ABD'deki önde gelen teknoloji şirketleri, yapay zekâ alanında kayda değer yatırımlar yaparak gelir elde etmeye başlasa da, veri merkezi ve ilgili altyapı giderlerindeki hızlı artış, bu şirketlerin serbest nakit akışına önemli ölçüde baskı yapıyor. Analistler, önümüzdeki birkaç yıl içinde bu yatırım harcamalarının nakit akışını aşabileceğine dair uyarılarda bulunuyor. "Hiperscaler" olarak adlandırılan dev firmalar arasında Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta Platforms ve Oracle yer alıyor ve bu şirketler, yapay zekâ yatırımlarını artırarak devam ettirmeye kararlılar.
Yüksek Yatırım Harcamaları ve Nakit Akışı Baskısı
Yatırımlardaki maliyetler, yukarıda belirtilen şirketlerin serbest nakit akışını olumsuz yönde etkilemeye başladı. LSEG tarafından yapılan konsensüs tahminlerine dayanarak yürütülen bir araştırma, bu beş teknoloji devinin mevcut harcamalarını sürdürmeleri halinde 2027 yılına kadar sermaye harcamalarının (capex), elde edilen serbest nakit akışını geçeceğini ortaya koyuyor. Örneğin, şirketlerin 2025 ile 2027 yılları arasında faaliyetlerden elde edecekleri nakit akışının yaklaşık 340 milyar dolar artacağı tahmin edilirken, aynı dönem içinde sermaye harcamalarının 534 milyar dolar artması bekleniyor. Bu durumda, her 1 dolarlık ek nakit akışının karşılığında yaklaşık 1,57 dolarlık bir yatırım yapılacağı sonucuna varılıyor.
Yatırımcıların Belirsizlikleri
Şirketlerin bilanço açıklama sezonunun Alphabet'in finansal verileriyle başlaması, yatırımcıların bulut bilişim ve yapay zekâdan elde edilecek gelirlerin artan yatırım maliyetlerini karşılayıp karşılayamayacaklarına dair endişelerini artırıyor. Futurum Equities'ten Shay Boloor, yapay zekânın büyük teknoloji şirketlerinin iş modeli üzerinde köklü değişiklikler yapabileceğini ve bu durumun yatırımcılar tarafından yeterince dikkate alındığını belirtmektedir. Boloor, geçmişte düşük sermaye ihtiyacına sahip olan yazılım ve dijital platform modelinin giderek daha fazla veri merkezi ve altyapı gereksinimi olan hibrit bir yapı ile yer değiştirdiğini vurgulamaktadır.
Veri Merkezlerine Yönelik Artan Yatırımlar
Büyük teknoloji şirketleri, yapay zekâyı hedefleyen yatırımlarını ayrı olarak bildiriyor olmasalar da, yöneticilerin açıklamaları doğrultusunda veri merkezleri, sunucular ve bulut altyapısına yönelik harcamaların büyük bir kısmının yapay zekâ talebinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. 2026 yılı için beklenen sermaye harcamaları, bu yılın Ocak ayında yaklaşık 485 milyar dolar seviyesindeyken, Temmuz ayına gelindiğinde bu rakam 730 milyar dolara fırlamıştır. Bu artış, yapay zekâ yatırımlarının gelecekte yarattığı gelirleri artırmada önemli bir rol oynamaktadır.
Gelen Gelirlerin Durumu
Harcamalar artsa da, yapay zekâ yatırımlarının gelir üretiminde olumlu gelişmeler gözlemleniyor. Microsoft, yapay zekâ iş kolunun yıllık gelirinin 37 milyar doları aştığını bildirdi. Amazon ise ilk çeyrekte bulut hizmetleri alanındaki AWS'nin gelirini yıllık bazda %28 oranında artırmayı başardı. Ancak analistler, yapay zekâ yatırımlarının sürdürebilir gelir getirip getirmediği ve bu durumun artan giderleri karşılayıp karşılayamayacağı konusunda kaygı duyuyor. Microsoft’un ikinci çeyrekteki faaliyet nakit akışı 35,8 milyar dolar olurken, sermaye harcamaları 37,5 milyar dolara ulaştı.
Oracle’ın Durumu ve Yatırım Beklentileri
Bu noktada, yatırımcıların endişe duyduğu firma Oracle olarak öne çıkıyor. Şirketin hisseleri bu yıl %36 oranında değer kaybederken, serbest nakit akışı da negatif seviyelere geriledi. Oracle, bulut altyapısını büyütmek için 45-50 milyar dolar civarında borçlanmayı ve hisse ihracı yoluyla fon sağlamayı planlıyor. LSEG verilerine göre, Oracle’ın sermaye harcama oranı, 2022 mali yılında %47 iken, Mayıs 2026’da sona erecek mali yılda bu oran %174’e yükselebilir. Şirket, son mali yılda 55,7 milyar dolar sermaye harcaması yapmış ve faaliyet nakit akışı 32 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir.
Yapay Zekanın İleriye Dönük Gücü
Microsoft, Alphabet ve Meta, son mali yıllarında temettü ödemeleri ve hisse geri alımları için yeterli serbest nakit akışı üretmeye devam etse de, analistler yatırım harcamalarındaki yükseklik ve yapay zekâdan umulan gelirlerin gecikmesi durumunda hisse geri alım programlarının baskı altında kalabileceğini belirtiyor. Winthrop Capital Management'tan Freddy Lavric, önümüzdeki iki ila üç yılın kritik olduğunu ve bu dönemde şirketlerin yapay zekânın gelir artırma, kâr marjlarını genişletme ve nakit akışını artırma konusundaki somut sonuçlar ortaya koymaları gerektiğini ifade etti. Aksi takdirde, piyasa bu büyük yatırım döngüsünü sorgulamaya başlayabilir.
