Rize’de yaş çay üreticilerinin ekonomik sorunları gündemdeki yerini koruyor. Fındıklı Çay Üreticileri Meclisi, 2026 yılı yaş çay fiyatının açıklanmasının ardından geçen beş aylık süreçte üreticinin alım gücünün gerilediğini belirterek fiyat güncellemesi ve ödeme sisteminin değiştirilmesi taleplerini gündeme taşıdı.
Meclis tarafından yapılan açıklamada, 1 Mayıs 2026 itibarıyla kilogram başına brüt 35 TL, net 34,23 TL olarak açıklanan yaş çay fiyatının artan yaşam maliyetleri karşısında yetersiz kaldığı savunuldu. 30 Nisan ile 30 Eylül 2026 arasındaki ekonomik verilerin değerlendirildiği açıklamada, gıda ve temel ihtiyaç harcamalarındaki artışa dikkat çekildi.
Açlık ve Yoksulluk Sınırındaki Artışa Dikkat Çekildi
Fındıklı Çay Üreticileri Meclisi’nin paylaştığı TÜRK-İŞ verilerine göre, dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 30 Nisan 2026’da 34 bin 587 TL iken 30 Eylül 2026’da 37 bin 801 TL’ye yükseldi. Aynı dönemde yoksulluk sınırının da 112 bin 661 TL’den 123 bin 130 TL’ye çıktığı belirtildi.
Buna göre beş aylık süreçte açlık sınırında 3 bin 214 TL, yoksulluk sınırında ise 10 bin 469 TL artış yaşandı. Meclis, yaş çay fiyatının aynı dönemde sabit kalmasının üreticinin geçim koşullarını zorlaştırdığını ifade etti.
“Üretici Her Kiloda 3-4 TL Alım Gücü Kaybediyor”
Açıklamada, yaş çay fiyatının enflasyon karşısında korunamadığı belirtilerek üreticinin gelirindeki kayba dikkat çekildi. Özel sektörün bazı dönemlerde yaş çayı açıklanan fiyatın altında aldığı da öne sürüldü.
Fındıklı Çay Üreticileri Meclisi’nin hesaplamasına göre, mayıs-eylül dönemindeki bileşik enflasyon TÜİK verileri üzerinden yüzde 8,43, ENAG verileri üzerinden ise yüzde 12,05 olarak hesaplandı.
Bu oranlar dikkate alındığında, mayıs ayında kilogram başına net 34,23 TL olarak belirlenen yaş çay fiyatının üreticinin alım gücünü koruyabilmesi için eylül sonu itibarıyla TÜİK verilerine göre en az 37,12 TL, ENAG verilerine göre ise 38,35 TL seviyesinde olması gerektiği savunuldu.
Meclis, fiyatın sabit tutulması nedeniyle üreticinin sattığı her kilogram yaş çayda yaklaşık 3-4 TL düzeyinde alım gücü kaybına uğradığını ileri sürdü.
ÇAYKUR’un Yaş Çay Ödemeleri de Eleştirildi
Fındıklı Çay Üreticileri Meclisi, yaş çay fiyatının yanı sıra ÇAYKUR’un ödeme takvimine ilişkin sorunları da gündeme getirdi. Açıklamada, kuruma teslim edilen yaş çayın bedelinin yaklaşık iki ay sonra ödenmesinin üreticileri ekonomik açıdan zorladığı belirtildi.
Gıda, enerji ve diğer temel ihtiyaç giderlerinin yükseldiği bir dönemde ödeme için uzun süre beklenmesinin üreticinin üzerindeki mali yükü artırdığı ifade edildi. Meclis, yaş çay bedellerinin daha kısa aralıklarla ödenmesi gerektiğini vurguladı.
Fındıklı Çay Üreticileri Meclisi’nden İki Temel Talep
Fındıklı Çay Üreticileri Meclisi, yaş çay üreticilerinin ekonomik kayıplarının önüne geçilmesi amacıyla iki temel talepte bulundu.
1. Yaş çay fiyatı her ay enflasyona göre güncellensin
Meclis, yaş çay fiyatının enflasyon karşısında değer kaybetmemesi için aylık olarak güncellenmesini istedi. Öneriye göre, açıklanan aylık enflasyon oranı doğrultusunda yaş çay fiyatı da bir sonraki ayın aynı dönemine kadar artırılmalı.
2. ÇAYKUR ödemeleri haftalık yapılsın
Üreticilerin teslim ettikleri yaş çayın bedelini alabilmek için uzun süre beklememesi gerektiğini belirten Meclis, aylık ödeme sistemi yerine haftalık ödeme yapılması çağrısında bulundu.
“Emeğimizin Gerçek Karşılığını İstiyoruz”
Fındıklı Çay Üreticileri Meclisi, yaş çay fiyatının belirlenmesinde üreticilerin emeğinin ve geçim koşullarının dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
Açıklamada, “Alın terimizin enflasyona ezdirilmesine sessiz kalmayacağız, emeğimizin gerçek karşılığını istiyoruz” ifadeleri kullanılarak yaş çay fiyatının güncellenmesi ve ödeme takviminin değiştirilmesi talepleri yinelendi.
Meclis, çay üreticilerinin artan yaşam maliyetleri karşısında korunabilmesi için yaş çay fiyatlandırma sisteminde enflasyonu dikkate alan bir düzenleme yapılması ve ÇAYKUR ödemelerinin haftalık hale getirilmesi gerektiğini belirtti.
