Milyonlarca vatandaş için konut sahibi olmak, şu an birçok kişi için hayal haline gelmişken, Türkiye’deki konut piyasasında rekor artışlar yaşanıyor. Konut ve işyeri satış istatistikleri üzerine yapılan açıklamalar, durumu net bir şekilde ortaya koyuyor. Kısa bir süre önce Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan verilere göre, 2023 Haziran ayında ülke genelinde toplam konut satışı, geçen yılın aynı dönemine oranla %15,8 oranında bir artış göstererek 129 bin 979 adet olarak kaydedilirken, Ocak-Haziran döneminde ise geçen yılın aynı dönemine göre %3,1 oranında bir düşüşle toplam konut satışı 699 bin 516 olarak belirlendi.
İstanbul Emlak Komisyoncuları Odası Başkanı'nın Değerlendirmeleri
İstanbul Emlak Komisyoncuları Odası’nın Başkanı Nizameddin Aşa, konut sektörü ile ilgili çelişkilere dikkat çekti. Aşa, önceki istatistikleri değerlendirirken, konut fiyatlarının artmış gibi görünmesine karşı satışların gerçek anlamda düştüğünü belirttiklerini ifade etti. Bu durumu 2023 yılının ilk alt ayında bir azalma olmamasına rağmen, belirli bir zaman dilimindeki tapu işlemlerinin durumuyla bağdaştırarak çelişkiyi ortaya koydu. Aşa, "Konut satış rakamları yıllara göre farklılık gösterebilir. Bu nedenle sadece tapu işlemlerine dayanarak piyasa hakkında sağlam bir sonuç çıkarmak yanıltıcı olabilir" dedi. Aşa'nın ifadelerine göre, elde edilen veriler çoğunlukla eski satışların aktarımı ya da tapu dönüşümleri üzerinden oluştuğu için, gerçek satışları yansıtmaktan uzak kalıyor.
Kredi Sorunları ve Finansman Diken Üstünde
Aşa, konut piyasasındaki en büyük sorunun yüksek faiz oranları ve kredi koşulları olduğunu vurguladı. Özellikle bankaların sunduğu kredi kriterleri ve kısıtlamaların, konut almak isteyenler için ulaşılabilirliği ciddi şekilde zorlaştırdığına dikkat çekerek, "Gerçek anlamda yeni konut arzı veya talebi değil, temel sorun finansman. İnsanlar kredi koşulları nedeniyle ev sahibi olamıyor" şeklinde konuştu. Bir zamanlar 300-400 bin lira ile bankalardan kredilerini alarak, 5 milyon liralık bir konuta sahip olabilenlerin bile artık yaşadığı zorluklar dikkat çekiyor. Yükselen faiz oranları, yatırımcıların krediye erişimini daha da güçleştiriyor ve bu durum piyasanın dengesini alt üst etmiş durumda.
Kentsel Dönüşüm ve Yeni Pazar Dinamikleri
Konut satışlarının alt gelir grubu tarafından gerçekleştirildiğine dikkat çeken Aşa, kentsel dönüşüm projelerinin yeni bir pazar oluşturduğunu belirtti. Aşa, "İnsanlar, kentsel dönüşüm kapsamında dönüştürülecek olan binalardan 3-4 milyon liralık bir daire satın alıyor ve dönüşüm işlemine yönelik 1-2 milyon lira harcıyor. İki yıl sonra bu durum, aynı dairenin değerinin iki katına çıkmasına neden olabiliyor" ifadelerini kullandı. Dolayısıyla, bu yeni pazar dinamikleri, konut alımında alternatif yollar oluşturmakta ve piyasa üzerinde etkili olmaktadır. Kentsel dönüşüm, düşük gelir grubunun konut edinimini sağlarken, aynı zamanda konut sektörüne dair tartışmaların da artmasına yol açıyor.
