Hırvat lider, bu değerlendirmeleri dün Zagreb Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nin kuruluşunun 64. yıl dönümü vesilesiyle yaptığı konuşmada dile getirdi. AB üyeliğinin güvenlik ve ekonomik refah açısından getirilerinin sorgulanmasını isteyen Milanovic, ülkenin daha önce Avusturya-Macaristan ve Yugoslavya dönemlerinde yaşadığı tarihi süreçlere gönderme yaparak 13 yıldır da AB içinde yer aldığını hatırlattı.
Milanovic, birliğin kalıcı bir yapı olduğunu vurgulayarak üyeliğin sona ermesinin söz konusu olmadığını belirtti. "AB üyeliğimizin etiketinde yazılı bir son kullanma tarihi yok. Ne kadar sürerse o kadar sürecek. Bu nedenle kalıcı ve sürekli olan ulusal çıkarlarımız açısından kendimize bu soruları sormamız gerekiyor" diyen Milanovic, bu nedenle üyeliğin getirilerinin masaya yatırılması gerektiğini savundu.
Hırvatistan Cumhurbaşkanı, AB'den ayrılma yönünde bir referandum düzenlemenin gerçekçi olmadığını da açıkça ifade etti. Böyle bir adımın günümüz şartlarında akıllıca olmayacağını, hatta delilik olarak nitelendirilebileceğini söyleyen Milanovic, buna karşın soruların sorulmasının ve cevaplarının verilmesinin zorunlu olduğunu dile getirdi. Milanovic, "Hırvatistan’ın AB üyeliğinden ne elde ettiğini sorgulamamız gerekiyor" ifadesini kullandı.
Konuşmasında ekonominin ayrıntılarına da giren Milanovic, Hırvatistan'ın son 10 yılda yıllık bazda ortalama yüzde 2,5 oranında büyüdüğünü söyledi. Bu oranın, yararlanılan tüm AB fonlarına rağmen ortaya çıktığını belirten Milanovic, söz konusu fonların deprem, sel, salgın ve evlerin harap olması gibi olumsuzluklar sonucu ülkeye gelen olağanüstü kaynaklar olduğunu, aksi takdirde daha az paranın geleceğini kaydetti.
Milanovic, komşu Sırbistan'ın büyüme performansını Hırvatistan'la kıyasladı. Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic'in iktidarı kaybetmesinin ardından 12 yıllık esaretten kurtulduğu söylenen Sırbistan'ın, Vucic yönetiminde Hırvatistan'la tamamen aynı, hatta ondalık olarak bir puan daha yüksek ortalama yıllık büyüme elde ettiğini ifade eden Milanovic, bunun kayda değer miktarda Avrupa parası olmadan, bir miktar Çin ve çok daha az Rus parasıyla gerçekleştiğini vurguladı.
Bu verilerin Hırvatistan'ın ileride yönünü belirlerken anlam taşıması gerektiğini söyleyen Milanovic, konuşmasında AB'nin dış politikasını da eleştirdi. Birliğin hukuki metinlerinde hiçbir şeyin değişmediğini ve değişmeyeceğini savunan Milanovic, bu değişiklikleri yapmanın imkansız olduğunu, artık gerekli çoğunlukların bulunmadığını belirtti. Bir zamanlar varılan türden uzlaşmaları sağlayacak mekanizmaların da olmadığını dile getiren Milanovic, bu uzlaşmaların belirli bir tarihi dönemde sağlandığını anlattı.
Milanovic, sürecin 1987'de Avrupa Tek Senedi ve tek pazarın tamamlanmasıyla başladığını, yalnızca 5 yıl sonra Maastricht ile bütünleşmenin yeni bir aşamaya geçtiğini ve ardından bir devlete doğru ilerlemenin sürdüğünü aktardı. Böyle bir devlete ait olmak istemediğini söyleyen Milanovic, bunun bir devlet olmadığını ve olamayacağını, bu şekilde tasarlanmadığını, ortak dış politikasının bulunmadığını ifade etti.
Hırvat lider, bu durumun bedelinin Hırvat dış politikası diye bir şeyin olmaması olduğunu söyledi. Pek çok konuda sessiz kalınmasının ve ülkenin uluslararası platformlarda halkın doğrudan yetkisini almadan göreve gelen eski siyasetçiler tarafından temsil edilmesinin tatmin edici olup olmadığını soran Milanovic, bunun özellikle sahip olunan yetkiler düşünüldüğünde demokrasiyle hiçbir alakası olmadığını savundu.
Milanovic, isim vermeden AB Yüksek Temsilciliği makamına ve bu göreve gelen isimlere de değindi. Kaja Kallas'ın görev yaptığı makamda daha önce Federica Mogherini'nin, ondan önce de Catherine Ashton'un bulunduğunu hatırlatan Milanovic, bu kişilerin uzlaşmayla seçildiğini ve ne söylediklerine çok dikkat edildiğini anlattı. Söz konusu isimlerin her zaman ellerini frende tuttuklarını, Avrupa Konseyine bilgi vermek üzere en son geldiklerini, tartışma çıkarmadıklarını, seslerini yükseltmediklerini ve kendi dünya görüşleriyle küçük kişisel gündemlerini dayatmadıklarını söyleyen Milanovic, o dönem bu kişilerin İngiltere ve İtalya gibi büyük ülkelerden geldiğini, şimdi ise küçük ülkelerden geldiğini belirterek bunun tatmin edici olup olmadığını sordu.
Hırvatistan'ın AB'den önemli miktarda fon alabilmesinin ancak olağanüstü şartlarda mümkün olabileceğini de ifade eden Milanovic, yeni bir salgın, sel, deprem ya da benzeri bir olayın yaşanmasını ve birkaç euro daha alıp bununla binaların yenilenmesini bekleyip beklemeyeceklerini sordu. Bunun iyi bir şey olduğunu ancak bundan öteye geçmediğini söyledi.
Milanovic, Hırvatistan'ın AB çerçevesinde aldığı fonların parasını aslında kendisinin ödediğini savundu. Parayı kendilerinin ödediğini, daha doğrusu kendi adlarına üçüncü bir kişinin kendi paralarına nasıl ulaşacaklarına karar verdiğini belirten Milanovic, ileride bu paranın örneğin Sırbistan'a veya Karadağ'a gitmesi ve bu ülkelerin kendilerini aşağılanmış hissetmemesi ihtimalinin de keyif verici olduğunu söyledi.
