Türkiye’de emeklilik denildiğinde çoğunlukla 7200 gün prim ve 58–60 yaş şartı akla geliyor. Ancak çok bilinmeyen bu düzenleme ile yalnızca 1800 gün (5 yıl) prim ödeyenler de emeklilik hakkı kazanabiliyor. Bu imkân, Rize’de sağlık sorunları nedeniyle çalışamayan vatandaşlar için adeta bir can simidi niteliğinde.
5 Yıl Primle Emekliliğin Şartları Neler?
SGK’nın malulen emeklilik uygulamasında iki temel kriter bulunuyor:
1) Çalışma Gücü Kaybı
Sigortalı olarak çalışmaya başladıktan sonra hastalık ya da kaza sonucu en az %60 oranında çalışma gücü kaybı yaşanması gerekiyor. Bu oran, tam teşekküllü hastanelerden alınan sağlık kurulu raporları ile belirleniyor.
2) Prim ve Sigortalılık Süresi
En az 10 yıl sigortalılık süresi
En az 1800 gün prim
Önemli İstisna: Kişi başkasının bakımına muhtaç derecede ağır bir rahatsızlık geçirirse, 10 yıllık sigortalılık süresi şartı aranmaz. Bu durumda yalnızca 1800 gün prim, emeklilik için yeterli oluyor.
Hangi Hastalıklar Kapsamda?
SGK Sağlık Kurulu tarafından belirlenen maluliyet listesi oldukça geniş. Başvurularda en sık kabul edilen hastalıklar arasında şunlar yer alıyor:
Kanser türleri
MS, Parkinson, Epilepsi gibi nörolojik hastalıklar
Böbrek, karaciğer, kalp ve akciğer nakilleri
Şizofreni ve bipolar bozukluk gibi ağır psikiyatrik rahatsızlıklar
Uzuv kayıpları, ileri derece görme ve işitme kayıpları
Bu rahatsızlıklar, Rize’de de malulen emeklilik başvurularında en sık görülen sağlık sorunları arasında öne çıkıyor.
Başvuru Süreci Nasıl İşliyor?
Malulen emeklilik süreci birkaç aşamadan oluşuyor:
Vatandaş, bağlı bulunduğu SGK il veya ilçe müdürlüğüne dilekçe ile başvuru yapar.
SGK, başvuru sahibini yetkili bir devlet veya üniversite hastanesine sevk eder.
Hastane sağlık kurulu, kişinin tıbbi durumunu raporlar.
Son kararı SGK Sağlık Kurulu verir. %60 ve üzeri kayıp onaylanırsa emeklilik işlemi başlatılır.
Bu sürecin tamamlanmasıyla birlikte, Rize’de birçok vatandaş yaş şartı olmadan emekli maaşına kavuşabiliyor.
