"Matematik esas olarak sabır olayıdır. Belleyerek değil, keşfederek anlamak gerekir" sözüyle bilimin ruhunu özetlemiş ve Türk bilim dünyasına silinmez bir iz bırakmıştır.
Hayatı ve Eğitimi
Cahit Arf, 24 Ekim 1910 tarihinde o dönemde Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı olan Selanik'te doğdu. Henüz iki yaşındayken, Balkan Savaşları nedeniyle ailesiyle birlikte İstanbul'a göç etmek zorunda kaldılar. İlk öğrenimine İstanbul'da başlayan Arf, daha sonra ailesinin İzmir'e yerleşmesiyle bu şehirde devam etti. İzmir Sultanisi'nde (lise) matematik öğretmeni tarafından keşfedilen Arf, henüz ilkokuldayken Pisagor teoreminin ispatını yapabilecek kadar üstün bir yeteneğe sahipti.
Bu yeteneği fark eden hocaları sayesinde Paris'teki Lycée Saint-Louis'ye gönderildi. Lise eğitimini üç yıl yerine iki yılda tamamlayarak Türkiye'ye döndü. Ardından, Türk hükümetinin Avrupa'ya öğrenci göndermek için açtığı sınavı kazanarak Fransa'da École Normale Supérieure'de yüksek öğrenimini tamamladı.
Akademik Kariyeri ve Bilim Dünyasına Katkıları
Fransa'daki eğitimini bitirdikten sonra Türkiye'ye dönen Cahit Arf, bir süre Galatasaray Lisesi'nde matematik öğretmenliği yaptı. 1933 yılında, dönemin İstanbul Üniversitesi'nde doçent adayı olarak göreve başladı. Ancak Arf, bilimsel çalışmalarını daha ileriye taşımak amacıyla Almanya'ya, matematik alanının en önemli merkezlerinden biri olan Göttingen Üniversitesi'ne gitti. Burada doktora çalışmasını tamamladı ve 1938 yılında "Arf Değişmezi" olarak bilinen kavramı geliştirdi.
Cahit Arf'ın bilim dünyasına en büyük katkılarından biri, cebir ve sayılar teorisi alanında yaptığı çalışmalardır. Özellikle, kuadratik formlar üzerine yaptığı araştırmalarla "Arf Sabiti", "Arf Halkaları" ve "Hasse-Arf Teoremi" gibi kendi adıyla anılan kavram ve teoremleri matematiğe kazandırdı. Bu çalışmalarıyla dünya çapında tanınan bir bilim insanı haline geldi.
Türkiye'ye döndükten sonra İstanbul Üniversitesi'nde profesörlüğe ve daha sonra Ordinaryüs profesörlüğe yükseldi. 1962 yılında Robert Koleji'nde dersler verdi ve ardından yurt dışındaki bilimsel çalışmalara devam etmek için Amerika Birleşik Devletleri'ne gitti. Burada California Üniversitesi'nde misafir öğretim üyesi olarak görev aldı.
Türkiye'ye olan bağlılığı nedeniyle 1967 yılında yurda dönerek Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Matematik Bölümü'nde göreve başladı. Burada hem akademik çalışmalarına devam etti hem de genç matematikçilerin yetişmesine büyük katkılarda bulundu. ODTÜ'den 1980 yılında emekli oldu.
Emekliliğinden sonra bile bilimden kopmayan Arf, 1983-1989 yılları arasında Türk Matematik Derneği'nin başkanlığını yaptı. Ayrıca, TÜBİTAK'ın kurulmasında ve gelişmesinde önemli roller üstlendi ve uzun yıllar Bilim Kurulu başkanlığı görevini yürüttü.
Cahit Arf, 26 Aralık 1997 tarihinde İstanbul'da hayata gözlerini yumdu. Onun anısını yaşatmak amacıyla 2009 yılından itibaren basılan 10 Türk lirası banknotlarının arka yüzünde portresi ve formüllerine yer verilmiştir. Cahit Arf, sadece bilimsel keşifleriyle değil, aynı zamanda Türkiye'de matematiğin gelişimi ve bilime olan tutkusuyla da daima hatırlanacaktır.
