Özellikle kapalı ortamlarda sürekli kullanılan yapay kokuların solunum sistemi, sinir sistemi ve genel yaşam kalitesi üzerinde beklenmedik sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunan iç hastalıkları uzmanı Çağla Güler, konuyu Türkinform’a değerlendirdi.
Temiz ve hijyenik hissettirmek amacıyla kullanılan yapay kokuların sağlık açısından güvenli olduğu anlamına gelmediğinin altını çizen Güler, bazı oda kokuları ve parfümlü ev ürünlerinin uçucu organik bileşikler, formaldehit türevleri ve sentetik koku vericiler gibi maddeler içerdiğini, bu maddelerin havaya karışarak solunum yoluyla vücuda girebildiğine işaret ediyor.
Özellikle havalandırması yetersiz alanlarda bu kimyasalların yoğunluğu zamanla artabildiği, bu nedenle yapay kokulara uzun süre maruz kalmanın özellikle hassas bireylerde bazı belirtileri tetikleyebileceği uyarısı yapılıyor.
Boğazda yanma hissi, burun akıntısı, kuru öksürük, nefes darlığı, gözlerde sulanma ve göğüste sıkışma hissi gibi etkileri olduğunu anlatan Güler, özellikle astım ve alerjik hastalığı bulunan bireylerin sentetik kokulara karşı daha duyarlı olduğu, bu kişilerde tek bir yoğun kokunun bile astım atağını tetikleyebileceğine dikkat çekiyor.
Koku moleküllerinin beynin koku merkeziyle doğrudan etkileşim kurduğu için hassas kişilerde baş ağrısı, konsantrasyon güçlüğü, halsizlik, baş dönmesi ve bulantı gibi şikayetlerin olabileceği belirtiliyor.
ÇOCUKLARDA RİSK DAHA FAZLA
Çağla Güler, çocukların solunum yollarının yetişkinlere göre daha hassas olduğu için yapay kokuların etkilerinin daha belirgin olabileceği uyarısında bulunarak, yoğun parfümlü temizlik ürünleri kullanılan evlerde yaşayan çocuklarda solunum yolu şikayetlerinin daha sık görüldüğünün altını çiziyor. Özellikle bebek odalarında yoğun kokulu ürünlerden kaçınılmasını öneriliyor.
“TEMİZLİK KOKUSU” YANILTABİLİR
Uzmanlar, birçok kişinin temizlik ile güçlü koku arasında yanlış bir ilişki kurduğunu ifade ederek, gerçekte temiz bir ortamın mutlaka yoğun kokması gerekmediğine işaret ediyor. Bu nedenle kokusuz veya düşük kokulu ürünlerin tercih edilmesinin, gereksiz kimyasal solunmasını azaltabileceği belirtiliyor.
MUMLAR MASUM MU?
Uzman hekim Güler, kokulu mumlar ve tütsülerin yalnızca koku yaymadığını, aynı zamanda yanma sırasında çeşitli partiküller oluşturduğuna dikkat çekerek, özellikle küçük ve havalandırılmayan alanlarda uzun süre tütsü veya mum kullanılması iç ortam hava kalitesini olumsuz etkileyeceği uyarısında bulunuyor.
NE YAPMALI?
Uzmanlar, yapay koku kaynaklı riskleri azaltmak için şunları öneriyor:
-Evi düzenli olarak havalandırın.
-Yoğun kokulu ürünleri gereksiz yere kullanmayın.
-Kokusuz veya düşük kokulu temizlik ürünlerini tercih edin.
-Astım ve alerjisi olan bireylerin bulunduğu ortamlarda oda spreyi kullanmayın.
-Kokulu mum ve tütsüleri uzun süre yakmayın.
-Ürün içeriklerini incelemeye özen gösterin.
-Temizlik hissi için kokuya değil hijyen uygulamalarına odaklanın.