Büyüleyici Görüntü: Emekli Aylıkları Enflasyona Göre Ayarlansaydı, Bugün Ne Seviyede Olacaktı?

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Uzmanı Özgür Erdursun, 2019 yılında 1.000 TL olarak belirlenen en dü­şük emekli aylığının, her ay gerçekle­şen enflasyon kadar artırılması halin­de bugün hangi seviyeye ulaşacağı he­sapladı. Çalışmanın herhangi bir maaş artışı önerisi ya da hukuki hak hesabı niteli­ği taşımadığını kaydeden Erdursun, ortaya çıkan tablonın oldukça çar­pıcı olduğunu kaydetti.

Erdursun'un çalışmasına göre, 2019 yılında 1.000 TL olarak be­lirlenen en düşük emekli aylığının sa­tın alma gücü korunmuş olsaydı bugün yaklaşık 50 bin TL seviyesinde olması gerekecekti.

Aynı dönemde 5 bin TL emekli aylı­ğı alan bir kişinin maaşı ise kullanılan hesaplama yöntemine göre; • SGK’nin uyguladığı zamlarla yak­laşık 66 bin 988 TL, • Yalnızca TÜİK enflasyonuyla 53 bin 439 TL, • TÜİK-ENAG geçişli enflasyon he­sabıyla ise yaklaşık 249 bin TL düzeyi­ne ulaşıyor. Özgür Erdursun'un Dünya gazetesindeki yazısı şöyle: "2019 yılında yapılan düzenle­meyle en düşük emekli aylığı 1.000 TL’ye tamamlandı.

O tarihten bu yana emekli aylıkları birçok kez artırıldı.

Ancak yıllar içinde en çok tartışılan konu, maaşların nominal olarak ne kadar yükseldiği değil, sa­tın alma gücünün ne ölçüde koru­nabildiği oldu.

Bu çalışmada, 2019 yılında 1.000 TL olarak belirlenen en dü­şük emekli aylığının, her ay gerçekle­şen enflasyon kadar artırılması halin­de bugün hangi seviyeye ulaşacağı he­saplandı.

Hesaplama yapılırken tek bir enflasyon serisi kullanılmadı.

Enflas­yon Araştırma Grubu (ENAG), aylık enflasyon verilerini 2020 yılının Eylül ayında yayımlamaya başladığı için bu tarihe kadar TÜİK’in aylık TÜFE ve­rileri esas alındı.

Eylül 2020’den son­ra ise hesaplamaya yalnızca ENAG’ın açıkladığı aylık enflasyon oranları dahil edildi.

Buna göre, 2019 yılında 1.000 TL olarak belirlenen en düşük emekli aylığının satın alma gücünü ko­ruyabilmesi için bugün yaklaşık 49 bin 808 TL olması gerekiyor.

Başka bir ifadeyle, 2019 yılında 1.000 TL ile satın alınabilen mal ve hizmet sepetini bugün satın alabilmek için yaklaşık 50 bin TL gerekiyor.

BUGÜNKÜ TABLO NE SÖYLÜYOR? 1 Temmuz 2026 itibarıyla en düşük emekli aylığı 23.552 TL olarak uygula­nıyor.

Mevcut en düşük emekli aylığı: 23.552 TL TÜİK’in açıkladığı yüzde 1,78’lik Temmuz enflasyonu eklendiğinde: 23.971 TL ENAG’ın açıkladığı yüzde 3,07’lik Temmuz enflasyonu eklendiğinde: 24.275 TL İki hesap arasındaki fark yalnızca bir aylık enflasyonda bile 304 TL’ye ulaşıyor.

Ancak asıl dikkat çeken fark, bugün­kü en düşük emekli aylığı ile 2019’da­ki satın alma gücünü koruyacak tutar arasında ortaya çıkıyor.

Bugün ödenen 23.552 TL, enflasyo­na göre korunmuş olması gereken yak­laşık 49.808 TL’nin yüzde 47’sine kar­şılık geliyor.

Bir başka ifadeyle, 2019 yılında be­lirlenen taban aylığın satın alma gü­cü korunmuş olsaydı bugün en düşük emekli aylığının yaklaşık 50 bin TL se­viyesinde olması gerekecekti. 2019’DA 5 BİN LİRA MAAŞ ALAN EMEKLİNİN DURUMU Aslında tablo, taban aylığın üzerinde maaş alan emekliler açısından daha da dikkat çekici. 2019 yılında en düşük emekli aylığı 1.000 liraydı.

Aynı dönemde bunun beş katı, yani 5.000 TL emekli aylığı alan çok sayıda kişi bulunuyordu.

Bu kişinin maaşını üç farklı yöntem­le bugüne taşıdığımızda üç farklı so­nuç ortaya çıkıyor.

Birinci hesap: SGK’nin uyguladı­ğı zamlar 2019 yılından bugüne kadar SSK ve Bağ-Kur emeklilerine uygulanan altı aylık zamlar ile 2023 ve 2024 yılların­da yapılan ilave artışlar dikkate alın­dığında, 2019 yılında 5.000 TL alan bir emeklinin aylığı bugün yaklaşık: 66.988 TL seviyesine ulaşıyor.

Bu rakam, yıllar içinde emeklilere fiilen uygulanan zamların teorik sonu­cunu gösteriyor. İkinci hesap: Yalnızca TÜİK enf­lasyonu Aynı 5.000 TL, yalnızca TÜİK’in açıkladığı enflasyon kadar artırılmış olsaydı bugün yaklaşık 53.439 TL olacaktı.

Bu sonuç, SGK’nın bazı dönem­lerde yalnızca enflasyonun üzerin­de yaptığı ilave artışların da maaş­lara yansıdığını gösteriyor. Üçüncü hesap: TÜİK-ENAG ge­çişli enflasyon hesabı Bu çalışmada kullanılan yöntem­le, yani ENAG’ın veri yayımlamadı­ğı dönemde TÜİK, sonrasında ise ENAG enflasyonu esas alındığında ise 2019 yılındaki 5.000 TL’nin satın alma gücünü koruyabilmesi için bugün yaklaşık: 249.042 TL olması gerekiyor.

Aradaki fark oldukça dikkat çekici. 2019’da 5.000 TL olan bir emekli ay­lığı; SGK zamlarıyla yaklaşık 66.988 TL’ye, yalnızca TÜİK enflasyonuyla 53.439 TL’ye, TÜİK-ENAG geçişli he­sapla ise 249.042 TL’ye ulaşıyor.

Baş­ka bir ifadeyle, SGK zamlarıyla oluşan teorik aylık bile ENAG’a göre satın al­ma gücünü koruyacak tutarın yaklaşık dörtte biri seviyesinde kalıyor.

Sonuç olarak: Bu çalışma herhangi bir maaş artışı önerisi ya da hukuki hak hesabı niteli­ği taşımıyor.

Amaç, emekli aylıklarının yıllar içinde enflasyon karşısında satın alma gücünü ne ölçüde koruyabildiğini sayısal verilerle ortaya koymak.

Ortaya çıkan tablo ise oldukça çar­pıcı. 2019 yılında 1.000 TL olarak be­lirlenen en düşük emekli aylığının sa­tın alma gücü korunmuş olsaydı bugün yaklaşık 50 bin TL seviyesinde olması gerekecekti.

Aynı dönemde 5.000 TL emekli aylı­ğı alan bir kişinin maaşı ise kullanılan hesaplama yöntemine göre; -SGK’nın uyguladığı zamlarla yak­laşık 66 bin 988 TL, -yalnızca TÜİK enflasyonuyla 53 bin 439 TL, -TÜİK-ENAG geçişli enflasyon he­sabıyla ise yaklaşık 249 bin TL düzeyi­ne ulaşıyor.

Bu karşılaştırma, emekli maaşları­nın yalnızca nominal artışına değil, yıllar içinde satın alma gücünde yaşa­nan değişime de bakmanın önemini ortaya koyuyor."