Rize, Karadeniz bölgesinin en karakteristik özelliklerini gösteren bir şehir. Dik yamaçlı vadileri, doruklara ulaşılabilir dağları, buzul gölleri, zümrüt yeşili yaylaları, tarihi kemer köprüleri ve kaleleri, coşkun akan dereleri, çay tarlalarıyla Rize çok özel bir turizm beldesi. Yaylalarının yeşilinde kaybolmak, Fırtına Deresi kenarında fırtına gibi esmek istiyorsanız; Rize’ye ayak basmalısınız.
M.Ö 7. yüzyılda başlayan kolonizasyon döneminde yörede bol miktarda pirinç yetiştirilmeye başlanmış. Rize ismininse kent yakınlarından geçen çaya verilen Rhizios veya sonraki dönemlerde verilen Rhizaion’dan geldiği sanılıyor. M.Ö 2000 başlarında tarım ve hayvancılıkla uğraşan kimi toplulukların yaşadığı tahmin edilen Rize ve çevresinin, yazılı tarih dönemi M.Ö 7. yüzyılda Miletli denizcilerin yaptıkları seferlerle başlamış. Bu dönemde Miletliler, Doğu Karadeniz kıyılarında ticari yerleşimler kurmuşlar. Daha sonra Kimmer, Med ve Pers akınlarına uğrayan yöreyi, M.Ö 180’de Kral Pharnakes, M.Ö 1. yüzyılda da Partlar ele geçirmiş. Bölge, M.S 10 yılında Roma egemenliğine girmiş. M.S 4. yüzyıldan başlayarak Sasani ve Bizans arasında sürekli el değiştirmiş. 1071 Malazgirt Savaşı’ndan sonra Türkler’in eline geçmiş. Ancak Selçuklular’ın batıya yönelmesiyle tekrar Bizans egemenliğine girmiş. Rize’nin bir kısmı 1461’de, diğer yöreleri de 1509’da Osmanlı topraklarına katılmış. Cumhuriyetin ilanından sonra Rize 1924 yılında il olmuş.
Genelleme yapmak hiç doğru olmasa da konuştuğum halkı biraz sert mizaçlı bulduğumu söylemeliyim. Sanki Karadeniz’in hırçın karakteri onlara bir nebze yansımış gibiydi. Ancak bir o kadar da yufka yürekli olduklarını söylemeliyim. Ani parlamalarının ardından kızgınlıklarının aniden söneceğini bilir, kalplerinin temizliğini görürseniz; Rizeliler’le güzel dostluklar kurarsınız.
Bir de neden olduğunu anlayamadığım şekilde sanki Trabzon ile bitmek bilmeyen bir çekişmeleri var gibi hissettim. Belki de bu çekişmenin bir nedeni; mısır unu, peynir ve tereyağla yapılan ünlü yemeklerine Trabzon’da kuymak, Rize’de muhlama denmesidir. Bu yemekteki en belirgin farksa; kuymakta öne çıkan malzemenin mısır unu, muhlamadaysa peynir olmasıdır. Belki de sebep bambaşkadır, aynı kardeş kavgası gibi. Hem aynı hem de biraz farklı şeyleridir kavga etmelerine sebep olan, kim bilir?
Rize’de gezilecek yerler listesi
Rize, yayla turizmi ve çay tarlalarıyla adını duyuran bir ilimiz. Kaçkar sıradağlarının eteklerinde oluşan yaylalar, doğal güzellikleri ile tam bir yeşil cennet. Rize’deki belli başlı yaylalar ise İkizdere’deki Anzer, Çağrankaya, Ovit, Varda, Gölyayla, Cimil; Çayeli’ndeki Hazende; Hemşin’deki Ambarlı; Çamlıhemşin’deki Ayder, Aşağı ve Yukarı Kavrun, Elevit, Tirevit, Kale, Baş Yayla, Hacivarak, Palovit, Çaymakçur, Amlakit ve Samislat Yaylaları. Özellikle de Ayder, Anzer ve Yukarı Kavrun Yaylaları, şehrin turizm merkezi sayılıyor.
Özellikle Giresun başta olmak üzere Karadeniz’in birçok yöresinde yaygınlık gösteren Islık Dili, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras listesinde yer alıyor. Ayrıca Doğu Karadeniz’de sıklıkla görülen Geleneksel Gayda/Tulum Yapımcılığı ve İcrası, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras listesinde yer alıyor.
Rize gezilecek yerler listesine buyrun:
Rize Ziraat Botanik Çay Bahçesi
Rize, Türkiye’nin çay ihtiyacını karşılayan bir şehir. Ziraat Çay Bahçesi (Botanik Çay Bahçesi)’nde çay ve kivi üretimini görebiliyorsunuz.
Fırtına Vadisi
Fırtına Vadisi ile buluşmaya giderseniz, Osmanlı Restaurant’ta muhlama ve kuru fasulye yemeyi ihmal etmeyin. Eğer şanslıysanız, tulum ustasından bir konsere de denk gelebilirsiniz.
Burada “Kaz uçar da Laz uçamaz mı” ve “No panik, no heycan, atmaca gibi uçacan” gibi sloganlarla yapılan zip-line deneyimleyen arkadaşlarımız oldu. Ben akrofobisi olan biri olarak buna cesaret edemediğimi üzülerek belirtirim. Derede rafting de yapılıyordu ama bizim maalesef buna vaktimiz yoktu. Rafting yapmak için buraya daha sonra bolca zaman ayırmak istiyorum.
Ayder Yaylası, Çamlıhemşin
Çamlıhemşin ilçesinde, 1. 350 m yükseklikte bulunan Ayder Yaylası, kuşkusuz Karadeniz yaylalarının en bilineni. Burası zengin flora ve faunasının yanı sıra kaplıcası ile de ünlü. 50 °C sıcaklıktaki kaplıca suyu; romatizma, kadın hastalıkları ve mide rahatsızlıklarına şifa oluyor. Kaçkar dağlarına tırmanış güzergâhında bulunan yayla çevresinde, çengel boynuzlu dağ keçisi, vaşak, ayı, kurt gibi yaban hayvanlar gözlemlenebiliyor.
Ancak yaylaya giden yolda doğa ne kadar muhteşemse binaların bir o kadar doğaya uyumsuz olduğunu belirtmem gerek. Ne yazık ki bu eşsiz hazineyi korumayı becerememiş. Şahsen ben sadece yeşile baktım, gözlerimi çirkin yapılaşmaya kapattım.
Ayder’e gittiğimde restoran ve otelleri inceledim. Restoran önerim Çisa Restaurant, otel önerimse Nehirim Otel ve Kaçkar Resort Hotel olacak.
Çam, ladin ve kayın ormanlarıyla kaplı olan Ayder Yaylası; Gel, yeşilimde kaybol, der gibi. Aşağı ve Yukarı Ambarlık (Gelin Tülü) Şelalesi ve zümrüt yeşili doğasıyla burası insanı kendisine âşık eden bir yer.
Sırtını Kaçkar Dağları’na dayayan Ayder’i anlatmak için kelimeler yetersiz. Bense kendimi ayrı bir boyuta geçmiş, dünyevi herşeyin önemsizliğini fark ederek ruhumu doğanın enginliğinde kaybolmuş gibi hissettim. Yeşile bakarken ülkemin ve dünyamızın güzelliği karşısında hissettiğim hayranlığım duyduğum huzurla birleşti. Burası beni âdeta meditasyon yapmışcasına sakinleştirdi. Doğa sevgisinin önemini bir kez daha kavradım. Bu anı yaşadığım için şükrettim.
Rize – Ayder Yaylası
Ayder’de geçirdiğimiz günün Karadeniz gezisinin en etkileyici günlerinden biri olduğunu söylemeliyim. Doğayla baş başa kalabilmek ve böylesi bir yeşilin içinde bulutların üzerinde olabilmek, tarifi zor bir his.
Aşağı ve Yukarı Kavrun Yaylaları, Çamlıhemşin
Ayder Yaylası’ndan 10 km toprak yolla Aşağı Kavrun Yaylası’na varılıyor. Aşağı Kavrun’dan da 3 km sonra da Yukarı Kavrun Yaylası’na ulaşılıyor. Aşağı ve Yukarı Kavrun yaylalarında konaklama yeri bulunmuyor.
2. 300 m rakımlı Yukarı Kavrun Yaylası, Kaçkar Dağı’na tırmanış yapacak dağcıların ilk kamp yeri.
Anzer (Ballıköy) Yaylası, İkizdere
İkizdere ilçesinde, 3. 000 m rakımlı Anzer (Ballıköy) Yaylası’nda konaklamak istiyorsanız çok sayıda pansiyon var. Ünlü Anzer Balı bu yaylada bulunuyor.
Rize – Anzer Yaylası Kaynak:Wikipedia (Metin Çorapçı – Metin Çorapçı’nın izniyle yüklenmiştir, CC BY-SA 1.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=4398002)
Çağırankaya Yaylası, İkizdere
İkizdere ilçesindeki Çağırankaya Yaylası, 3. 200 m rakımlı. Yaylada konaklama yeri bulunmuyor. Kamp yapmak isteyenlerin kendi kamp malzemelerini getirmesi gerekiyor.
Aşağı Çağırankaya Yaylası Kaynak:Wikipedia (By Ahmet Gokhan Kara – Own work, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=91012930)
Keşfetmeniz dileğiyle…
