifikasyon süreçleri gibi teknik konuların ele alınması beklenmektedir.
