Erişilebilirlik özellikleri sunan ancak aynı zamanda gizlice fotoğraf ve video çekilmesine imkan tanıyan Meta gözlükleri, İngiltere'deki sinemalarda tartışma konusu oldu.Sky News'in haberine göre, İngiltere Sinema Birliği (UKCA), Meta'nın yapay zekâ destekli gözlüklerinin sinema salonlarında kullanımını yasaklamayı değerlendiriyor.
Sinema işletmecileri, bir yandan korsan film çekimi ve mahremiyet risklerine karşı önlem almaya çalışırken diğer yandan görme veya işitme güçlüğü yaşayan kişilere sağladığı erişilebilirlik imkanlarını göz önünde bulunduruyor.Meta'nın akıllı gözlüklerinin çerçevesinde bulunan kameralar, kullanıcıların fotoğraf ve video çekmesine olanak tanıyor.
Kayıt sırasında çevredekileri uyarmak amacıyla küçük bir gösterge ışığı bulunsa da bazı kullanıcılar bu ışığın kolayca kapatılabildiğini belirtiyor.
Hatta bazı üçüncü taraf satıcıların, gösterge ışığını kapatmaya yarayan özel kapaklar sunduğu ifade ediliyor.Bu durum, özellikle insanların görüntülerinin bilgileri veya rızaları dışında kaydedilebilmesi nedeniyle mahremiyet endişelerini artırıyor.
Bu nedenle söz konusu ürünler kamuoyunda zaman zaman “casus gözlük” gibi ifadelerle anılıyor.
Sinemalar açısından ise sorun yalnızca kişisel mahremiyetle sınırlı değil.
Akıllı gözlüklerin korsan film çekimlerinde kullanılabileceği endişesi de sektörün gündeminde.Korsan film kaydı sinema sektörü için uzun süredir devam eden bir sorun.
UKCA'nın tahminlerine göre telif hakkı ihlalleri, İngiltere'nin yaratıcı sektörlerine yılda en az 500 milyon sterline mal oluyor.Birliğin 2024 yıllık raporuna göre, yeni vizyona giren filmlerin internetteki yasa dışı kopyalarının yüzde 90'ından fazlası sinemalarda kaydediliyor.
Bu kayıtlar çoğunlukla akıllı telefonlar gibi küçük cihazlarla gerçekleştiriliyor.
Bu nedenle bazı önemli film gösterimlerinde izleyicilerden telefonlarını güvenli poşetlere koymaları veya salonun dışında bırakmaları isteniyor.Sinema çalışanları da yasa dışı kayıtları tespit etmek üzere eğitiliyor.
Film İçeriği Koruma Ajansı'nın 2025 verilerine göre, İngiltere genelinde sinema personeli tarafından 121 yasa dışı kayıt girişimi tespit edilerek durduruldu ve yetkililere bildirildi.
Sektör temsilcileri, akıllı gözlüklerin korsan çekim yapan kişilere daha gizli bir yöntem sağlayabileceğinden endişe ediyor.Ancak gözlüklerin sinemalarda tamamen yasaklanmasını zorlaştıran önemli bir başka unsur bulunuyor: erişilebilirlik.Görme engelli veya işitme güçlüğü yaşayan sinemaseverler için bazı akıllı gözlükler önemli kolaylıklar sağlayabiliyor.
UKCA İcra Kurulu Başkanı Phil Clapp, Sky News'e yaptığı açıklamada bazı akıllı gözlüklerin kişiye özel altyazı hizmeti sunabildiğini söyledi.
Meta da ürünlerinin görme engelli ve az gören kişiler için “kritik yeni bir teknoloji” olduğunu savunuyor. Şirket, bu teknolojinin kullanımının sınırlandırılmasının söz konusu kişiler açısından büyük bir geri adım olacağını belirtiyor.İngiltere'de şu an için sinemalarda Meta gözlüklerine yönelik ülke çapında yürürlüğe girmiş bir yasak bulunmuyor.
Ancak yapay zekâ destekli akıllı gözlüklerin nasıl düzenleneceğine ilişkin tartışmalar Avrupa genelinde giderek büyüyor.Almanya'daki veri koruma kurumu da günlük kullanılan nesnelerin içine gizlenmiş kayıt cihazlarını yasaklayan mevcut yasalar kapsamında bu tür gözlüklerin yasaklanabileceğine dikkat çekti.
Sinemalar açısından temel soru ise şimdilik değişmedi: Korsan çekim ve mahremiyet riskleri mi, yoksa erişilebilirlik imkanları mı öncelikli olmalı?
