Dış Haberler Ankara'da süren NATO Liderler Zirvesi esnasında, Ortadoğu'da ABD ile İran arasındaki gerginlik, karşılıklı saldırılarla yeniden alevleniyor. Bu gelişmeler, iki ülke arasında uzun süredir devam eden sorunların derinleşmesine sebep oldu.
Trump’tan Saldırı Emri
ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye’deki NATO Zirvesi sırasında İran’a yönelik hava saldırısı emri verdiğini duyurdu ve "İran’la ateşkes dönemi sona ermiştir." ifadesini kullandı. Bu durum, ABD’nin bölgedeki askeri varlığını daha da artırmasına ve stratejik işlevlerini gözden geçirmesine neden olabilir. Krizin tırmanmasıyla birlikte, Tahran yönetimi de kendi yanıtını vererek, “Zorbalık dönemi geride kaldı” açıklamasında bulundu. Bu karşılıklı saldırılar, uluslararası ilişkilerde ciddi etkiler yaratabilir ve bölge halkları üzerinde büyük bir belirsizlik oluşturabilir.
Hürmüz Suçlamaları ve Karşı Saldırılar
ABD ordusu, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen üç ticari gemiye yönelik saldırılar düzenleyerek ateşkesi ihlal ettiğini iddia etti. Bunun ardından, merkezi komuta birimi olan ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran hedeflerine yönelik etkili hava operasyonları gerçekleştirdi. Bu saldırılarla birlikte, İran’a ait 80’den fazla askeri hedefe hassas güdümlü mühimmat kullanılarak taarruz edildiği bildirildi. Hedefler arasında İran Devrim Muhafızları Ordusu’na ait pek çok gemi ve savunma sistemi yer aldı, bu da çatışmanın boyutunu artırdı. Tahran ise, ABD’yi kendi askeri üslerine yönelik saldırılarla misilleme yapmakla suçladı.
Trump’ın Sert Açıklamaları
Trump, NATO Zirvesi sırasında gerçekleştirdiği açıklamalarla diplomatik ilişkilerin sona erdiğini belirtmiş oldu. “Artık onlarla uğraşmak istemiyorum, onların gerçek yüzü ortaya çıktı,” diyen Trump, İran’ı “pislikler” ve “hasta insanlar” olarak nitelendirdi. Bu tutum, uluslararası arenada oldukça dikkat çekti. ABD'nin müzakere ekibinin yine İran konusunu masaya yatıracağını belirten Trump, İran’ın güvenilmez olduğunu ve bu süreçte ilerleme kaydedilemeyeceğini ifade etti. Açıklamaları, ülkeler arasındaki diplomatik diyalogların daha da zayıflamasına neden olabilir.
Yaptırımların Yeniden Uygulanması
ABD Hazine Bakanlığı, geçen ay iki ülke arasında imzalanan mutabakatın ardından İran'a tanınan petrol satış izinlerini geri çekme kararı aldı. Bu durum, ikili ilişkilerin daha da kötüleşeceği anlamına geliyor. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin ABD’nin son operasyonlarını “kesinlikle gerekli” olarak tanımlaması, müttefik ülkelerin ABD’ye olan desteklerinin devam ettiğini gösteriyor. Ancak, bu saldırıların mutabakatın ihlaline yol açtığı belirtiliyor ve İran, bu durumu kınayarak kendi haklarını korumak için gerekli tepkileri vereceğini ifade etti.
İran’ın Tepkileri ve Zorbalık Uyarısı
İran Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin düzenlediği saldırıların, mutabakatın temel maddelerini ihlal anlamına geldiğini ve bunun uluslararası hukuk açısından ciddi bir sorun oluşturduğunu açıkladı. Bakanlık, Washington yönetiminin bu tutumunun güvenilmez olduğunu vurgulayarak, bölgedeki istikrarı tehlikeye attığını belirtti. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, yaptığı açıklamada, “Zorbalık ve baskıyla taviz koparma dönemi sona ermiştir,” dedi. Kalibaf, bu süreçte ABD ile barış olmadığını ve İsrail'i resmen tanımayacaklarını açıkladı. Bu ifadeler, İran’ın uluslararası arenadaki sert duruşunu pekiştirmiş oldu.
