Hemen her evde bulunan ve baş ağrısından ateşe kadar pek çok şikayette kullanılan bazı ağrı kesiciler, sanıldığı kadar masum olmayabilir. Böbrek hastalıkları uzmanları, özellikle 50 yaş üzerindeki kişileri yaygın olarak kullanılan bu ilaçlara karşı uyarıyor. Bilinçsiz tüketildiğinde mide kanamasından böbrek yetmezliğine, kalp krizinden felce kadar ciddi sağlık sorunlarına yol açabilen bu ilaçların, bazı hastalarda riskinin çok daha yüksek olduğu belirtiliyor.
Reçeteli ilaçları başkalarıyla paylaşmanın tehlikeli olduğu çoğu kişi tarafından biliniyor. Ancak baş ağrısı veya halsizlik gibi durumlarda reçetesiz satılan ağrı kesiciler ve takviyeler, çoğu zaman hiç düşünülmeden tüketiliyor ya da çevremizdekilere veriliyor. Uzmanlar ise özellikle 50 yaş ve üzerindeki bireylerin sıkça kullandığı bu yaygın ağrı kesicilerin ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği konusunda uyarıyor.
Bilimsel verilere göre 50 yaş ve üzeri yetişkinlerin yaklaşık yüzde 82’si düzenli olarak en az bir reçeteli ilaç kullanıyor. Bu durum, reçetesiz alınan ağrı kesicilerle tehlikeli ilaç etkileşimleri yaşanma riskini önemli ölçüde artırıyor. Nefroloji uzmanları, özellikle kronik ağrısı olan kişilerin bile gelişigüzel ağrı kesici tüketimini bırakması gerektiğini vurguluyor.
Araştırmalara göre steroid olmayan antienflamatuvar ilaçlar (NSAİİ), dünyada en yaygın kullanılan reçetesiz ilaç grupları arasında yer alıyor. İbuprofen, aspirin ve naproksen gibi etken maddeleri içeren bu ilaçlar, ateşi düşürmek ve ağrıyı hafifletmek amacıyla sıkça tercih ediliyor. Ancak bilinçsiz kullanımları mide kanaması, böbrek hasarı ve kalp sorunları gibi ciddi sağlık problemlerine yol açabiliyor.
Bilimsel araştırmalara göre, steroid olmayan iltihap giderici ilaçlar (NSAİİ), reçetesiz kullanılan ilaçlar arasında en yaygın ikinci grubu oluşturuyor. Türkiye’de de sıkça kullanılan ibuprofen, aspirin ve naproksen bu grupta yer alıyor. Ağrıyı hafifletmek, ateşi düşürmek ve iltihabı azaltmak amacıyla kullanılan bu ilaçlar, doğru şekilde alındığında genel olarak güvenli kabul ediliyor. Ancak bilinçsiz ve sık kullanımları ciddi sağlık sorunlarına neden olabiliyor.
ABD’nin Kaliforniya eyaletinde görev yapan böbrek hastalıkları ve obezite tedavisi uzmanı Dr. Sean Hashmi, bu ilaçların yanlış kullanımının mide kanaması, böbrek hasarı ve kalp sorunlarına yol açabileceğini belirtiyor. Hashmi, ilaçların vücuttaki etkisini şu sözlerle açıklıyor: “Bu ilaçlar, vücudun ürettiği prostaglandin adı verilen maddeleri engelleyerek ağrıyı hafifletiyor. Ancak prostaglandinler aynı zamanda mide duvarını koruyor ve böbreklere yeterli kan gitmesini sağlıyor. Bu maddelerin baskılanması, önceden herhangi bir mide ağrısı yaşanmadan kanamalı ülsere veya böbrek hasarına neden olabiliyor.”
New York Tıp Fakültesi’nde doçent olarak görev yapan böbrek hastalıkları uzmanı Dr. Michael Klein ise özellikle kronik böbrek hastalarının bu ilaçları kullanırken çok dikkatli olması gerektiğini vurguluyor. Klein, söz konusu ağrı kesicilerin bağışıklık sistemi üzerinden gelişen bazı reaksiyonları tetikleyebileceğini, bunun da idrarla protein kaybına ve ani böbrek yetmezliğine yol açabileceğini belirtiyor. Üstelik bu risk yalnızca böbrek hastalarıyla sınırlı değil. Böbrek fonksiyonları normal olan kişilerde de benzer sorunlar görülebiliyor.

