Yapay zekâ teknolojileri futbolun farklı alanlarında kullanılmaya başlanırken, bu sistemlerin özellikle transfer ve oyuncu yönetiminde kulüplerin karar alma biçimini değiştirmesi bekleniyor. İstanbul Ticaret Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof.Dr.Agah Tuğrul Korucu, yapay zekânın insanın yerine karar veren bir sistemden çok, büyük veri içerisindeki örüntüleri ortaya çıkaran bir destek aracı olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Teknolojinin halihazırda saha içi performans analizlerinde yoğun şekilde kullanıldığını belirten Korucu, ekonomik açıdan en önemli etkinin ise transfer ve oyuncu yönetiminde görülebileceğine dikkat çekti.
Korucu, “Yapay zekâ burada kulübe ‘En iyi futbolcu kim?’ değil, ‘Bizim takımımız için en doğru futbolcu kim?’ sorusunu sorduruyor” dedi.
Bir transferin başarısında oyuncunun bireysel özelliklerinin yanı sıra takımın oyun anlayışı, mücadele edilen ligin yapısı ve teknik direktörün beklentilerinin de belirleyici olduğunu ifade eden Korucu, gelecekte scout raporları, performans verileri, ekonomik analizler ve yapay zeka modellerinin birlikte değerlendirileceğini belirtti.
ANADOLU KULÜPLERİ İÇİN FIRSAT OLABİLİR
Türkiye ile Avrupa kulüpleri arasında teknoloji kullanımı bakımından her kulübü kapsayan sabit bir fark bulunmadığını belirten Korucu, Türkiye'deki profesyonel kulüplerin de GPS, video analiz ve performans takip sistemlerinden yararlandığını söyledi.
Korucu'ya göre temel fark ise teknolojinin kulüp içerisindeki karar mekanizmalarına ne ölçüde dahil edildiğinde ortaya çıkıyor. “Kurumsal karar, bireysel sezgiden daha güçlü olmak zorundadır” diyen Korucu, insan sezgisinin ortadan kaldırılması yerine veriler aracılığıyla sınanabilir hale getirilmesi gerektiğini ifade etti.
Yapay zeka destekli scout sistemlerinin özellikle transfer bütçesi sınırlı kulüpler açısından önemli bir imkan oluşturabileceğini belirten Korucu, binlerce oyuncunun yaş, maliyet, fiziksel özellikler ve oyun sistemine uygunluk gibi kriterler üzerinden kısa sürede taranabileceğini kaydetti.
Korucu, “Yapay zekâ, scoutun gözünün yerine geçmeyecek, scoutun görebileceği alanı büyütecek” ifadelerini kullandı.
Bu sistemlerin özellikle büyük liglerin dışında forma giyen ve henüz piyasa değeri yükselmemiş futbolcuların daha erken tespit edilmesini sağlayabileceğini belirten Korucu, transferde nihai kararın yalnızca algoritmalara bırakılmaması gerektiğini de vurguladı.
“MAKİNE ÖLÇMELİ, İNSAN YORUMLAMALI”
Yapay zekanın kullanım alanlarından bir diğerinin hakemlik olacağını ifade eden Korucu, teknolojinin ölçülebilir durumlarla yoruma açık pozisyonlardaki rolünün birbirinden ayrılması gerektiğini söyledi.
Topun çizgiyi geçmesi ve ofsayt çizgisinin belirlenmesi gibi ölçülebilir durumlarda teknolojinin yüksek hassasiyet sağlayabildiğini aktaran Korucu, faul ve penaltı gibi yoruma dayalı kararlarda ise hakemin belirleyici olmaya devam edeceğini dile getirdi.
Korucu, “Ben hakemliğin geleceğini ‘yapay zekâ hakem’ değil, ‘yapay zekâ destekli hakemlik’ olarak görüyorum.
Makine ölçmeli, insan yorumlamalı, makine önermeli, sorumluluğu insan taşımalıdır” dedi.
FUTBOLCU VERİLERİ YENİ TARTIŞMALARI BERABERİNDE GETİRİYOR
Yapay zekanın futboldaki kullanımının beraberinde etik ve hukuki sorunlar da getirdiğine dikkat çeken Korucu, futbolcuların GPS verilerinden sağlık ve sakatlık geçmişine, uyku düzeninden biyometrik verilere kadar çok sayıda bilgisinin toplanabildiğini hatırlattı.
Bu verilerin kullanımıyla birlikte veri sahipliği, oyuncunun rızası, bilgi güvenliği ve algoritmik ayrımcılık gibi başlıkların daha fazla tartışılacağını belirten Korucu, benzer bir dönüşümün teknik direktörlük alanında da yaşanacağını söyledi.
Yapay zekanın teknik direktörlerin yerini almasını beklemediğini kaydeden Korucu, bunun yerine “dijital yardımcı antrenör” işlevi gören sistemlerin gelişeceğini belirtti.
Korucu, “Bazen teknik direktör oyuncusunun gözlerine bakar ve veri sisteminin göremediği bir şeyi görür” ifadelerini kullandı.
Gelecekte kulüpler arasındaki rekabette yalnızca kadro kalitesinin değil, sahip olunan verinin nasıl kullanıldığının da belirleyici olacağını ifade eden Korucu, insan zekası, futbol bilgisi ve yapay zekayı aynı karar mekanizmasında birleştirebilen kulüplerin avantaj sağlayacağını kaydetti.
