Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi, Türkiye'de geri dönüşüm süreçlerini daha etkin hale getiriyor. Yeni aşamasında, mahalle bakkalları ve küçük marketlerin de bu sisteme dahil edilmesi bekleniyor. Böylelikle, vatandaşlar depozitolu ambalajlarını en yakın bakkal veya büfeye teslim etme imkanı bulacak; bu da geri dönüşüm zincirinin daha geniş kitlelere ulaşmasını sağlayacak.
Esnafa Yeni Destek Sistemleri
Sistem kapsamında, yıl sonuna kadar 10 bin el terminalinin küçük esnafa dağıtılması planlanıyor. Bu sayede, mahalle bakkalları ve büfeler, geri dönüşüm sisteminin bir parçası haline gelecek. Her bakkal, DOA logolu ambalajları toplayarak hem çevreye katkı sağlarken hem de ek gelir elde etme fırsatına sahip olacak. Ambalajların teslim alınmasının ardından, bu işletmeler her depozitolu ambalaj için 30 kuruş hizmet bedeli kazanacak. Bu durum, hem geri dönüşüm ağını genişletecek hem de esnafın müşteri trafiğini artırarak iş hacmini büyütecek.
Teknolojik Entegrasyon ve Takip Sistemi
TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, şu anda aktif olarak çalışan 2 bin 500 geri dönüşüm makinesinin yıl sonunda 20 bine çıkarılacağını belirtti. El terminalleri sayesinde, tüketiciler ambalajlarını bakkallara teslim ederken, her ambalajın mobil uygulamadaki DOA Cüzdanı üzerinden doğrulanmasının ardından 1 liralık teşvik ödemesi anında gerçekleştirilecek. Bu sistemin, küçük esnafın günlük işleyişine dahil edilmesi, geri dönüşümün toplumda daha geniş bir farkındalık yaratmasına katkıda bulunacak.
Genişleyen Kapsam ve Beklentiler
Bunun yanı sıra, DOA Sistemi'nin kapsamı genişletilerek otel, restoran ve kafe gibi HORECA sektöründeki işletmelerle de entegre edilmesi planlanıyor. Bu işletmelere ambalaj başına 20 kuruş teşvik sağlanacak. Katılımcı işletmelerin, Depozito Bilgi Yönetim Sistemi’ne kayıt işlemlerini ekim ayı sonuna kadar tamamlaması gerekiyor. Böylece, geniş bir katılım sağlanarak geri dönüşümün etkinliği artırılacak. 2026 sonuna kadar 10 bin manuel iade noktası oluşturulması planlanırken, 2027'da bu sayının 30 bine çıkartılması hedefleniyor.
Ekonomik ve Çevresel Kazanımlar
DOA Sistemi ile her yıl yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının yeniden ekonomiye kazandırılması bekleniyor. Sistem sayesinde hammadde ithalatında %40'a kadar azalma hedeflenirken, yıllık en az 600 milyon dolarlık cari açıktan tasarruf sağlanması planlanıyor. Ayrıca, uygulama sayesinde yılda 1.3 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu yapılması, 3.6 milyon varil petrol kullanımının önlenmesi ve sera gazı emisyonlarının yaklaşık 37 bin ton azaltılması öngörülüyor. Böylece, Türkiye'nin hem ekonomik hem de çevresel hedeflerine önemli katkılar sunulacak.
