Hazine ve Maliye Bakanlığı, merkezi yönetim bütçe verilerini açıkladı. Eylülde yılın en yüksek aylık açığını veren bütçe adeta faize çalıştı.
Bütçeden eylül ayında 263 milyar 40 milyon TL faize harcanırken, bütçenin ocak-eylül döneminde faiz giderleri, yıllık bazda yüzde 35,4 artarak 2 trilyon 251 milyar TL’ye dayandı. Faize ayda 250 milyar 125 milyon TL, günde 8 milyar 337 milyon TL, saatte 347 milyon 396 bin TL, dakikada 5 milyon 789 bin TL, saniyede 96 bin 499 TL ödedik. Böylece, faiz giderlerinde 2 trilyon 741 milyar TL’lik hedefin yüzde 82,1’ine dokuz ayda ulaşıldı. Faiz harcamaları böyle gittiği takdirde, yıl sonunda bütçe hedefini geçen yıl gibi yine aşacak. Faize harcanan para, bütçe giderlerinin yüzde 16,6’sını oluştururken, sağlık ve eğitime harcanan parayı da solladı.
Bütçe eylülde 532 milyar 242 milyon TL açık verirken, dokuz aylık bütçe açığı 1,8 trilyon TL’ye dayandı. Bütçe açığındaki 2,7 milyar TL’lik hedefin yüzde 67,8’ine dokuz ayda ulaşıldı. Ocak-eylül döneminde merkezi yönetim bütçe giderleri 13,9 trilyon TL ve bütçe gelirleri 12,1 trilyon TL oldu. Faiz dışı bütçe giderleri 11,6 trilyon TL’ye dayandı. Bütçe giderleri geçen yıla göre yüzde 36,4 artış gösterdi. Bütçeden dokuz ayda eğitim hizmetlerine 1 trilyon 863 milyar TL, sağlık hizmetlerine 1,2 trilyon TL harcandı. Faize eğitimden yüzde 20,8, sağlıktan ise yüzde 83,6 daha fazla para ödendi. En az para harcanan kalem 36 milyar 256 milyon TL ile çevre koruma hizmetleri oldu.
VERGİ YÜZDE 75 ARTTI
Bütçe verileri, verginin zenginden değil yoksuldan toplandığını bir kez daha gözler önüne serdi. Yılın dokuz ayında vergi gelirleri, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 75,2 artarak 10 trilyon 401 milyar TL oldu. Hükümet, yılın dokuz ayında 2,8 trilyon TL gelir vergisi, 1,2 trilyon TL kurumlar vergisi, 1,4 trilyon TL Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), 1 trilyon 516 milyar TL KDV, 539 milyar 265 milyon TL Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) topladı. İktidar, bütçe gelirlerinin yaklaşık yüzde 24’ünü gelir vergisinden elde ederken, gelir vergisinin payı yüzde 27,8 ile ilk sırada yer aldı. Bu da her 100 liralık verginin yaklaşık 28 lirasının gelir vergisinden elde edildiğini ortaya koydu. Dokuz ayda gelir vergisinde hedeflenen 3,5 trilyon TL’nin yüzde 82,3’üne ulaşıldı. Böyle giderse gelir vergisinde bu yıl da bütçe hedefinin aşılması şaşırtıcı olmayacak. Dokuz ayda hazine 10 trilyon 401 milyar TL vergi geliri elde etti. Buna göre, günde 38 milyar 525 milyon TL, saatte 1 milyar 605 milyon TL, dakikada 26 milyon 754 bin TL, saniyede 445 bin 901 TL vergi ödedik. Saniyede ödenen vergi tutarı, yaklaşık 16 asgari ücrete, 19 en düşük emekli aylığına denk.
100 liralık verginin 12 lirası patronlardan
İktidar, bütçe gelirlerinin yaklaşık yüzde 24’ünü gelir vergisinden elde ederken, gelir vergisi ilk sırada yer aldı. Her 100 liralık verginin yaklaşık 28 lirası gelir vergisinden elde edildi. Dokuz ayda gelir vergisinde hedeflenen 3,5 trilyon TL’nin yüzde 82,3’üne ulaşıldı. İktidar, eylül ayında patronlardan 10 milyar 44 milyon TL kurumlar vergisi toplayabildi. Ocak-Eylül 2026 döneminde ise 1 trilyon 249 milyar TL kurumlar vergisi toplandı. Kurumlar vergisinin vergi gelirleri içindeki payı yüzde 12’de kaldı. Her 100 liralık verginin 12 lirası kurumlar vergisinden sağlandı. Dokuz ayda toplanabilen kurumlar vergisi, 1,6 trilyon TL’lik bütçe hedefinin yüzde 77,4’ünü oluşturdu. Hükümet, vatandaşlardan şirketlere göre yüzde 131,5 daha fazla vergi topladı.
2026 (9 ay) bütçe istatistikleri (trilyon TL)
Bütçe giderleri: 13,9
Bütçe gelirleri: 12,1
Bütçe açığı: 1,8
Faiz giderleri: 2,2
Vergi gelirleri: 10,4
Gelir vergisi: 2,8
Kurumlar vergisi: 1,2
ÖTV: 1,4
KDV: 1,5
