Avustralya’da yalnızca birkaç hafta önce tekil deniz kuşlarıyla sınırlı görünen H5 kuş gribi salgını yeni ve daha tehlikeli bir aşamaya geçti.
Güney Avustralya kıyılarında bulunan büyük bir hasta ve ölü kuş grubunda virüsün varlığı laboratuvar testleriyle doğrulandı.Bu sonuç, ülkede H5 kuş gribi nedeniyle kaydedilen ilk toplu ölüm olayı oldu.
Yetkililer, yaban hayatında daha geniş yayılım ve daha fazla ölüm görülmesinin artık güçlü bir ihtimal olduğunu belirtiyor.İlk toplu ölüm teyit edildiToplu ölüm olayı, Güney Avustralya eyaletindeki Cape Jaffa çevresinde yaşayan büyük tepeli sumru kolonisini etkiledi.
Bölgeden toplanan örnekler, Avustralya’nın ulusal hayvan hastalıkları laboratuvarında incelendi.Testlerin pozitif çıkmasıyla daha önce şüpheli kabul edilen olay resmen H5 kuş gribi kaynaklı toplu ölüm olarak kayda geçti.
Böylece virüsün ülkedeki yaban hayatına etkisinin tekil vakaların ötesine geçtiği doğrulandı.Avustralya Tarım Bakanı Julie Collins, gelişmeyi ciddi bir dönüm noktası olarak nitelendirdi.
Collins, daha fazla bölgeye yayılım ve daha yüksek sayıda yaban hayvanı ölümü görülebileceği uyarısında bulundu.Havadan taramada 84 kuş görüldüOlayın büyüklüğü, bölge üzerinde yapılan helikopter taramasıyla ortaya çıktı.
Cape Jaffa’nın güneyindeki açık deniz kayalıklarında 49 ölü ve 35 hasta büyük tepeli sumru tespit edildi.Toplam 84 kuşun aynı bölgede ölü veya ağır hasta bulunması, ülkedeki ilk olası toplu ölüm alarmını başlatmıştı.
Laboratuvar sonucuyla birlikte bu şüphe kesinlik kazandı.Büyük tepeli sumruların sürüler hâlinde yaşaması ve kıyı boyunca hareket etmesi, virüsün aynı tür içindeki yayılımını hızlandırabilecek önemli bir risk oluşturuyor.Altı haftada kritik sıçramaH5 kuş gribi, Avustralya ana karasında ilk kez 20 Haziran 2026’da Batı Avustralya’da bulunan bir deniz kuşunda doğrulandı. İlk günlerde vakalar, kıtaya zaman zaman gelen göçmen deniz kuşlarıyla sınırlıydı.Ancak virüs daha sonra Avustralya’da yaşayan yerli kuş türlerinde de görülmeye başladı.
Haziran ayındaki ilk tespitin ardından toplam sayının 74’e yükseldiği açıklandı.H5 kuş gribi tespitleri Batı Avustralya, Güney Avustralya, Yeni Güney Galler, Queensland ve Victoria eyaletlerine yayıldı.
Vakaların büyük bölümü ülkenin güney kıyılarında yoğunlaştı.Yerli türlere geçiş alarmı büyüttüSalgındaki en önemli kırılma, virüsün yalnızca göçmen kuşlarda değil, Avustralya kıyılarında yaşayan yerli deniz kuşlarında da görülmesi oldu.
Bu gelişme, yerel kuş toplulukları içinde bulaşma ihtimalini artırdı.Özellikle koloni hâlinde yaşayan türlerde hastalık kısa sürede çok sayıda hayvanı etkileyebiliyor.
Beslenme alanları, yuvalama bölgeleri ve ortak su kaynakları bulaşma zincirini genişletebiliyor.Yetkililer, risk altındaki kuş türleriyle birlikte foklar ve denizaslanları gibi deniz memelilerini de yakından izliyor.
H5 kuş gribi, dünyanın farklı bölgelerinde kuşlardan memelilere geçerek büyük kayıplara yol açmıştı.Kanatlı üretiminde vaka yokAvustralya’daki H5 kuş gribi vakaları şu ana kadar yabani deniz kuşlarında görüldü.
Ticari tavuk çiftliklerinde, kanatlı üretim tesislerinde veya ülkenin daha geniş tarım sisteminde doğrulanmış bir tespit bulunmuyor.Bu ayrım, yumurta ve tavuk eti üretimi açısından şimdilik kritik önem taşıyor.
Virüsün ticari çiftliklere ulaşması hâlinde hayvan itlafları, üretim kesintileri ve gıda fiyatlarında baskı gündeme gelebilir.Eyalet yönetimleri bu nedenle çiftliklerin risk durumuna göre kuşları kapalı alanlarda tutma, yabani kuşlarla teması azaltma ve yem ile su kaynaklarını koruma gibi biyogüvenlik önlemlerini güçlendiriyor.İnsan sağlığı riski düşükAvustralyalı sağlık ve tarım yetkilileri, mevcut durumda insan sağlığına yönelik riskin düşük olduğunu bildiriyor.
Bununla birlikte hasta veya ölü kuşlara çıplak elle dokunulmaması isteniyor.Birden fazla hasta ya da ölü hayvan görenlerin yaklaşmadan konumu kaydetmesi ve yetkililere haber vermesi gerekiyor.
Evcil hayvanların da kuş leşlerinden ve hastalık belirtisi gösteren yabani hayvanlardan uzak tutulması tavsiye ediliyor.H5 kuş gribi esas olarak kuşları etkiliyor. İnsanlara bulaşma nadir görülse de enfekte hayvanlarla yakın ve korunmasız temas riski yükseltebiliyor.Hazırlık bütçesi devredeAvustralya yönetimi, H5 kuş gribinin ülkeye ulaşma ihtimaline karşı son yıllarda 113 milyon Avustralya dolarını aşan bir hazırlık bütçesi ayırdı.
Kaynak; laboratuvar kapasitesi, gözetim, çiftlik biyogüvenliği ve yaban hayatının korunması için kullanılıyor.Ülkenin tehdit altındaki yerli türlerini korumaya yönelik programlara da ayrı finansman sağlandı.
Ancak yabani kuşlar arasında dolaşan bir virüsün tamamen durdurulmasının oldukça zor olduğu belirtiliyor.Bundan sonraki süreçte Cape Jaffa çevresindeki koloniler, kıyı kuşları ve yakın bölgelerdeki çiftlikler izlenecek.
Yeni toplu ölümler, virüsün yerel yaban hayatına ne ölçüde yerleştiğinin en önemli göstergesi olacak.
