AKP hükümetleri döneminde uygulanan Kamu Özel Ortaklığı Modeli (KÖİ), eleştirilerin odağı haline geldi. Bu modelin, "Şirketlere rant aktarma aracı" olarak kullanıldığına dair iddialar, kamuoyunda geniş bir tartışma yarattı. KÖİ'nin büyük ölçüde ulaşım projelerinde kullanılmasına ek olarak, sağlık alanında da şehir hastaneleri ile devreye girmesi dikkat çekici bir gelişme oldu.
Kamu Kaynaklarının Etkisi
Kamu Özel Ortaklığı Projeleri, müteahhitlere sağlanan ölçüsüz garantiler nedeniyle kamu bütçesinde önemli bir açık oluşturdu. Hükümet, KÖİ projelerinin kamu bütçesine yükünün az olduğu yönünde savunmalar yapsa da, uzun vadeli garanti ödemeleri sonucunda bu projelerin maliyetleri beklenmeyen boyutlara ulaştı. Eleştirmenler, bu nedenle “Astarı yüzünü aştı” şeklindeki yorumları dile getiriyorlar. Özellikle şehir hastanelerine ilişkin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, "Cebimizden beş kuruş çıkmayacak" sözü, uygulamada yapılan büyük ödemelerle çelişiyor ve bu durum, KÖİ Modeli'ne yönelik kaygıları artırıyor.
İlk Şehir Hastanesi ve Sonraki Gelişmeler
Kamu Özel Ortaklığı Modeli ile inşa edilen ilk şehir hastanesi, 2016 yılında Yozgat'ta faaliyet göstermeye başladı. 2026 yılı itibarıyla KÖİ modeliyle inşa edilen şehir hastanesi sayısının 18'e ulaştığı kaydedildi. Başlangıçta devlet bütçesinden herhangi bir yük oluşturmayacağı düşünülen bu hastaneler, sağlık hizmeti alanında ciddi maliyetler getirdi. 2025 yılında yalnızca 18 şehir hastanesinin işletiminde müteahhitlere aktarılan toplam kaynak 111 milyar TL’yi aştı. Bu süreçte Sağlık Bakanlığı bütçesinin, şehir hastaneleri için ne denli büyük bir yük olduğunu gözler önüne serdi.
Bütçedeki Fahiş Ödemeler
Kamu Özel Ortaklığı Modeli ile inşa edilen şehir hastanelerinin, Sağlık Bakanlığı bütçesine mali yükü gün geçtikçe artış gösteriyor. 2026 yılının ilk aylarında, ocak ayında 22,2 milyar TL’lik harcama yapıldı. Şubat ve mart aylarında bu rakamlar sırasıyla 6,3 milyar ve 6,7 milyar TL’ye yükseldi. Nisan ayında yine benzer bir yük olarak 22,2 milyar TL harcandı. Mayıs ve haziran aylarında ise bu rakamlar sırasıyla 5,4 milyar ve 7 milyar TL’ye ulaştı. Özellikle bu dönemden elde edilen toplam bütçe ödemeleri, KÖİ proje maliyetlerini gözler önüne seriyor.
Kanserle Mücadele ve Kaynak Dağılımı
Sağlık Bakanlığı'nın şehir hastanelerine yaptığı harcamalar arasında dikkat çekici bir durum daha ortaya çıktı. 70,1 milyar TL’lik bütçe harcamasının yalnızca 106,5 milyon TL'sinin "Kanserle Mücadele Faaliyetleri" için ayrıldığı belirlendi. Bu durum, sağlık alanında önceliklerin ne şekilde belirlendiğine dair önemli bir sorgulama başlatıyor. Kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve öncelikli sağlık hizmetlerinin sağlanmasında yaşanan sıkıntılar, KÖİ projeleriyle ilgili kamuoyunda büyük tartışmalara yol açıyor.
