Uludağ Tekstil İhracatçıları Birliği (UTİB) Yönetim Kurulu Başkanı G. İhsan İpeker, Türk tekstil sanayisinin artan üretim maliyetleri, finansmana erişimdeki darboğaz ve kur-enflasyon makası nedeniyle kritik bir eşikten geçtiğini belirtti. Kapasite kayıpları, ithalat baskısı ve yatırımların Mısır gibi ülkelere kayması karşısında rekabet gücünü koruyacak adımların acilen belirlenmesi gerektiğini vurguladı. İpeker, kamu ve özel sektör iş birliğiyle sektörün rekabet ve dönüşüm yol haritasının oluşturulması çağrısında bulundu.
Yüzyıllara dayanan üretim kültürü, yetişmiş insan kaynağı ve küresel pazarlardaki güvenilirliğiyle Türk tekstil sanayisinin ülke ekonomisinin stratejik yapı taşlarından biri olduğunu ifade eden İpeker, sektörün Türkiye’nin üretim, net ihracat ve istihdam lokomotifi olma niteliğine dikkat çekti. Ancak son dönemde iç piyasadaki maliyet baskılarıyla küresel pazardaki daralmanın sektörün rekabet gücünü ciddi biçimde zorladığını kaydetti. Sektörün mevcut durumunu ve çözüm önerilerini değerlendiren İpeker, üretim gücünün korunması için karşı karşıya kalınan sorunların birlikte ele alınması gerektiğini belirtti.
Enerji ve işçilik başta olmak üzere girdi maliyetlerinin hızla arttığını, finansman giderlerinin yükseldiğini ve kapasite kullanım oranlarının gerilediğini aktaran İpeker, iç pazarda ucuz ithal ürünlerin yarattığı baskıya da işaret etti. Bu koşulların işletmeler üzerindeki yükü artırdığını belirten İpeker, bazı işletmelerin üretimi kısmak, istihdamı azaltmak ya da faaliyetlerini durdurmak zorunda kalmasının dikkatle değerlendirilmesi gereken bir gelişme olduğunu söyledi.
Uluslararası siparişlerin ve yeni yatırım planlarının başta Mısır olmak üzere düşük maliyetli ülkelere yönelmesinin rekabet şartlarının acilen güçlendirilmesi gerektiğini açıkça gösterdiğini ifade eden İpeker, Türk sanayicisinin önceliğinin yatırımını yurt dışına taşımak olmadığını vurguladı. Sanayicilerin kendi ülkelerinde rekabetçi şartlarda üretim yapmayı ve istihdam sağlamayı sürdürmek istediğini belirtti. İpeker, işletmelerin Türkiye’de faaliyetlerini devam ettirebilmesi için üretim maliyetleri ve rekabet koşullarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Enflasyon ile döviz kuru arasındaki uyumsuzluğun ihracatçı firmaların döviz bazlı maliyetlerini küresel rakiplerinin üzerine çıkardığını kaydeden İpeker, bu durumun Türkiye’yi farklı pazarlardaki üreticiler karşısında zorladığını söyledi. Türk tekstil sanayisinin hem Uzak Doğu ve Kuzey Afrika’daki düşük maliyetli üreticilerle hem de yüksek segmentteki Avrupalı rakiplerle rekabet etmek durumunda olduğunu ifade etti. Ekonomi yönetiminin enflasyonla mücadele politikalarının öneminin farkında olduklarını belirten İpeker, sektörün belirli bir döviz kuru seviyesi talep etmediğini dile getirdi. İhracatçılar için üretim maliyetleriyle uyumlu, öngörülebilir bir rekabet ortamının oluşmasını ve rekabet gücünün korunmasını istediklerini söyledi.
UTİB’in Ar-Ge, inovasyon, tasarım ve yüksek katma değerli üretime geçişi her zaman önceliklendirdiğini hatırlatan İpeker, katma değerli üretimin maliyet rekabetçiliğinin yerine geçemeyeceğini vurguladı. Yüksek katma değerli üretimi önemsediklerini, ancak maliyet yapısı küresel standartların üzerinde kaldığında bunun tek başına yeterli olmayacağını belirtti. Bu koşullarda ne standart ürünlerde ne de yüksek segmentte sürdürülebilir başarı sağlanabileceğini ifade etti. Katma değerli üretimi artırmanın yanı sıra ürünleri uluslararası pazarlara rekabetçi şartlarda sunabilmenin de gerekli olduğunu kaydetti.
Avrupa Birliği Yeşil Mutabakatı ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) sürecinde enerji verimliliği, su kullanımı, atık su geri kazanımı, yenilenebilir enerji ve dijital izlenebilirlik yatırımlarının hayati önem taşıdığını belirten İpeker, bu dönüşüm için kamu desteklerinin geliştirilmesi gerektiğini söyledi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Yeşil Dönüşüm Programı ile TÜBİTAK ve KOSGEB’in yeşil dönüşüm desteklerini sektör için çok kıymetli adımlar olarak nitelendirdi. Bu programların tekstil sanayisinin ihtiyaç duyduğu yatırımları karşılayacak biçimde güçlendirilmesinin önemine işaret etti.
İpeker, sektörde ihtiyaç duyulan geniş ölçekli modernizasyon ve çevresel dönüşüm yatırımları için mevcut programların kapsamının genişletilmesini istedi. Desteklerin finansman tutarlarının ve vadelerinin sektörün yatırım ölçeğine uygun şekilde geliştirilmesi gerektiğini belirtti. Daha fazla işletmenin bu desteklere erişebilmesinin de dönüşüm sürecinin yaygınlaşması açısından büyük önem taşıdığını kaydetti. Böylece enerji ve kaynak verimliliği ile çevresel dönüşüm alanlarında ihtiyaç duyulan yatırımların sektörün ölçeğine uygun biçimde desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
Kısa vadeli beklentilerini sıralayan İpeker, mevcut istihdam desteğinin günümüz şartlarına göre artırılmasını, döviz dönüşüm desteğinin yükseltilmesini ve ihracatçıların finansmana erişiminin kolaylaştırılmasını istedi. İç piyasayı koruyacak ticaret politikası önlemlerinin güçlendirilmesinin de kısa vadede atılması gereken adımlar arasında bulunduğunu belirtti. Orta vadede ise teknolojik ve yeşil dönüşüm yatırımlarının güçlü biçimde desteklenmesinin sektörün geleceği için şart olduğunu ifade etti.
İpeker, amaçlarının ayrıcalık talep etmek olmadığını vurgulayarak tekstil sanayisinin istihdamını ve üretim birikimini koruyup geleceğe taşımak istediklerini söyledi. Sektörün ülkenin en önemli net döviz kazandırıcı güçlerinden biri olduğunu belirten İpeker, bu üretim birikiminin kamu ve özel sektör iş birliğiyle korunması gerektiğini kaydetti. Ekonomi yönetimi ile sektör temsilcilerinin bir araya gelerek uygulanabilir, somut hedefleri ve net takvimi bulunan “Türk Tekstil Sanayisi Rekabet ve Dönüşüm Yol Haritası” hazırlamasını önerdi. UTİB’in kamu kurumlarıyla yakın iletişim içinde çalışmaya ve somut çözümler üretmeye hazır olduğunu bildirdi.
