Bir ilişkideyken ayrılmak için pek çok neden bulurken, ayrıldıktan sonra neden geri dönmek isteriz? Bizi mutsuz eden bir ilişkinin bitmesiyle rahatlayacağımızı düşünsek de bazen kendimizi yoğun bir özlemin içinde buluruz. Peki, bu duygu gerçekten aşktan mı, alışkanlıktan mı, yoksa kaybetme korkusundan mı kaynaklanıyor?
Türkinform muhabiri Almila Kerküklü’ye özel açıklamalarda bulunan Uzman Psikolog Hayriye Hasret Güneş, ayrılık sonrasında yaşanan özlemin her zaman sevginin devam ettiği anlamına gelmediğini vurguladı. Güneş, alışkanlıkların, bağlanma biçimlerinin ve geçmişe duyulan özlemin ayrılık sonrası duyguları nasıl etkilediğini anlattı.
Bir ilişkiden ayrılma kararı almak, her zaman karşı tarafa duyulan sevginin sona erdiği anlamına gelmiyor. İnsan bazen sevdiği halde yorulabiliyor. Anlaşılmadığını hissettiği, duygusal ihtiyaçlarının karşılanmadığı veya sürekli çatışma yaşadığı bir ilişkiden uzaklaşmayı tercih edebiliyor.
Uzman Psikolog Hayriye Hasret Güneş’e göre birini sevmekle o kişinin yanında mutlu olmak birbirinden farklı durumlar. Ayrılık kararı, sevginin yokluğundan değil, ilişkinin sürdürülemez hâle gelmesinden de kaynaklanabiliyor.
“Bir insanı sevmekle o insanın yanında mutlu olmak aynı şey değildir.”
Ayrılığın ardından yaşanan özlem ise kişinin kendi kararıyla çelişiyormuş gibi hissetmesine yol açabiliyor. Zihin ilişkinin neden sona erdiğini hatırlarken duygusal bağ, eski partnerin yokluğuna tepki verebiliyor. Bu nedenle birini özlemek, onunla yeniden birlikte olmak istendiği anlamına gelmeyebiliyor.
Uzun süre devam eden ilişkilerde partner, yalnızca sevilen bir insan değil, günlük hayatın önemli bir parçası hâline geliyor. Sabah gelen mesajlar, gün içinde yapılan telefon görüşmeleri, birlikte geçirilen akşamlar ve ortak planlar zamanla alışılmış bir düzene dönüşüyor.
Ayrılık sonrasında ise yalnızca bir insan değil, onunla birlikte kurulan günlük yaşam da geride kalıyor. Bu değişim, kişide boşluk ve yalnızlık hissini güçlendirebiliyor.
Güneş, ayrılık sonrası özlemin bağlanma sistemiyle de ilişkili olduğunu belirterek insanların zaman zaman mutlu oldukları ilişkiye değil, alıştıkları düzene dönmek isteyebildiğini anlattı.
“Bazen beyin, mutlu olduğu yere değil, alışkın olduğu yere dönmek ister.”
Özellikle uzun yıllar süren birlikteliklerin ardından yalnız yaşamaya alışmak zaman alabiliyor. Eski partnerin yokluğuyla birlikte kaybolan alışkanlıklar, ilişkinin yeniden başlaması gerektiği düşüncesini tetikleyebiliyor.
İlişki devam ederken yaşanan tartışmalar, kırgınlıklar ve hayal kırıklıkları oldukça belirgin olabiliyor. Ancak ayrılığın ardından zaman geçtikçe geçmişe bakış değişebiliyor.
Birlikte yapılan bir yolculuk, güzel bir akşam veya beklenmedik bir sevgi gösterisi zihinde yeniden canlanırken, ayrılık kararına neden olan sorunlar geri planda kalabiliyor.
Güneş, bu durumu hafızanın seçici ve yeniden yapılandırıcı özellikleriyle ilişkilendirdi. Kişinin geçmişi hatırlama biçimi, o an yaşadığı duygulardan etkilenebiliyor.
“Güzel anıları hatırlamak, ilişkinin bütünüyle güzel olduğu anlamına gelmez” diyen Güneş, ayrılık sonrası verilen kararların yalnızca özlem üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.
Uzman psikoloğa göre bağlanma biçimleri de bu süreçte belirleyici olabiliyor. Kaygılı bağlanma özellikleri gösteren kişiler ayrılık sonrası terk edilme korkusunu daha yoğun yaşayabilirken, kaçıngan bağlanma özellikleri gösteren bireyler ilişkide bunaldıkları yakınlığı ayrılığın ardından aramaya başlayabiliyor.
Bir ilişkinin sona ermesi yalnızca geçmişte yaşananların geride bırakılması anlamına gelmiyor. Aynı zamanda birlikte kurulmuş ancak gerçekleşmemiş hayallerden de vazgeçmek gerekebiliyor.
Evlilik planları, birlikte yaşama düşüncesi, yapılması hayal edilen seyahatler veya geleceğe ilişkin beklentiler, ayrılığın ardından hissedilen boşluğu derinleştirebiliyor.
Hayriye Hasret Güneş, insanların bazen eski partnerlerinden çok, onlarla yaşayacaklarına inandıkları geleceği özlediklerini ifade etti.
Bu nedenle ayrılık sonrası duyulan özlem, ilişkinin kendisinden çok gerçekleşmeyen ihtimallere yönelik olabiliyor. Kişi, geçmişte yaşadığı sorunları hatırlasa bile bir gün her şeyin düzeleceğine dair kurduğu hayalden vazgeçmekte zorlanabiliyor.
Güneş’e göre yalnızlık da bu duyguyu güçlendiren önemli etkenlerden biri. Özellikle uzun ilişkilerin ardından kişi, eski partnerini gerçekten hayatında istediği için mi, yoksa onsuz yaşamaya henüz alışamadığı için mi özlediğini sorgulayabiliyor.
Ayrılık sonrasında pek çok insanın aklından aynı soru geçiyor: “Acaba ayrılmakla hata mı yaptım?” Ancak Uzman Psikolog Hayriye Hasret Güneş’e göre özlem duymak, verilen kararın yanlış olduğunu kanıtlamıyor.
Bir insan, kendisini yıpratan bir ilişkiden uzaklaşsa bile eski partnerini özleyebiliyor. Özellikle sevgi ve çatışmanın iç içe geçtiği ilişkilerde, geçmişteki güzel anların yeniden yaşanacağı umudu geri dönme isteğini artırabiliyor.
Güneş, bu noktada duygularla kararların birbirinden ayrılması gerektiğini vurguladı:
“Özlemek bir duygudur. Geri dönmek ise sonuçları olan bir karardır.”
Uzman psikoloğa göre yeniden bir araya gelmeden önce ilişkinin neden sona erdiğini, hangi sorunların yaşandığını ve bugün gerçekten neyin değiştiğini değerlendirmek gerekiyor. Yalnızca özlem duyarak, sorunların devam ettiği bir ilişkiye dönmek, aynı çatışmaların yeniden yaşanmasına yol açabiliyor.
Sağlıklı bir ilişkinin yalnızca sevgiyle sürdürülemeyeceğini belirten Güneş; güven, saygı, sorumluluk ve karşılıklı emeğin de önemli olduğunu hatırlattı.
Ayrılık sonrasında kişinin kendisine sorması gereken asıl soruyu ise şu sözlerle özetledi:
“Belki de ayrılık sonrasında kendimize sormamız gereken en önemli soru, ‘Onu neden özlüyorum?’ değil, ‘Onunlayken neden gitmek istemiştim?’ sorusudur.”
Bir insanı özlemek, onunla yeniden mutlu olunabileceğinin garantisi değil. Güneş’in açıklamaları, ayrılık sonrasında yaşanan özlemi anlamak kadar ilişkiyi bitiren nedenleri de unutmamanın önemine işaret ediyor.
