Türkiye'nin Azerbaycan, Kazakistan, Türkmenistan, Özbekistan ve Kırgızistan ile olan ticari ilişkileri 2023 yılının ilk yarısında 9,4 milyar dolara ulaştı. Türk cumhuriyetleriyle yapılan ticaret, karşılıklı işbirliğini artırmak ve ekonomik alanlarda çeşitli projeler geliştirmek amacıyla sürekli olarak güçleniyor. Türkiye, bu ülkelerle müteahhitlik, enerji, ulaştırma ve sanayi başta olmak üzere birçok alanda ortaklıkları sürdürüyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, ilk altı ayda Türk cumhuriyetlerine 5 milyar dolarlık ihracat yapıldı.
Ticaret Hacmi ve Dış Ticaret Fazlası
Bu süreçte, Türkiye'nin bu ülkelerden gerçekleştirdiği ithalat 4,4 milyar dolar olarak kaydedildi. Böylece toplam ticaret hacmi 9,4 milyar dolara ulaşırken, Türkiye 614,9 milyon dolarlık bir dış ticaret fazlası elde etti. Bu rakamlar, Türk cumhuriyetleriyle olan ekonomik ilişkilerin sağlamlığını ve sürdürülebilirliğini ortaya koyuyor. Özellikle Kazakistan, Türk cumhuriyetleri arasında en fazla ihracat yapılan ülke konumunda bulunuyor. Bu süreçte Kazakistan'a 1,5 milyar dolarlık, Azerbaycan'a ise 1,4 milyar dolarlık ihracat yapıldı. Ayrıca, Özbekistan'a 945,6 milyon dolarlık, Kırgızistan'a 594,4 milyon dolarlık ve Türkmenistan'a ise 583,6 milyon dolarlık ihracat gerçekleşti.
Kazakistan ile Hedefler ve İşbirlikleri
Kazakistan, Türkiye'nin Orta Asya'da en büyük ticaret ortağı olmaya devam ediyor. Enerji, ulaştırma, tarım, savunma sanayi, teknoloji ve müteahhitlik gibi alanlarda işbirlikleri sürdürülmekte. Kazakistan'da şu an 3 binden fazla Türk sermayeli şirket faaliyet göstermekte. İki ülkenin ticaret hacminin 15 milyar dolara çıkarılması hedefleniyor. Ayrıca, Orta Koridor anlaşması çerçevesinde, demir yollarındaki yük taşımacılığının kapasitesinin artırılması ve hizmet kalitesinin iyileştirilmesi amaçlanıyor. Bu doğrultuda Türkiye ve Kazakistan arasında düzenli blok tren seferlerinin başlatılması ve Bakü-Tiflis-Kars Demir Yolu Hattı üzerinden yük taşımacılığının artırılması planlanıyor.
Savunma Sanayisinde İşbirliği
Türkiye ve Kazakistan arasındaki savunma sanayisi işbirliği son yıllarda büyük bir ivme kazandı. İki ülke arasında ANKA insansız hava araçlarının Kazakistan'da üretilmesi, bakımının yapılması ve onarımı üzerine ortak çalışmalar devam ediyor. Bu işbirliği, bölgedeki güvenliğin sağlanması ve savunma sanayisinin gelişimi için önemli bir adım niteliği taşımaktadır. Ayrıca, Türkiye ve Azerbaycan arasındaki ticaretin 15 milyar dolara çıkarılması hedeflenmiş durumda. Geçen yıl imzalanan 110 maddelik eylem planı çerçevesinde ticaret, sanayi, yatırım ve ulaştırma alanlarında çeşitli projelere odaklanıldı.
Özbekistan ile Ekonomik İlişkiler
Özbekistan ile Türkiye arasındaki ekonomik ilişkilerde serbest bölgeler, dijital ekonomi ve savunma sanayisi gibi alanlar öne çıkmaktadır. Yılın başında imzalanan bir anlaşma çerçevesinde, iki ülke arasında serbest bölgelerin tasarımı, yönetimi ve tanıtımı konularında deneyim alışverişinin yapılması amaçlanıyor. Bu kapsamda serbest bölgelerdeki yatırım ortamını geliştirmeye yönelik ortak projeler de gündeme gelmektedir. Özellikle Türkiye’deki OSTİM Organize Sanayi Bölgesi'nin Özbekistan’a taşınması ve Özbek-Türk Organize Sanayi Bölgesi’nin kurulması gibi çalışmalar devam etmektedir.
