Yapay zekâ teknolojilerinin hayatın hemen her alanında kullanılmaya başlanmasıyla birlikte yapay zekâya yöneltilen sorular da çeşitleniyor. Bu kez ChatGPT’ye, Türk basın tarihinin önemli gazetecileri üzerinden dikkat çekici bir soru soruldu: “Türkiye’nin en iyi gazetecisi kimdir?”
Yapay zekâ, böyle bir değerlendirmede herkes tarafından kabul edilmiş resmî veya nesnel bir “en iyi gazeteci” sıralamasının bulunmadığının altını çizdi. Ancak araştırmacı gazetecilik, belgeye dayalı habercilik, kamu yararı, gazeteciliğe bırakılan miras ve mesleki etki gibi kriterler dikkate alındığında Uğur Mumcu’yu öne çıkardı.
Yapay Zekânın Tercihi Uğur Mumcu Oldu
Değerlendirmede Türk basın tarihine damga vurmuş birçok gazetecinin bulunduğuna dikkat çekilirken, tek bir isim seçilmesi istendiğinde Uğur Mumcu'nun öne çıktığı belirtildi.
Mumcu'nun özellikle araştırmacı gazetecilik alanında ortaya koyduğu çalışmalar ve belge temelli habercilik anlayışı bu tercihin temel nedenleri arasında gösterildi.
Uğur Mumcu Araştırmacı Gazetecilik Vakfı da Mumcu'nun gazetecilik anlayışını yaşatmak ve yeni kuşak gazetecilere aktarmak amacıyla çalışmalarını sürdürüyor. Vakıf, Mumcu'nun gazetecilik yaklaşımında haberin olay, olgu, belge ve bilgiye dayanmasının önemine vurgu yapıyor.
Abdi İpekçi de Listenin En Güçlü İsimlerinden
Yapay zekânın değerlendirmesinde Türk basın tarihinin bir diğer önemli ismi Abdi İpekçi de öne çıktı.
İpekçi, 1949 yılında profesyonel gazeteciliğe başladı ve 1954'te Milliyet gazetesine geçti. Milliyet'te genel yayın yönetmenliği ve başyazarlık yapan İpekçi, uzun yıllar Türk basınının etkili isimlerinden biri oldu. 1 Şubat 1979'da İstanbul'da düzenlenen suikast sonucu hayatını kaybetti.
Neden Uğur Mumcu?
Yapay zekânın Uğur Mumcu'yu öne çıkarmasında özellikle araştırmacı gazetecilik, belgeye dayalı çalışma, kamu yararını gözetme, güç odaklarını sorgulama ve gazetecilik tarihinde bıraktığı etki gibi kriterler belirleyici oldu.
Mumcu, profesyonel gazetecilik yaşamında özellikle Cumhuriyet gazetesindeki çalışmalarıyla tanındı. Araştırmaları ve kitaplarıyla siyaset, devlet, terör, silah kaçakçılığı ve çeşitli toplumsal konular üzerine çalışmalar yaptı. 24 Ocak 1993'te Ankara'da otomobiline yerleştirilen bombanın patlaması sonucu yaşamını yitirdi.
“Türkiye’nin En İyi Gazetecisi” Tartışması Yeniden Gündemde
Elbette gazetecilik gibi farklı ekollerin, dönemlerin ve çalışma alanlarının bulunduğu bir meslekte “en iyi” ismi matematiksel olarak belirlemek mümkün değil. Televizyon haberciliği, savaş muhabirliği, araştırmacı gazetecilik, ekonomi haberciliği veya köşe yazarlığı gibi farklı alanlarda çok sayıda önemli gazeteci bulunuyor.
Bu nedenle yapay zekânın verdiği yanıt bir ödül, kamuoyu araştırması veya resmî sıralama niteliği taşımıyor. Sonuç, ChatGPT'ye yöneltilen soru kapsamında yapılan kriter bazlı bir değerlendirmeyi ifade ediyor.
Ancak yapay zekâya “Tek bir isim söyle” denildiğinde yanıt değişmedi:
Uğur Mumcu.
Türk basın tarihinde araştırmacı gazeteciliğin sembol isimlerinden biri olan Mumcu, ölümünün üzerinden yıllar geçmesine rağmen gazetecilik anlayışı ve bıraktığı eserlerle adından söz ettirmeye devam ediyor.
