Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Hüsnü Kayıkçıoğlu, Türkiye’nin orman yangınları açısından 2025 yılının tarihindeki en zor yıllardan biri olacağını ifade etti. Orman Genel Müdürlüğü’nün açıkladığı verilere göre, yıl içerisinde tam 3 bin 224 yangın meydana geldi. Bu olaylar sonucunda, 81 bin 473 hektar orman alanı tamamen kül oldu.
Yangın Sayısında Tüm Zamanların Zirvesine Yaklaşıldı
Prof. Dr. Kayıkçıoğlu, 1988-2025 dönemine bakıldığında yanan alan açısından 2025’in, 2021’den sonra en zor yıl olduğunu belirtti. Geçtiğimiz yıl 3 bin 797 yangın meydana gelirken, bu olaylarda yaklaşık 27 bin 500 hektar alan zarar gördü. 2025 yılında yangın sayısındaki düşüş yaklaşık %15 seviyelerinde gerçekleşirken, yanan alanın ise neredeyse üç katına çıktığı gözlemlendi. Bu durum, birkaç büyük yangının toplam kayıpları ciddi biçimde artırabileceğini gösteriyor.
Ateşin Yayılmasına Elverişli Koşullar
Prof. Dr. Kayıkçıoğlu, büyük yangınların genellikle Ege ve Akdeniz kuşağında yoğunlaşmasının tesadüfi olmadığını savunuyor. Akdeniz ikliminin karakteristik sıcak ve kurak yazları, düşük nem oranları ve bazen etkili olan kuvvetli rüzgarlar, yangınların hızla yayılması için uygun bir ortam sunuyor. Ayrıca, iklim değişikliğinin bu temel durumları daha da kötüleştirdiğine dikkat çeken Kayıkçıoğlu, "Yangınların büyüklüğü; hava sıcaklığı, bağıl nem, rüzgar durumu, kuraklık, eğimli araziler, bitki örtüsü gibi birçok faktörün bir arada etkilediği bir sonuçtur" dedi.
Büyük Yangınların Sebebi İnsanoğlu
2025 yılına ait verilere göre, belirlenebilen yangınların yaklaşık %90’ının insan kaynaklı olduğu bilgisini paylaşan Prof. Dr. Kayıkçıoğlu, bu durumun büyük ölçüde kasıt değil ihmal ve kazalarla meydana geldiğini vurguladı. Kontrolsüz ateş kullanımı, anız yakma, söndürülmeden bırakılan ateşler, sigara izmaritleri ve enerji hatlarından çıkan kıvılcımlar, yüksek sıcaklık ve düşük nem koşullarında hızlı bir şekilde yangına dönüşmektedir. Bu olumsuz etkilerin, toplumda ormanların gerçek değerine dair yeterli bilincin oluşturulamadığına dikkat çekiyor.
Ormanların Ekosistem Üzerindeki Önemi
Prof. Dr. Kayıkçıoğlu, ormanların yalnızca ağaçların bulunduğu alanlar olmaktan çok daha fazlası olduğunu, bu alanların toprağı, suyu, bitkileri ve hayvanları da içeren karmaşık bir ekosistem sunduğunu ifade etti. Ormanlar, doğanın sessizce çalışan yaşam destek sistemleri olarak kabul edilmektedir. İklim, su ve toprak gibi hayati unsurları destekleyen çok sayıda işlevi günlük yaşantımızda yerine getiriyorlar. Bu nedenle ormanın gerçek değerini yalnızca ağaç sayısıyla ya da kapladığı alanla değerlendirmek yetersizdir.
Sürdürülebilir Orman Yönetimi Gerekliliği
Ormanların iklimi düzenlemenin yanı sıra suyu yönetmek ve toprağı korumak gibi hayati ekosistem hizmetleri sunduğunu belirten Prof. Dr. Kayıkçıoğlu, "Orman yangınları esnasında yok olan sadece ağaçlar değil, aynı zamanda büyük bir ekosistem de yok olmuştur." dedi. Ormanlar, insanlığın iklimi düzenlemesi, suyu ve toprağı koruması konusunda sunduğu hizmetlerle son derece değerlidir. Bu doğal sermayeyi korumak ve bilimsel bir anlayışla sürdürülebilir bir şekilde yönetmek ise herkesin sorumluluğudur." ifadelerini kullandı.
