Türkiye'de 1 Temmuz tarihi itibarıyla atık yönetimi ile ilgili yeni bir uygulama devreye alınıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un açıkladığı Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, vatandaşların boş ambalajlarını geri dönüşüm sürecine kazandırarak ek gelir elde etmelerini sağlıyor. Bu uygulama sayesinde hem doğanın korunmasına yardımcı olunacak hem de kullanıcıların bütçelerine önemli bir katkı sağlanması hedefleniyor.
Yeni Uygulamanın Özellikleri
Bu sistem çerçevesinde, geri iade edilecek ambalajların belirli standartları karşılaması ve üzerinde "Depozitosu Olan Ambalajlar" logosunun bulundurulması gerekiyor. Söz konusu logo, gerçekleştireceğiniz iade işlemlerinde kritik bir öneme sahip. Bu düzenlemenin detayları netleştikçe, hangi cam ve plastik şişelerin iade edileceği, depozito iade noktalarının nerede bulunacağı gibi konularda araştırmalar oldukça artış göstermiş durumda. Böylelikle, kullanıcıların bu süreçte hangi ambalajları değerlendirebilecekleri ile ilgili güncel bilgilere ulaşması mümkün hale gelmiş olacak.
Hangi Ambalajlar Depozito Kapsamında?
DOA sistemine dahil olan ambalajlar, belirli hacim ve tür standartlarına uymak durumunda. Ambalajların iade edilebilir olabilmesi için "Depozitosu Olan Ambalajlar" logosunu bulundurması şart. Pet plastik şişeler ise 0,10 litre ile 3,01 litre arasında olmalıdır; daha büyük hacimde olanlar iade edilemez. Benzer şekilde, cam şişeler için de aynı hacim aralığı geçerli olup, 3,01 litreden büyük olanlar geri alınmamaktadır. Ayrıca, 0,10 litre ile 3,01 litre arasında olan alüminyum içecek kutuları da bu sistem içerisinde yer alır. Ancak, ambalajların makine tarafından kabul edilebilmesi için sağlam ve deforme olmamış olması gerekmektedir; kırık veya ezik şişeler bu işleme dahil edilmez.
Depozitosu Olmayan Ambalajlar
Bu uygulama kapsamında her ambalaj türü yer almamaktadır. Üzerinde "Depozitosu Olan Ambalajlar" logosu bulunmayan ambalajlardan geri ödeme alınması söz konusu değildir. Bunun yanı sıra, süt ve süt ürünlerine ait ambalajlar ile karton veya kağıt kutular, bu sistemin dışında tutulmuştur. Bu nedenle, ambalajların üzerindeki logonun kontrol edilmesi oldukça önemlidir; aksi takdirde, geri dönüşüm maddeleri için yapılacak iade işlemleri başarısız olabilir.
Depozito Nasıl Alınır?
Boş ambalajlarını paraya dönüştürmek isteyen vatandaşlar, bu süreçte dijital bir altyapı kullanacaklar. İlk adım olarak, en yakın DOA İade Makinesi'ne (DİM) gitmeleri gerekecek. Makinenin ekranında yer alan karekod, cep telefonları ile taranarak işlem başlatılabilir. Ardından, ambalajlar cihaza yerleştirilecektir. İşlem tamamlandığında, iade edilen şişelerin depozito bedeli anlık olarak kullanıcının DOA Dijital Cüzdan hesabına yansır. Böylelikle, hem geri dönüşümü teşvik eden bir sürece katılım sağlanacak hem de ek bir gelir kaynağı oluşturulmuş olacaktır.
Depozito İade Noktaları Nerede?
Boş ambalajların iade edileceği makinelerin konumları, resmi platformlar üzerinden kolayca öğrenilebiliyor. Vatandaşlar, en yakın DOA İade Noktalarını bulabilmek için doa.gov.tr web adresi üzerinden sorgulama yapabilirler. Burada il, ilçe ve mahalle seçimi yaparak, DİM'lerin tam konumlarına erişim sağlamak oldukça basit hale getirilmiştir. Bu sayede herkes, geri dönüşüm sürecine daha kolay bir şekilde dahil olabilecek ve çevreye katkı sağlamaya teşvik edilecektir.
