Bakır fiyatları, Çin'deki azalan stoklar sayesinde beş haftanın zirvesine doğru ilerlerken, demir cevheri fiyatları 100 doların altında kalmaya devam ediyor. Metallerin fiyatlarında meydana gelen bu dalgalanmalar, birçok faktörün bir araya gelmesiyle şekilleniyor ve piyasalardaki genel görünümü etkiliyor.
Yükseliş Eğilimi ve Metal Piyasaları
Küresel metal piyasaları 22 Temmuz sabahında yükseliş eğilimi gösterirken, Londra Metal Borsası'nda bakır fiyatları %1,91 oranında artış gösterdi. Alüminyum, çinko, nikel ve kalayın da değer kazandığı görülüyor. Özellikle bakırda %1,69 oranında bir artış yaşanırken, bu durum piyasalardaki genel iyimserliği artırdı. Alüminyum fiyatları %0,81, çinko %0,94, nikel %1,12 ve kalay ise %1,53 oranında değer kazandı. Şanghay borsasında da benzer bir artış gözlemlendi. Ancak demir cevheri fiyatları, baz metallerden ayrışarak kayda değer bir düşüş yaşadı ve bu da piyasalarda farklı bir dinamik yaratıyor.
Çin'de Bakır Stokları ve Fiyat Artışları
Çin'deki bakır stoklarının hızla erimesi, fiyatların artışında önemli bir faktör olarak öne çıkıyor. Salı günü bakır fiyatlarında %3’e yakın bir yükseliş yaşandı ve böylece beş hafta içindeki en yüksek seviyesine ulaştı. Londra'da fiyatlar, ton başına 13 bin 850 dolara kadar yükselirken, ABD vadeli işlemlerinde libre başına 6,49 dolar seviyesi görüldü. Fiziksel piyasalardaki sıkışıklığın artması, bu fiyat yükselişini destekledi. Ayrıca, Çin'in rafine bakır ithalatı geçen haziranda dokuz ayın en yüksek seviyesine ulaştı ve bu durum talep artışının bir göstergesi olarak değerlendirilmekte.
Stok Azalması ve Üretim Riskleri
Bakır stoku, Şanghay Vadeli İşlemler Borsası’nda 79 bin 909 tona gerileyerek, mart ortasından bu yana %80’den fazla bir azalma yaşadı. Londra Metal Borsası’ndaki stokların ise mayıs sonundan itibaren %24 düştüğü gözlemlendi. Mevcut stokun %56’sının hemen teslimat için ayrılması, piyasadaki metal miktarının daha düşük olduğunu gösteriyor. Öte yandan, Şili’de etkili olan sert hava koşulları ise üretim risklerini artırmakta. Codelco gibi büyük üreticiler, tesis güvenlik önlemlerini artırırken, Antofagasta’nın bakır üretimi %9,5 azalarak 285 bin ton seviyesine geriledi.
Alüminyum ve Hürmüz Boğazı Riskleri
Alüminyum fiyatları son bir ayda %5,8 oranında gerilemeye rağmen, geçen yılın aynı dönemine göre %19’un üzerinde bir değer kazancı göstermekte. Londra’daki alüminyum stokları Eylül 2022 tarihinden bu yana en düşük seviyelere geriledi. Emirates Global Aluminium şirketi, Al Taweelah alümina rafinerisini yeniden çalıştırarak, üretimin kısa sürede %50 kapasiteye ulaşmasını hedefliyor. Ancak, Körfez bölgesindeki sevkiyatlar Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik risklerinden etkilenmeye devam ediyor; bu durum arz üzerinde baskı oluşturabilir ve fiyatların yükselişini sınırlayabilir.
Çinkoda Dört Yıllık Zirve
Çinko fiyatları, ton başına 3 bin 555 dolar seviyelerinde seyrediyor ve son bir yılda %24 oranında bir artış gösterdi. Güney Kore'deki bir çinko tesisi yangını kısa vadeli arz endişelerini artırırken, Kazakistan'daki üretim kısıtlılığı da piyasalardaki etkiyi derinleştiriyor. Çin'in rafine çinko üretiminin Mayıs ayında yıllık %9,4 oranında artması, arz açığını sınırlayabilecek bir unsur olarak değerlendirilirken, bu durum çinko fiyatlarının yönünü etkileyen bir diğer önemli faktör haline geliyor.
Nikel Piyasasında Gözler Endonezya'da
Nikel fiyatları ton başına 17 bin 150 dolar seviyesinde işlem görmeye devam ediyor. Endonezya'nın maden üretim kotalarını daraltması ve yeni fiyatlama sistemleri, cevher maliyetlerini artırdı. Endonezya’nın dünya nikel üretiminin %60’ını sağlıyor olması nedeniyle, alandaki bu değişimler piyasalarda doğrudan etki yaratmaktadır. Yüksek maliyetler ve kota sınırlamaları nikel fiyatlarını desteklese de, paslanmaz çelik ve batarya sektöründeki arz fazlası, fiyatların yükselişine engel olabiliyor.
Kalay ve Elektronik Talebi
Kalay fiyatları, ton başına 53 bin dolara yerleşti ve bu metal Londra Metal Borsası'ndaki performansıyla birlikte en güçlü artışını gösterdi. Yılın ilk yarısını %27 değer kazancı ile kapatan kalay, elektronik cihazlar ve yarı iletken üretimi gibi alanlardaki artan talep sayesinde daha da destek buldu. Sınırlı madencilik arzı ve üretimin az sayıda ülkede yoğunlaşması, fiyat oynaklığını artırarak yatırımcılar için dikkat çekici hale geliyor.
Demir Cevheri Fiyatındaki Düşüş
Demir cevheri fiyatları ise halen 100 doların altında, ton başına 98,65 dolar seviyesinde işlem görüyor. Fiyat son bir ayda %2,1 gerileme yaşarken, Çin’in haziran ayındaki demir cevheri ithalatı altı ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Ancak inşaat sektöründeki zayıflık, çelik talebinde düşüşe yol açmakta ve bu durum stok riskleri yaratmaktadır. Pekin yönetiminin yeni ekonomi teşvikleri açıklaması, cevher fiyatlarına destek sağlasa da arzın artması durumunda 100 dolar seviyesi direnç olarak kalabilir.
Metallerin Yön Belirleyici Faktörleri
Piyasa, Çin'in imalat ve gayrimenkul verilerini, ABD’nin metal tarifelerine ilişkin olası kararları ve Orta Doğu'daki taşımacılık koşullarını izlemeye devam edecek. Ayrıca, petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi, madencilik ve lojistik maliyetlerini artırarak metal fiyatlarını etkileyebilir. Bakır ve çinko arz sıkışıklığı ile desteklenirken, nikel ve demir cevheri için yüksek üretim kapasiteleri fiyatların yükselmesini sınırlıyor. Alüminyum ve kalay ise düşük stoklar ve bölgesel arz riskleri ile daha oynak bir görünüm sergiliyor.
