Vakıf üniversitelerinde yıllık eğitim ücretleri, 2018-2026 döneminde önemli bir artış göstererek 15 bin 817 liradan 458 bin 146 liraya yükseldi. Bu çarpıcı rakam, eğitim maliyetlerinin yaklaşık 29 kat artması anlamına geliyor. Aynı dönemde, eğitim maliyetleri dolar bazında da dört katına çıkarak dikkat çekiyor. Üstüne, üniversitelerin 2026 yılı için hedeflediği toplam gelir miktarının 80,67 milyar lirayı aşması, eğitim sektöründeki kompozisyonu ve dinamikleri değiştirmekte.
Yüksek Ücretlerin Sonuçları
Yüksek eğitim ücretleri, vakıf üniversitelerinde doluluk oranlarını da olumsuz etkilemekte. 2023 verilerine göre doluluk oranı yüzde 72,6’ya kadar geriledi. Eğitim uzmanı Salim Ünsal, vakıf üniversitelerinin 2018-2026 döneminde gerçekleştirdiği kontenjan, ücret ve gelir analizleri üzerinden önemli bulgular elde etti. Türkiye Gazetesi'nde yer alan habere göre, 2018 YKS döneminde ortalama yıllık eğitim ücreti 15 bin 817 lira seviyesindeyken, 2026 YKS döneminde bu rakam 458 bin 146 liraya ulaşacak. Bu durum, öğrencilerin üniversite tercihlerinde mali yükün arttığını gözler önüne seriyor.
Eğitim Ücretlerindeki Yükselişin Nedenleri
2023 ve 2024 yıllarında enflasyonun etkisinin yoğun olarak hissedilmesi, üniversite ücretlerinde ciddi artışlara yol açtı. Eğitim ücretleri, sırasıyla yüzde 130,9 ve yüzde 119,2 oranında arttı. 2018 senesinde 2 bin 415 dolar olan ortalama yıllık eğitim ücreti, 2022 yılında 2 bin 114 dolara kadar gerilemesine rağmen, sonraki yıllarda yeniden yükselişe geçerek 2024'te 5 bin 795 dolara, 2026'da ise 9 bin 635 dolara ulaşması bekleniyor. Böylelikle, vakıf üniversitelerindeki eğitim maliyetinin dolar bazında da yaklaşık dört kat arttığı gözlemleniyor.
Hedeflenen Gelir ve Kontenjan Durumu
Vakıf üniversiteleri tüm kontenjanlarını doldurduğunda, 2018'de elde ettiği 2,47 milyar liralık gelir, 2026 yılı hedeflerinde 80,67 milyar liraya yükselecek. 2018’de 1,8 milyar liralık gelir sağlayan üniversiteler, 2025 yılına gelindiğinde 47,01 milyar lira seviyesine ulaşmayı başardı. O dönem toplam kontenjan sayısı 156 bin 507 iken, 2025'te 189 bin 731'e, ardından 2026'da ise 176 bin 80’e geriledi. Yüksek ücretlerin sağladığı etkiler doluluk oranlarına da sirayet etti; 2022’de yüzde 95,5 olan doluluk, 2023’te yüzde 92,5’e, 2025’te ise yüzde 72,6’ya düşerek, son sekiz yılın en düşük seviyelerini gördü.
Gelecekteki Ücret Artışları Üzerine Beklentiler
Eğitim uzmanı Salim Ünsal, vakıf üniversiteleri için 2023 öncesi ve sonrası ücret artışlarının karşılaştırılmasının karmaşık bir konu olduğunu belirtti. TÜİK tarafından açıklanan kümülatif enflasyon oranları 2021’den bu yana yüzde 700 civarına ulaştı. Bu dönemde vakıf üniversiteleri, yeni kayıt yaptıran öğrenciler için vizyonlarını önemli ölçüde değiştirdi ve ücretleri yaklaşık 19 kat artırma yoluna gitti. Salim Ünsal, üniversitelerin 2023 yılına kadar zam oranları konusunda bir direnç gösterdiğini, bu tarihten sonra ise sürdürülebilirlik için daha yüksek zam oranlarına yöneldiklerini ifade etti. Tüm bu artışlara rağmen, ortalama yıllık ücretin 400 bin lira düzeyinde kalması, özel okul ücretleri göz önüne alındığında üniversite eğitimini görece daha makul hale getiriyor.
