CIA Direktörü John Ratcliffe’in yaklaşık dört saat sürdüğü söylenen Moskova ziyaretinin gizli kalması elbette beklenemezdi.
Uluslararası ortamın bu kadar hassas olduğu bir dönemde Amerikan istihbaratının en üst şeflerinden birinin Rusya’ya gitmesi saklanabilir türden değil çünkü.
Bir büyük ABD askeri nakliye uçağının Washington yakınlarındaki Andrews Üssü’nden havalandığını, 23 Ağustos’ta Letonya’nın Riga kentinde mola verdikten sonra Salı günü de Moskova’ya doğru yoluna devam ettiğini dünyadaki tüm uçuşların izlenebildiği çevrimiçi sitelerden birinde izleyebildiler bile bu işlerden anlayanlar.
Moskova’nın uçağın Rusya’nın Vnukovo havalimanına inmesine ilişkin bilgi sahibi olmadıklarını açıklaması kimseyi inandıramamıştı bu yüzden.Tabii ki önemli bir ziyaret ama sanki ilk kez gerçekleşmiş gibi davranmak da neyin nesi?
Oluyor bu tür görüşmeler öteden beri. Çok değil beş yıl önce de Rusya’nın henüz ukrayna’ya operasyon kararı vermesinden birkaç ay önce, yani 2021 Kasım ayında dönemin CIA şefi William Burns, Moskova’da Rusya Güvenlik Konseyi Sekreteri ile görüşmüştü.
Temmuz ayında, FBI Direktörü Kash Patel’in de bu yılın ilerleyen aylarında Rusya’ya ziyaret etmeyi planladığı haberleri çıkmıştı.Şimdiki CIA şefi Ratcliffe’ın, göreve geldiği Ocak 2025’ten bu yana, Rus mevkidaşı SVR Başkanı Sergei Naryshkin ile düzenli temas halinde olduğu biliniyor.
ABD özel temsilcileri Steve Witkoff ile Jared Kushner’ın Ocak ayında Ukrayna barış müzakerelerini görüşmek üzere Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir araya gelmesinden bu yana ilk olması olması açısından Ratcliff’in ziyareti elbette önemli.
Ama ziyaretin gerçekleşmesine odaklanmak yerine neden gerek duydulduğuna bakmak daha ilginç olur.
Birkaç nedeni var tahmin edilen:Öncelikle; ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü topyekûn savaşa son verilmesi için arabuluculuk yapacağına söz verdiğini biliyoruz.
Moskova ile Kiev’i bir uzlaşmaya ikna etmekte zorlandığını da.
Ratcliffe’in bu konuda Moskova’ya bir mesaj iletmiş olması mümkün. İran’ın gündem dışı olmasına da imkan olmadığına göre bu konuda da Trump’tan bir mesaj gitmiş olabilir Rusya’ya.
Rusya’nın Tahran’la olan stratejik bağları, Washington ile Moskova arasındaki ilişkiyi hayli karmaşık hale getirdi.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in, Tahran’la ticaret yapmaya devam eden ülkeleri hedef alarak İran’ı ekonomik olarak izole etmeyi amaçlayan “Ekonomik Dışlama Operasyonu”nu duyurduğunu da anımsayalım.
Ratcliffe’in ziyaretinde bu da konuşuldu muhtemelen.Ziyaretin nedenlerinden birinin Rusya’da gözaltında tutulan Amerikalılarla da ilgisinin olabileceği tahmin ediliyor.
CIA’nın, bu tür esir müzakerelerinde merkezi bir rol oynadığı, en son Ratcliffe’in, Nisan 2025’te çifte vatandaşlığa sahip Ksenia Karelina’nın serbest bırakılması için yapılan müzakerelere bizzat katkıda bulunduğunu da biliyoruz.
Bu tür girişimlerin sonuç alıcı olacağı Rusya’nın kısa süre önce sağlık sorunları nedeniyle eski bir ABD Deniz Piyadesi’ni serbest bırakmasıyla kanıtlanmıştı.Yani bu ani ziyaret Trump’un Ukrayna krizini çözme konusunda verdiği sözü yerine getirebilmesi için Putin’den bazı istekleri olduğunu gösteriyor.
Trump’ın “arabuluculuk”ta elini güçlendirecek yardımlar yapması için Putin’e ihtiyacı var, çok belli ki.
ABD’nin Ratcliffe’in gezisi öncesinde Ukrayna’dan Moskova ile St.
Petersburg’a yönelik saldırılarını durdurmasını istediği de iddia ediliyor. İddianın kaynağı Kyiv Independent gazetesine bilgi veren bir yetkili.Bunlar tahmin elbette.
Ya tamamen bu çerçevede yapıldı görüşmeler ya da çok sonra açıklandığında öğrenebileceğimiz başka gerekçeler var.Hiç bir şey gizli kalmıyor günümüzde.Yakında görürürüz sonuçlarını.
