Petrol fiyatları, ABD'nin İran'a yönelik yeni saldırılarının Ortadoğu'daki arz güvenliğini tehdit etmesiyle birlikte perşembe günü artış göstermeye devam etti. WTI vadeli petrol kontratı, bir varil için 74,34 dolara, Brent petrol vadeli kontratı ise 78,89 dolara yükseldi. Hürmüz Boğazı üzerinden sevkiyatın aksama olasılığı, petrol fiyatları üzerindeki yükselişi destekleyen faktörlerden biri oldu. Yenilenen çatışmalar, Körfez bölgesindeki petrol ihracatında son zamanlarda elde edilen toparlanmayı da tehlikeye soktu. Brent petrolün gerçek zamanlı değeri 23:30:23 itibarıyla 78,90 dolar seviyesinde kaydedildi.
Petrol Piyasalarında Yükselişin Nedeni
Petrol fiyatlarındaki artış, Amerika Birleşik Devletleri'nin İran'a yönelik yeni tehditleri ve askeri eylemleriyle doğrudan bağlantılı. Özellikle, Donald Trump'ın ABD-İran ateşkesinin sona erdiğini belirtmesi ve İran'a yönelik yeni askerî harekât emri vermesi, piyasalarda endişeleri yeniden alevlendirdi. Tahran, Hürmüz Boğazı'nın kapatılabileceği konusunda uyarılarda bulundu, bu da küresel arz üzerindeki riskleri artırdı. Hürmüz Boğazı, dünya enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olma özelliğini taşır. Burada meydana gelen herhangi bir aksama, petrol fiyatlarını doğrudan etkileyebilir.
Güvenlik Riskleri ve Ticari Gemilere Yönelik Saldırılar
Son günlerde meydana gelen ticari gemilere yönelik saldırılar, bölgedeki güvenlik tehditlerini artırdı. Son iki gün içinde, Katar’a ait bir sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tankeri ve Suudi Arabistan’a ait bir ham petrol tankeri hedef alındı. Ayrıca, başka bir ticari geminin de isabet aldığı bildirildi. Bu saldırılar, gemi işletmecilerinin güvenlik değerlendirmelerini yeniden gözden geçirmesine yol açarak, bazı petrol ve gaz tankerlerinin Hürmüz Boğazı geçişlerini ertelemelerine veya rotalarını değiştirmelerine neden oldu. ABD öncülüğündeki Ortak Deniz Bilgi Merkezi, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığı için tehdit seviyesini "ciddi" olarak yükseltti. Uluslararası Denizcilik Örgütü de geçiş yapan gemilerin daha dikkatli olmaları gerektiğini vurguladı.
Jeopolitik Risklerin Arttığı Bir Ortam
ANZ bankası, ABD-İran ilişkilerinde yaşanan gerilimin, Basra Körfezi'nde petrol arzının aksaması endişesini artırdığını belirtti. Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan taşımacılığın bu haftaki saldırılardan önce toparlandığını vurguladı. Ancak İran'ın stratejik su yolu üzerindeki kontrolünü güçlendirme çabası, arzın iyileşme beklentilerini riske atıyor. Petrol piyasası, jeopolitik faktörlerin tekrar ön planda olduğu bir döneme giriyor. Hürmüz Boğazı'nda meydana gelen saldırılar, yalnızca fiyatları değil, aynı zamanda navlun, sigorta ve teslimat süreçlerini de olumsuz etkiliyor. Operatörlerin rotalarını değiştirmeleri, fiziksel piyasalardaki risk maliyetlerini artırmaktadır.
Piyasa Beklentileri ve Fiyatlamalar
Petrol piyasası, önümüzdeki günlerde ABD-İran çatışmasındaki gelişmelere, Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat koşullarına ve Orta Doğu'daki ham petrol ihracatında meydana gelebilecek kesintilere dikkat kesilecek. WTI'ın 74,34 dolar ve Brent'in 78,89 dolara yükselmesi, yatırımcıların arz riskini dikkate almaya devam ettiğini gösteriyor. Önceki seansta fiyatların yüzde 8’i aşan bir artış yaşaması, jeopolitik belirsizliklerin piyasalar üzerindeki etkisini net bir şekilde ortaya koydu. Yüksek petrol fiyatları, enerji ithalatçısı ülkelerde enflasyon baskılarını artırabilir. Dolayısıyla, merkez bankalarının, bu artışın tüketici fiyatlarına yansımasını izlemeleri gerekecek. Tankerlerin geçişlerinde yaşanabilecek ertelemeler, arz risk priminin devam etmesine neden olabilir.
