Kültürel hegemonyayı elinde tutmaya çalışan hükümet, özellikle dizi ve film endüstrisindeki etkisini artırmak için yeni düzenlemelerle sinema sektörünü etkilemeyi hedefliyor. Torba kanun olarak bilinen yeni teklifle birlikte, medya hizmet sağlayıcıları ve dijital yayın platformları, yıllık net kazançlarının %2’sini "sinema desteği" adı altında Bakanlığın döner sermayesine aktaracak. Bu durum, sektördeki sanatçılar ve emekçiler arasında tartışmalara yol açtı.
Yeni Düzenlemenin Etkileri
Torba kanun teklifinin Meclis Genel Kurulu’na gelmesi ve kabul edilmesi durumunda, sektörün nasıl etkileneceğine dair endişeler ortaya çıkmakta. Sinema Emekçileri Sendikası (Sine-Sen) Hukuk Birimi Üyesi Haydar Yenmez, bu fonun iktidarın denetimine gireceğini ve desteklerin mevcut iktidar projelerine yönlendirileceğini ifade etti. Yenmez, "Bu kaynakların sanata değil, yalnızca iktidarın onayını alan projelere gideceğini düşünüyoruz," dedi. Sinema sektöründeki bu yapısal dönüşüm, sıradan sanatçılar yerine, iktidara yakın olan projelere kaynak aktarılacağı kaygısını gündeme getiriyor.
Sektördeki Sorunlar ve Talepler
Yenmez, mevcut sistemin teşviklerinden yalnızca büyük sermaye sahiplerinin faydalandığını vurgulayarak, "var olan teşvikler, sektördeki emekçiler için değil, sermaye için uygulanıyor" şeklinde konuştu. Ayrıca, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) denetimlerinde, teşvik alan şirketlerin büyük bir kısmında işçilerin sigorta primlerinin eksik yatırıldığını belirtti. Sektördeki büyük vergi kaçaklarına dikkat çeken Yenmez, bu sorunların daha önce dile getirildiğini ve Bakanlık tarafından istenen vergi kaçıran işletmelerin listesinin herhangi bir yaptırıma tabi tutulmadığını açıkladı.
Teşviklerin Adil Dağıtılması Gerekiyor
Sine-Sen’in talepleri arasında, teşviklerin yalnızca sigorta primlerini tam yatıran ve vergi kaçırmayan yapım şirketlerine verilmesi gerektiği yer aldı. Yenmez, iş güvenliği ve çalışanların hakları açısından, düzenlemelerin daha etkili hale gelmesi gerektiğini belirtti. "Daha önce, sektör emekçileri olarak yaptığımız çağrılarda, işçilerini mağdur etmeyen ve zamanında ödemeler yapan yapım şirketlerine teşvik verilmesini istedik," diyen Yenmez, bu konuda yeterli adım atılmadığını kaydetti. Ayrıca, kaşelerin artmadığını ve iş güvenliği koşullarının iyileşmediğini belirterek, teşviklerin yalnızca sermayenin kazancını artırmaya yönelik yapıldığını dile getirdi.