Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik gerçekleştirdiği deniz ablukası tehdidi, uluslararası enerji güvenliği açısından büyük önem taşıyan Bab el-Mendeb Boğazı'nın tekrar dünya gündemine gelmesine sebep oldu. Bu stratejik boğaz, Hürmüz Boğazı ile birlikte küresel petrol taşımacılığında kritik bir rol oynamaktadır. Uzmanların değerlendirmelerine göre, bu iki boğazda eş zamanlı olarak meydana gelebilecek bir kesinti, dünya petrol arzının yaklaşık dörtte birini etkileyebilir. Son yapılan analize göre, 15-20 Temmuz tarihleri arasında Bab el-Mendeb Boğazı'ndan günlük ortalama 41 gemi geçiş yapmıştır.
Geçiş Rakamlarındaki Düşüş
2023 yılına ait verilere bakıldığında, Bab el-Mendeb Boğazı'ndan günlük geçiş sayısının 72 gemi civarında olduğu gözlemlenmiştir. Ancak, son dönemde yaşanan olaylar neticesinde bu sayı ciddi bir biçimde azalarak yüzde 43 oranında bir düşüş göstermiştir. Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı'ndaki artan güvenlik riskleri nedeniyle, petrol ihraçlarını alternatif güzergahlar üzerinden yapmaya yönelmiştir. Özellikle, Kızıldeniz’de bulunan Yanbu Limanı üzerinden gerçekleştirilen ihracat, Husilerin son tehditleri sebebiyle yeniden tehdit altına girmiştir. Bu durum, Suudi petrolü için alternatif rotaların da baskı altında kalmasına sebep olmaktadır.
Petrol Yüklemelerindeki Azalma
Son dönem verilerine göre, Bab el-Mendeb Boğazı üzerinden gerçekleştirilen Suudi ham petrol yüklemeleri sadece iki haftada yüzde 34 oranında bir azalma göstermiştir. Yükleme miktarı, 29,58 milyon varilden 19,50 milyon varile düşmüştür. Hürmüz Boğazı'nda ise bu sıkıntılar daha da belirgin hale gelmiştir. Temmuz ayının başlarında günlük yaklaşık 45 geminin geçiş yaptığı bu boğazda, 15-20 Temmuz tarihleri arasında bu rakam günlük ortalama 12,5 gemiye inecek şekilde dramatik bir daralma yaşamıştır. Uzmanlar, bu durumun uluslararası ticaret üzerinde büyük olumsuz etkileri olabileceğini vurgulamaktadır.
Asya'nın Enerji Arzı Riski
Araştırmalara göre, yaşanabilecek bir kesintiden en fazla etkilenecek olan bölge Asya olacaktır. Özellikle Suudi Arabistan'ın petrol ihracatını Yanbu Limanı'na kaydırmasının ardından, Bab el-Mendeb Boğazı üzerinden geçen ham petrol miktarı önemli bir artış göstererek, Haziran 2026'da 193,78 milyon varil seviyesine ulaşması beklenmektedir. Asya ülkeleri için bu durum, ham petrol ticaretinde ciddi bir risk oluşturmaktadır. 2023'te Hindistan, boğaz üzerinden 15,3 milyon ton emtia ithalatı yapmışken; Güney Kore'nin sıvı enerji ithalatı 38,6 milyon varile, Japonya’nın ise 26,8 milyon varile ulaşmıştır. Avrupa'nın Ümit Burnu rotasına yönelmesi sayesinde Asya, kıtanın daha az etkilenmesi beklenmektedir.
Piyasalardaki Olası Senaryolar
Yapılan analizlerde, en olası senaryo olarak Husilerin, Suudi bağlantılı gemilere seçici saldırılar düzenlemesi belirtildi. Böyle bir durumda, ticari gemi trafiğinde yüzde 40 ila 50 oranında bir azalma olması muhtemeldir. Bu nedenle, Bab el-Mendeb Boğazı'ndan geçiş yapan gemi sayısının 20-25'e kadar düşebileceği öngörülmektedir. Uzmanlar, ilk gerçek saldırının ardından, kirli tanker navlunları ve savaş riski ile sigorta primlerinde hızlı bir artış yaşanabileceğini ifade etmektedir. Ayrıca, ham petrol fiyatlarında da kısa süre içinde önemli dalgalanmalar meydana gelebileceği belirtmiştir.
