Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) yayımladığı “İş ve Aile Yaşamının Uyumu, 2025” araştırmasına göre 2025 yılı boyunca Hanehalkı İşgücü Araştırması ile birlikte gerçekleştirilen çalışmada, bireylerin işgücüne katılımı ile bakım sorumluluklarının iş ve aile yaşamı üzerindeki etkileri incelendi. Araştırma, Avrupa Birliği ülkeleriyle eş zamanlı yürütüldü.
Araştırmaya göre, bakım sorumluluğu bulunan bireylerin işgücüne katılım oranı yüzde 60,5 olurken, bakım sorumluluğu olmayanlarda bu oran yüzde 56,4 olarak gerçekleşti. Kadınlarda bakım sorumluluğu olanların işgücüne katılım oranı yüzde 37,8 olurken, bakım sorumluluğu olmayan kadınlarda bu oran yüzde 41,7 olarak belirlendi. Erkeklerde ise bakım sorumluluğu olanların işgücüne katılım oranı yüzde 86’ya ulaştı.
İstihdamda bulunan bireyler arasında en yaygın bakım sorumluluğunun çocuk bakımı olduğu görüldü. Araştırmaya göre çalışanların yüzde 39’u sadece çocuk bakım sorumluluğu üstlenirken, torun bakımı ve yetişkin bakımı sorumluluğu bulunanların oranı yüzde 2,3 olarak kaydedildi.
Çocuk bakım sorumluluğu bulunan çalışanların büyük bölümünün profesyonel bakım hizmeti kullanmadığı ortaya çıktı. Kurumsal bakım merkezi kullananların oranı yüzde 14 olurken, yüzde 83’lük kesim herhangi bir profesyonel bakım hizmetinden yararlanmadığını belirtti.
Yetişkin bakım sorumluluğu bulunan çalışanlarda ise evde ücretli bakım hizmeti kullananların oranı yüzde 17, kurumsal bakım merkezi kullananların oranı yüzde 3,6 oldu. Bu grupta yer alanların yüzde 79,3’ü profesyonel bakım hizmeti kullanmadığını ifade etti.
Araştırmada, çocuk bakım hizmeti kullanmayanların yarısından fazlasının bakımı kendisi veya eşiyle birlikte yürüttüğü belirlendi. Profesyonel bakım hizmeti almayanların önemli bir kısmı ise maliyetlerin yüksek olduğunu ifade etti.
İş ve bakım sorumluluğunu birlikte yürütürken zorluk yaşayanların en önemli sorununun uzun çalışma saatleri olduğu görüldü. Zorluk yaşayanların yüzde 38,4’ü uzun çalışma saatlerini, yüzde 26,9’u işin yorucu olmasını, yüzde 8,9’u ise ulaşım süresinin uzunluğunu gerekçe gösterdi.
