Kaliforniya Kuzey Bölgesi Federal Mahkemesi'nde açılan dava, Meta'nın işten çıkarma sürecindeki adımlarını tartışmaya açıyor. Davaya göre, şirket bu yılın başında yaklaşık 8 bin kişiyi işten çıkardı. İşten çıkarma süreciyle ilgili dikkat çeken bir ayrıntı, şirketin yapay zeka sistemlerinin bu kararlar üzerinde etkili olduğu iddiaları. Bu sistemlerin, çalışanları performanslarının yanı sıra klavye kullanımı ve genel bilgisayar etkinlikleri üzerinden değerlendirdiği belirtiliyor.
Yapay Zeka ve İşten Çıarmalar
Davada iddia edilenlere göre, Meta, işten çıkarmalarda performans değerlendirmelerini gerçekleştirmek için çeşitli yapay zeka algoritmalarını kullanıyor. 71 sayfalık dava dilekçesine göre, yöneticilerin görüşleri doğrultusunda ayrım yapılmadığı, bunun yerine sistemlerin oluşturduğu veri setlerinin esas alındığı öne sürülüyor. Davacı olan 26 çalışan, bu teknolojinin haksız yere bazı bireyleri işten çıkarmada kullanıldığını belirtirken, durumu mahkeme nezdinde resmi olarak sorgulamak için geçici tedbir talep ettiler. Ayrıca işe geri dönme, geçmiş maaş ödemeleri, hisse senedi hakları gibi çeşitli talepleri de bulunuyor.
Yasal İzinler ve Performans Sorunları
Başka bir ele alınması gereken nokta, doğum izni, sağlık izni ya da aile izni gibi yasal izinlerde bulunan çalışanların durumları. İzin kullanan çalışanlar için yeterli veri oluşmadığı için, yapay zeka sistemlerinin bu kişileri değerlendirmekte zorlandığı ifade ediliyor. Davacıların avukatları, bu durumun adaletin sağlanmasında önemli bir engel oluşturduğunu savunuyor. Özellikle engelli çalışanların performans verilerinin düşük görünmesi nedeniyle korunmasız bir grupta yer aldıkları belirtiliyor. Bu kapsamda, doğum iznine ayrılan bazı çalışanların işten çıkarılmak üzere sistemde daha düşük puanlara sahip olduğu ifade ediliyor.
İzin Kullanan Çalışanların Durumu
Davada örnekler arasında ilginç vakalar da yer alıyor. Bir bilim insanı, doğum iznine ayrılmadan sadece iki gün önce işten çıkarıldığını bildirdi. Ayrıca, geçirdiği bir sakatlık sonrasında işten çıkarılan bir mühendis, bu sırada kullandığı sağlık izninin, performans değerlendirmesine olumsuz etkide bulunduğunu iddia etti. Sağlık izninde bulunan bir yönetici de izninin 16. günü itibarıyla işten çıkarıldığını belirtirken, tüm bu durumlar, insan kaynakları sistemlerinin ne denli adil olduğuna dair endişeleri artırıyor.
Meta'nın Açıklamaları ve Tepkiler
Meta'nın sözcüsü, söz konusu iddiaların asılsız olduğunu savunarak, iş gücü yönetimi ve organizasyonel kararların insanlar tarafından alındığını vurguladı. Yapay zekanın bu süreçte belirleyici bir rol oynamadığını savunan şirket, ayrıca yazılımın uygulamaya konulma şeklinin de eleştirilere maruz kaldığını kabul etti. Meta'nın bu yıl içinde çalışanların faaliyetlerini izlemeye yönelik yeni bir yapay zeka programı devreye aldığı belirtiliyor. Programın, çalışanların bilgisayar kullanımı ve internet aktivitelerini takip ettiğine dair iddialar, çalışanlar arasında büyük bir rahatsızlık yarattı.
Gizlilik İhlalleri ve Çalışan Tepkileri
Çalışanların gizlilik hakları konusunda kaygılandığı ve sistemin kurulumu sırasında onaylarının alınmaması, modern iş dünyasındaki etik tartışmalarını alevlendirdi. Birçok çalışan, gizlilik ihlali nedeniyle durumu protesto etmek amacıyla dilekçe imzaladı. Sosyal medyada ve diğer platformlarda büyük yankı uyandıran mesele, şirket içinde çatışmalara yol açtı. Mark Zuckerberg, bu programın geçici olarak durdurulduğunu bildirirken, avukatlar bağımsız uzmanların durumu incelemesini talep etti. Özellikle çalışana haksızlık yapıldığı düşünülen 26 kişi, davada kimliklerinin gizli kalmasını talep ettikleri için, ilerleyen günlerde bu durumun nasıl gelişeceği merak konusu oldu.
