Düğün hazırlığındaki binlerce genç kadının en çok merak ettiği konuların başında devlet tarafından tek seferlik sağlanan evlenme ödeneği, yani bilinen adıyla "çeyiz parası" geliyor.
Ancak bu maddi destekten faydalanabilmek için Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatında belirlenen kritik şartları taşımak gerekiyor.
Sigorta statüsüne göre alınacak ödemenin tutarı iki katına çıkabildiği gibi yarı yarıya da düşebiliyor. Çalışma Hayatı ve Emeklilik Uzmanı Özgür Erdursun, çeyiz parasının tüm detaylarını ve şartlarını kaleme aldı.SSK ve Bağ-Kur kapsamındakilere 24 aylık ödeme01.10.2008 tarihinden sonra sigortalı olanların hak sahipleri için uygulanan sistemde, yetim veya ölüm aylığı alırken evlenen kız çocuklarına bir defaya mahsus ödeme yapılıyor. 4/a (SSK) ve 4/b (Bağ-Kur) statüsündeki yetim kız çocukları, evlendikleri tarihteki aylıklarının tam 24 katı (2 yıllık tutarı) kadar evlenme ödeneği alma hakkına sahip oluyor. Ödeneğin verilmesiyle birlikte kız çocuklarının aylıkları evlenme tarihini takip eden ödeme döneminde durduruluyor ve 2 yılın sonunda tamamen kesiliyor.
Kız çocuğunun aylığının kesilmesiyle varsa diğer hak sahiplerinin aylık oranları yükseltiliyor.Emekli Sandığı mensuplarına 12 aylık ikramiye5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu’na tabi kamu görevlilerinin hak sahipleri için ise prosedür farklılık gösteriyor.
Emekli Sandığı kapsamında yetim veya dul aylığı almaktayken evlenen eş, kız çocuğu ve anneye, almakta oldukları aylığın 12 aylık (1 yıllık) tutarı kadar evlenme ikramiyesi ödeniyor.İki yıl dolmadan boşananlara aylık engeliEvlenme ödeneği alan kız çocukları boşandıkları takdirde durdurulan yetim aylıklarını yeniden bağlatabiliyor.
Ancak burada çok önemli bir zaman kuralı bulunuyor.
SSK ve Bağ-Kur kapsamında çeyiz parası alındığı tarihten itibaren ilk iki yıl içinde boşanma gerçekleşirse, bu iki yıllık süre dolana kadar yeniden aylık bağlanmıyor.
Hak sahipleri iki yıllık sürenin tamamlanmasının ardından yetim aylığını tekrar almaya başlayabiliyor.Emekli Sandığı mensuplarında ise evlilik tarihinden itibaren 12 aydan önce boşanma veya evliliğin feshi durumunda, ödenen 12 aylık ikramiyenin eksik kalan süresine ait tutar mahsup edilene kadar aylık ödemesi yapılmıyor.Çeyiz parası başvuruları nereden ve nasıl yapılıyor?Çeyiz parasından yararlanmak isteyen hak sahibi kadınların "Gelir/Aylık/Ödenek Talep Belgesi" ile SGK'ya müracaat etmesi gerekiyor.
Eğer evlilik resmi olarak henüz nüfus kütüğüne işlenmediyse, başvuru dilekçesine evlenme cüzdanının bir örneğinin eklenmesi şart koşuluyor.Başvurulacak merciler sigorta koluna göre değişkenlik gösteriyor:SSK (4/a) ve Bağ-Kur (4/b) kapsamındakiler: Sigortalının dosyasının bulunduğu Sosyal Güvenlik İl veya İlçe Merkez Müdürlüklerine,Emekli Sandığı (4/c) kapsamındakiler: Dilekçe ile Ankara Sıhhiye'de bulunan Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığına başvuruda bulunabiliyor.
