Temmuz 2026'da kamu emekçileri ve memurların maaşlarına yapılan artış %13,52 olarak belirlendi. Ancak bu artışın, aynı dönemde açıklanan resmi enflasyon rakamı %17,76'nın altında kalması dikkat çekti. Gerçekte, memurların ocak ayında aldıkları %11'lik zam, temmuz ayında yapılan artıştan düşüldü. Sonuç, memurların maaşlarının enflasyon kadar artırılmadığı ve maaş kaybının baş göstermesi oldu. Bu durum, sadece memurlar için değil, 65 yaş aylığı, engelli maaşı gibi birçok sosyal yardım alanında da geçerli bir kayıptır.
Osmanlı Dönemi Gibi “Müslümanca Hayat”
Birbirinden bağımsız birçok düzenleme ve hüküm, kamu çalışanlarını ve diğer sosyal yardım alan bireyleri olumsuz etkileyen bir yapının parçası haline geldi. Birçok kişinin, memur maaş zammı üzerinde yapılan hesaplamaların ardından nasıl bir kayıpla karşılaştığı net bir şekilde ortaya çıkıyor. Özellikle de toplu sözleşmelerde alınan kararlar, çalışanların gerçek ihtiyaçlarının göz ardı edilmesine neden oluyor. Bu kayıpların faturasının sadece memurlarla sınırlı kalmadığı, engelliler, yaşlılar ve diğer kamu yardım alan bireylere de yansıdığı görülüyor. Başka bir deyişle, toplu sözleşmelerde belirlenen tek bir hüküm, milyonlarca insanı enflasyon karşısında geri planda bırakıyor.
Toplu Sözleşmelerin Davranış Biçimindeki Değişim
AKP hükümetinin, uygulamaya koyduğu dezenflasyon programının arkasında, memurların maaş zamları ile ilgili doğru bir bilgi paylaşımının olmaması yatıyor. Ocak 2026'da memurlara verilen %11'lik zam, 2026'nın ikinci çeyreğinde enflasyon farkı olarak geri alındı. Bu durum, haliyle yalnızca memurları değil, diğer sosyal yardım alan kişileri de etkileyen geniş bir kitleyi içinde barındırıyor. Memur maaş artışları, aslında gerçek bir zam değil, hükümetin belirlediği enflasyon hedefleri doğrultusunda bir avans olarak değerlendirilmelidir. Bu nedenle, memurların aldığı ek ödemeler de her dönem için belirlenen sabit oranlara göre yeniden şekilleniyor.
Mahsup Makinesi Nedir?
Memur maaş zamları, iki ana bileşenden oluşmaktadır. İlk olarak, toplu sözleşme neticesinde belirlenen sabit oran vardır. İkincisi ise, bu sabit oranı aşan resmi enflasyon oranından doğan enflasyon farkıdır. 2026'nın ilk yarısında, bu sabit oran %11 olarak belirlenmişti. Ancak resmi enflasyon %17,76 çıkınca, memurların maaş artışları gerçekte daha düşük kalmış oldu. Formüle göre, enflasyon farkı hesaplanırken alınan bu %11'lik zam geri alındı, ve bu da memurların real gelirlerinde kayıplara yol açtı. Dolayısıyla, kamu çalışanları, aldıkları zamların altında kalırken, fiyatların arttığı bir dönemde kaybediyorlar.
Küresel Mali Kriz ve Etkileri
2026'nın başlarında gerçekleşen bu durum, yalnızca yerel değil, küresel ekonomik koşullardan da kaynaklanıyor. Ani artış gösteren enflasyon oranları, hükümetin hızla ne yapması gerektiğine dair kafasında bir belirsizlik yaratıyor. İşveren ve çalışanlar arasındaki bu karmaşıklık, uzun vadedeki ekonomik istikrarı tehdit ediyor. 2026'nın ilk yarısında yaşanan bu kayıplar, aslında darbe yediğimiz bir sistemin de göstergesi. Çalışanların çıkarlarının korunabilmesi için, öncelikle enflasyon telafisi ile refah payı ayrı hüküm altına alınmalıdır. Bu noktada, sürecin yeniden değerlendirilmesi, kayıpların daha fazla arttırılmadan önlenmesi adına kritik önem taşımaktadır.
Sendikal Sorumluluk
Toplu sözleşmelerde memurların yeterince temsil edilmediği ve ihtiyaçlarının göz ardı edildiği bir anlayışın hâkim olduğunu söylemek mümkün. Memur-Sen ve Kamu-Sen gibi sendikaların, bu süreçteki etkisi son derece önemlidir. Her ne kadar Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları üzerinde siyasi bir sorumluluk varsa da, sendikaların bu süreçte göstermiş olduğu tutum ve katılımlar da oldukça kritiktir. Gerçekten de bu konfederasyonların temsilcileri, siyasal ilişkileri güçlendirmek adına kendi çıkarları doğrultusunda hareket etmiştir. Bu durumu düzeltmek, yalnızca emeğiyle geçinenlerin haklarını korumakla kalmaz, aynı zamanda onların sosyal ve ekonomik istikrarını da temin eder. Sonuç olarak, kamu görevlileri üzerindeki yükün kaldırılabilmesi için, sendikaların daha aktif ve etkili bir rol oynamaları şarttır.
