9 Kasım 2026, Pazartesi

Mevzurize

Son Dakika
Canlı Piyasa Güncelleme
Gündem

Adana’da tamirci yazılımla egzoz emisyonunu yüzde 96 azalttı

Adana’da oto tamircisi Servet Doğan (60), 1991 yılında geliştirmeye başladığı SET adlı yazılım sistemiyle araçların egzoz emisyon değerlerini düşürmeyi hedefliyor. Çukurova Üniversitesi’nde gerçekleştirilen testlerde farklı model ve yakıt türlerine sahip araçlarda ölçümler yapılarak sonuçlar karşılaştırıldı. Testlerde bazı zararlı gaz emisyonlarında yüzde 90’ın üzerinde düşüş gözlemlendiği belirtilirken, çalışma hakkında bilirkişi raporu da hazırlandı.

Adana'da tamirci yazılımla egzoz emisyonunu yüzde 96 azalttı

Egzoz emisyon değerlerinin düşürülmesi hedefiyle geliştirilen sistemin ilk adımı 1991 yılında atıldı; Doğan'ın üzerinde çalışmaya başladığı yazılım projesi 2007 yılında ilk kez uygulamaya geçirildi. SET adı verilen bu sistemde araçların mekanik yapısına herhangi bir donanım eklenmiyor, yalnızca yazılım üzerinden motor yönetimine müdahale edilerek egzoz emisyon değerlerinin düşürülmesi amaçlanıyor. Yıllar içerisinde geliştirilen sistemin farklı marka, model ve yakıt türlerine sahip araçlarda uygulanabilir hale getirildiği belirtildi. Yazılımın etkisi ise karşılaştırmalı ölçümlerle ortaya konuldu: 2011 yılında Çukurova Üniversitesi Makine Mühendisliği, 2026 yılında ise Çevre Mühendisliği bölümünde yapılan ölçümlerde egzoz emisyon değerlerinin yüzde 96’ya kadar düştüğü belirlendi.

Sistemin ölçüm sonuçları 2011 ve 2026 yıllarında Çukurova Üniversitesi'nde karşılaştırmalı olarak test edildi. 2011 yılında Makine Mühendisliği, 2026 yılında ise Çevre Mühendisliği bölümünde yapılan ölçümlerde yazılımla egzoz emisyon değerlerinin yüzde 96'ya kadar düştüğü belirlendi. Ölçümlerde özellikle karbon emisyonları ve hidrokarbon değerlerinde yüzde 90-96 oranlarında düşüş gözlemlendiği ifade edildi.

Servet Doğan, yaptıkları çalışmanın sonuçlarını değerlendirirken iki farklı aracı denediklerini söyledi. Bunlardan birinin 13 bin kilometrede 2026 model benzinli bir araç, diğerinin ise 1.4 dizel motora sahip 2007 model ve 330 bin kilometrede bir araç olduğunu belirten Doğan, uygulama öncesi ve sonrası ölçümler yapıldığını aktardı. Yeni aracın akredite bir dinamometre işletmesinde performans testlerine de sokulduğunu dile getiren Doğan, "Bu sonuçlara baktığımız zaman, bu emisyonların ciddi bir şekilde aslında azaldığını gördük" dedi.

Doğan, hidrokarbonun azalmasının çok iyi bir yanmanın olduğunu gösterdiğini belirterek, "Yani bu şu demek: 100 kilometre için diyelim ki 5 litre yakıt yakıyorsanız, yüzde 20 iyileştirme varsa artık 5 değil de 4 litre yakıt yakacaksınız anlamına gelir. Biz burada, bilimsel bakış açısıyla yaptığımız girdi, çıktı ve kütle dengesine göre bu araçların çok iyi bir yanma performansına sahip olduğunu gözlemledik. Araçlardaki bu emisyonlar ölçüldüğünde sonraki ve önceki değerler arasındaki farklara baktığımızda, aslında şu anda biliyorsunuz karbon emisyonu, hava kirlenmesi, küresel iklim değişikliği gibi çok farklı, günümüzde tartışılan unsurlar var. Bu unsurlara bağlı olarak bizler de bunu kontrol altına almak istiyoruz. Bu şu demek: Dünyada, tüm dünya genelinde birim zamanda atmosfere yayılacak kirletici emisyonunu yüzde 20, 30, belki 40 seviyelerinde azaltmak anlamına geliyor. Bu da çok ciddi bir rakam; biz yüzde 5’i bile çok büyük başarı görürken… Yani bu yazılımın tüm dünyadaki araçlarda kullanılacağını düşünecek olursak, o zaman ciddi, yarı yarıya kadar da bir azalma beklemek mümkündür tabii ki bu rakamlarla" dedi.

Çukurova Üniversitesi Çevre Mühendisliği Öğretim Üyesi Doç. Dr. Çağatay Ersu da sistemin geçmişine ve teknik özelliklerine ilişkin açıklamalarda bulundu. Mekanik yapıda değişiklik yapılmadan yazılım yoluyla verim elde edilmesinin hedeflendiğini söyleyen Ersu, SET yönteminin 1991 yılında başlayıp 2007'de ilk örneğini aldıkları bir çalışma olduğunu belirtti. Ersu, "Aynı anda dört tane zararlı gazı indirdiğini düşündüğümüz, gördüğümüz testlerde ispatladığımız bir çalışmaydı" diye konuştu.

Ersu, testlerde karbonmonoksit ve hidrokarbonun milyon hassasiyetinde sıfıra kadar indiğini, karbondioksitte bir düşüş olduğunu, hidrokarbonların ciddi derecede azaldığını ve azot oksitlerin yüzde 45 civarında aşağı çekildiğini anlattı. 2026 yılında 2020'nin üstündeki tüm araçlara, OBD soketinden kontrol ünitesine bilgi gönderme hattı olmayan araçlara dahi OBD soketinden bilgi gönderebilen dünyadaki tek yöntemi uyguladıklarını söyleyen Ersu, çalışmanın araçların egzoz emisyonlarını sıfıra yakın değerlere taşıdığını, yüzde 12 ile 25 arasında yakıt tasarrufu sağladığını ve güç kaybetmeden torkun yüzde 30'lara varan artışla gözlemlendiğini, aynı anda motor vuruntularının azalıp motorun ömrünü uzatabilecek nitelikte olduğunu ifade etti.

Haberin editörü

mevzurize

Tüm haberleri

Son Haberler